Công nghiệp xanh là xu thế tất yếu
Theo quy hoạch phát triển các khu công nghiệp thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, tỉnh Đồng Nai có 89 khu công nghiệp, một khu công nghệ cao và một khu kinh tế.
Đến nay, trên địa bàn Đồng Nai đã thành lập 58 khu công nghiệp, thu hút hơn 2.760 dự án đầu tư từ 45 quốc gia, vùng lãnh thổ với gần 37 tỷ USD; 835 dự án trong nước với tổng vốn đầu tư 171 nghìn tỷ đồng.
Ông Nguyễn Trọng Tiến, Phó trưởng Ban Quản lý các Khu công nghiệp, Khu kinh tế Đồng Nai cho biết, địa phương xác định tập trung vào phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường, sử dụng tài nguyên hiệu quả, giảm phát thải khí nhà kính, bảo đảm công bằng xã hội và mục tiêu Net Zero vào năm 2050. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 cũng xác định mục tiêu tổng quát xây dựng tỉnh Đồng Nai phát triển xanh, giàu mạnh, văn minh, hiện đại. Việc phát triển khu công nghiệp sinh thái, xanh đang trở thành tiêu chí lựa chọn của các nhà đầu tư với mục tiêu phát triển bền vững.
Là doanh nghiệp kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp hàng đầu cả nước, Tổng công ty Cổ phần Phát triển Khu công nghiệp (Sonadezi) đang vận hành 12 Khu/Cụm công nghiệp tại các tỉnh Đồng Nai, Lâm Đồng, Thành phố Hồ Chí Minh và đang xúc tiến thủ tục đầu tư 1 khu công nghiệp mới tại Khánh Hòa. Sau 36 năm phát triển khu công nghiệp, Sonadezi đã thu hút gần 1.000 doanh nghiệp trong và ngoài nước với số vốn đầu tư khoảng 12 tỷ USD và hơn 30 nghìn tỷ đồng.
Lãnh đạo Sonadezi cho biết, Sonadezi sẽ đẩy mạnh nâng cấp các khu công nghiệp hiện hữu theo tiêu chuẩn phát triển bền vững, đồng thời đầu tư, xây dựng các dự án mới theo mô hình khu công nghiệp sinh thái, xanh-sạch-thông minh. Sonadezi cũng điều chỉnh chiến lược thu hút đầu tư theo hướng ưu tiên FDI thế hệ mới nhằm góp phần triển khai hiệu quả Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Đồng Nai lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 đã đề ra: “Phát triển công nghiệp với cốt lõi là thu hút các nhà đầu tư chiến lược, thế hệ mới, lấp đầy các khu công nghiệp hiện hữu và tiếp tục thu hút vào các khu công nghiệp tiềm năng, ưu tiên các ngành công nghệ cao, công nghiệp xanh, công nghiệp hỗ trợ”.
Bên cạnh đó, hệ thống Sonadezi sẽ triển khai công nghệ mới trong quản lý KCN thông minh; tiếp tục nâng cao chất lượng và đẩy mạnh xanh hóa các sản phẩm, dịch vụ bổ trợ cho các khu công nghiệp như: các khu đô thị, dịch vụ cảng, xử lý chất thải và nước thải công nghiệp, cung cấp nước sạch cho sản xuất và đẩy mạnh đào tạo các lĩnh vực công nghệ, chuyển đổi số...
Năm 2026 này là tròn 30 năm Công ty trách nhiệm hữu hạn Điện máy AQUA Việt Nam hoạt động tại Khu công nghiệp Biên Hòa 2, đây là khu công nghiệp đầu tiên của cả nước do Sonadezi đầu tư và phát triển. Doanh nghiệp này vừa công bố gia hạn hoạt động các nhà máy tại Khu công nghiệp Biên Hòa 2 đến năm 2045, với tổng vốn đầu tư gia hạn gần 1.540 tỷ đồng.
