“Những nẻo đường” của họa sĩ Văn Giáo

NDĐT - Những bức tranh bột màu về cuộc sống, chiến đấu và lao động của quân và dân ta trong chiến tranh của họa sĩ Văn Giáo lần đầu tiên được giới thiệu tới công chúng với quy mô lớn trong triển lãm “Văn Giáo trên những nẻo đường” tại Bảo tàng Mỹ thuật, nhân kỷ niệm tròn 20 năm ông đi xa.

Đôi bờ Hiền Lương.
Đôi bờ Hiền Lương.

Họa sĩ Văn Giáo là một trong những họa sĩ thuộc thế hệ đầu của nền hội họa Việt Nam. Ông được biết đến là người dành cả cuộc đời để vẽ chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ngoài ra, các tác phẩm của ông chủ yếu mô tả phong cảnh nhiều vùng miền trong cả nước, cũng như cuộc sống, chiến đấu và lao động của các tầng lớp nhân dân trong chiến tranh.

Nhà giáo, nhà phê bình Lê Quốc Bảo nhận xét: “Họa sĩ Văn Giáo đã để lại cho đời những đóng góp nhất định cho một đề tài Bác Hồ, một thể loại tranh phong cảnh, một chất liệu bột màu. Chúng ta nhớ về ông là nhớ tới ba đặc điểm nghệ thuật trên, đã hình thành một chân dung nghệ thuật hoàn chỉnh của cố họa sĩ Văn Giáo”.

Nắm đất Tổ quốc.

Họa sĩ Văn Giáo vẽ Bác Hồ với tiêu chí “Giống cho đời nay và đẹp cho đời sau”. Ông đã đặt chân đến nhiều nơi mà Bác từng ở, như Cao Bằng, Nghệ An… Những bức tranh ông vẽ về Bác Hồ chính vì thế mà vô cùng chân thực và sinh động, gần gũi, như “Bác Hồ ở hang Cốc Bó”, “Bác về thăm quê”, “Nắm đất Tổ quốc”, “Thăm trận địa pháo cao xạ hồ Trúc Bạch”, “Thăm đồng bào thôn Thạch Bích”, “Đêm nay Bác không ngủ”…

Tranh chân dung hay tranh phong cảnh của họa sĩ đều có điểm chung là tươi tắn, xử lý rất tinh tế về ánh sáng. Nhà phê bình Lê Quốc Bảo nhận xét, Văn Giáo là một họa sĩ sớm thành công về thể loại tranh phong cảnh quê hương, có nhiều tác phẩm đẹp nhờ biết xử lý ánh sáng tinh tế: “Họa sĩ đã thành công trong thể loại tranh này, bởi khả năng xử lý ánh sáng tinh tế mà không phải ai cũng có thể đạt được. Qua những thể nghiệm đầu tay, những tác phẩm của ông đã sớm bộc lộ khả năng cầm bút chơi đùa với ánh sáng một cách tinh tế, hiệu quả: ưa thích cảnh đẹp, say sưa với những phản quang phong phú và màu sắc nồng nàn. Chỉ với một cảnh vật nhưng ở trong các không gian ánh sáng đa dạng: bình minh, trưa hè, hoàng hôn hay cả đêm tối, tất cả đều đem lại cho người xem cảm thụ về cuộc sống khác nhau”.

Đêm nay Bác không ngủ.

Tươi tắn, hồn nhiên và chân thực, những bức tranh của họa sĩ Văn Giáo đã đi vào lòng người xem một cách tự nhiên nhất có thể. Tranh của ông vẽ về khung cảnh của một Hà Nội dung dị, gần gũi: phố Hàng Bè, Tam quan nội Văn Miếu, chùa Một Cột, đền Voi Phục, Ba Đình…, về phong cảnh của nhiều vùng đất nơi ông đặt chân qua: “Tuy Hòa”, Tây Trang, Điện Biên”, “Đôi bờ Hiền Lương”, “Bản Lụa, Lai Châu”…

Cũng với sự chân thực và dung dị ấy, những bức tranh thời chiến của ông giống như những trang nhật ký để ngỏ, kể cho người xem những ngày tháng gian nan và anh dũng của quân và dân ta: “Công binh xưởng”, “Rà phát bom mìn”, “Khâu áo chiến sĩ”, “Giã gạo giúp dân”, “Xay gạo giúp dân”, “Phá đồn giặc”, “Đồng chí ăn một chút”…

Những xử lý tinh tế về màu sắc, ánh sáng của họa sĩ Văn Giáo còn gắn liền với một loại chất liệu đã định hình nên phong cách của ông: bột màu. Nhà phê bình Lê Quốc Bảo nói, Chất liệu mà họa sĩ Văn Giáo xử lý nhuần nhuyễn nhất chính là bột màu. Trong sáng tạo mỹ thuật tất cả chất liệu đều bình đẳng. Khó thay khi sử dụng chất liệu bột màu để diễn hình, diễn màu, phải biết dự báo được khi khô sao cho đúng độ về màu và hình mới đẹp. Tranh bột màu của Văn Giáo không chỉ là sở trường mà đã trở thành một thương hiệu mang tên Văn Giáo.