Lãnh đạo AQUA Việt Nam chia sẻ: Việc gia hạn đầu tư và tăng nguồn vốn là lời khẳng định rằng, doanh nghiệp luôn đồng hành cam kết kiến tạo tương lai tiện nghi, thông minh và bền vững. Hiện nay, trong các nhà máy nhiều robot được ứng dụng để thay thế một số bộ phận do con người đảm nhiệm trước đây để tăng năng suất. Cùng với đó, việc sản xuất theo hướng xanh hóa, đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao về môi trường được áp dụng tại doanh nghiệp.
Khu công nghiệp Amata là một trong bốn khu công nghiệp đầu tiên của nước ta để chọn thí điểm xây dựng khu công nghiệp sinh thái, xanh từ năm 2020. Một trong những tiêu chí để đạt khu công nghiệp sinh thái là tỷ lệ sử dụng nguồn năng lượng tái tạo. Theo Phó Giám đốc Công ty cổ phần đô thị Amata Biên Hòa Nguyễn Hữu Nghị, Khu công nghiệp Amata đang áp dụng các giải pháp giảm tiêu thụ điện, tiết kiệm năng lượng và phát triển năng lượng tái tạo. Đối với hệ thống điện mặt trời mái nhà, hiện có 14 nhà máy lắp đặt, với tổng công suất 18 nghìn kWp, góp phần giảm áp lực cho lưới điện và từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững, chuyển đổi sang mô hình khu công nghiệp sinh thái.
Để phát triển bền vững
Trong giai đoạn từ năm 2021-2030, tỉnh Đồng Nai thực hiện nâng cấp các khu công nghiệp hiện hữu, xây dựng khu công nghiệp mới theo hướng sinh thái, phát triển xanh và tuần hoàn. Tầm nhìn đến 2050 trọng tâm kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn trở thành trụ cột chính, hoàn thành mục tiêu Net Zero. Quá trình thu hút đầu tư, Đồng Nai lựa chọn các ngành nghề có khả năng đáp ứng các tiêu chí về cộng sinh công nghiệp, bảo đảm khả năng liên kết, trao đổi và tận dụng hiệu quả tài nguyên, năng lượng và chất thải giữa các doanh nghiệp trong khu công nghiệp.
Theo Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai Nguyễn Kim Long, những năm gần đây địa phương tập trung chuyển đổi các khu công nghiệp hiện hữu cũng như đầu tư khu công nghiệp mới theo mô hình sinh thái, xanh. Điều này khẳng định sự chuyển dịch đúng hướng của Đồng Nai, từ một “công xưởng” thâm dụng lao động sang một trung tâm công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ của khu vực phía nam.
Việc nghiên cứu, rà soát và xác định các cơ hội chuyển đổi theo mô hình khu công nghiệp xanh, sinh thái nhằm tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế, góp phần để Đồng Nai phát triển kinh tế-xã hội theo hướng tăng trưởng xanh, bền vững. Tuy nhiên, quá trình triển khai “xanh hóa” các khu công nghiệp gặp nhiều khó khăn cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các ban, ngành để bảo đảm tính chính xác, công bằng và hiệu quả, qua đó tạo môi trường thuận lợi nhất cho các doanh nghiệp phát triển.
Đại diện Vụ Tài chính-Kinh tế ngành (Bộ Tài chính) cho rằng, trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai mạnh mẽ các cam kết về tăng trưởng xanh và chuyển dịch năng lượng, đặc biệt hướng tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050, phát triển năng lượng sạch gắn với hệ thống khu công nghiệp xanh được xác định là một trụ cột quan trọng. Các khu công nghiệp không chỉ là động lực tăng trưởng kinh tế mà còn không gian then chốt để thúc đẩy năng lượng hiệu quả, giảm phát thải và thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao.
Thực tế, thời gian qua, việc triển khai khu công nghiệp xanh vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức, từ việc đồng bộ các quy hoạch như quy hoạch năng lượng, quy hoạch phát triển khu công nghiệp; huy động và phân bổ nguồn lực tài chính, đặc biệt là nguồn vốn từ khu vực tư nhân. Điều này, đòi hỏi sự vào cuộc của các bộ, ngành liên quan và chính quyền các địa phương cùng doanh nghiệp để tháo gỡ.