Góc tưởng niệm họa sĩ tại triển lãm.

Tại triển lãm, còn có một góc nho nhỏ trưng bày những vật dụng gắn bó với công việc của họa sĩ như bảng màu, giá vẽ, bi đông nước, chiếc ghế dã chiến, những cây cọ vẽ… Triển lãm thu hút rất đông không chỉ bạn bè, gia đình, người thân, những họa sĩ thế hệ sau, mà còn cả những người yêu mến tác phẩm của họa sĩ. Tròn 100 năm ngày sinh và 20 năm ngày mất của ông, như vậy cũng phần nào đủ làm nên một nén nhang thật ấm gửi tới người họa sĩ giản dị và tài ba này.

Có thể bạn quan tâm

Quảng bá phở và văn hóa ẩm thực Việt Nam.

Phở và văn hóa ẩm thực mang bản sắc Việt Nam đến gần hơn với châu Âu và thế giới

Thông tin từ Đại sứ quán Việt Nam tại Áo, tối 8/7, tại Nhà hàng Phở Saigon, Thủ đô Vienna, Áo, Đại sứ quán Việt Nam tại Áo phối hợp Hội We Love Phở, Hiệp hội Văn hóa ẩm thực Ninh Bình cùng 8 nghệ nhân, chuyên gia ẩm thực hàng đầu đến từ Việt Nam đã tổ chức sự kiện quảng bá phở và văn hóa ẩm thực Việt Nam. 

Poster chi tiết chương trình. (Ảnh: Trung tâm Văn hóa Hàn Quốc tại Việt Nam)

Lễ hội sôi động dành cho người hâm mộ K-pop tại Việt Nam

Ngày 9/7, Trung tâm Văn hóa Hàn Quốc tại Việt Nam cho biết, Trung tâm sẽ phối hợp Cơ quan Nội dung Sáng tạo Hàn Quốc và Báo Seoul tổ chức K-pop Lovers Festival 2026 - lễ hội dành cho người hâm mộ K-pop trong các ngày 11-12/7 tại phố đi bộ Trần Nhân Tông, thành phố Hà Nội. Chương trình mở cửa miễn phí.

Sau sáp nhập thôn: Giữ hồn làng trong không gian phát triển mới

Sau sáp nhập thôn: Giữ hồn làng trong không gian phát triển mới

Sáp nhập thôn làm thay đổi một không gian văn hóa đã được hình thành và bồi đắp qua nhiều thế hệ. Bởi vậy, trong quá trình sắp xếp thôn theo yêu cầu phát triển mới, mục tiêu không chỉ là tổ chức lại không gian quản lý mà còn phải gìn giữ được "hồn làng" - những giá trị cốt lõi làm nên bản sắc của nông thôn Việt Nam.

Các đại biểu lãnh đạo, trí thức và văn nghệ sĩ tham dự buổi lễ.

Chung tay bảo tồn, phát huy và lan tỏa giá trị của tiếng Việt

Ngày 8/7, tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám (Hà Nội), Quỹ Hỗ trợ bảo tồn di sản văn hóa Việt Nam tổ chức lễ công bố Quyết định thành lập Câu lạc bộ di sản văn hóa tiếng Việt, giới thiệu Ban Chủ nhiệm gồm nhiều nhà quản lý, chuyên gia văn hóa, ngoại giao... uy tín và tâm huyết với bảo tồn di sản.

Sản phẩm du lịch Bắc Ninh thu hút đông đảo du khách sau MV "Bắc Bling". Ảnh: TTXVN

Sản phẩm nghệ thuật thành đòn bẩy du lịch

Cách đây khoảng một năm, khi MV (music) “Bắc Bling” của ca sĩ Hòa Minzy tạo tiếng vang trên không gian mạng, nhiều khách du lịch tìm đến Bắc Ninh để khám phá những danh thắng như: chùa Dâu, đền Bà Chúa Kho, làng gốm Phù Lãng, làng tranh Đông Hồ..., khám phá làng quan họ hay “cây cô đơn” xuất hiện trong MV.

Công nghệ trình chiếu hiện đại biến di sản Hoàng thành Thăng Long thành sân khấu rực rỡ sắc màu. (Ảnh: NAM NGUYỄN)

Kích hoạt tài nguyên di sản trong kỷ nguyên số

Không chỉ giúp bảo tồn, lưu giữ di sản, cuộc cách mạng số với sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, công nghệ thực tế ảo, thực tế tăng cường… đang mở ra những cách tiếp cận mới giúp chuyển hóa di sản thành nguồn lực số có giá trị cho đời sống kinh tế-xã hội.

Tiếng Việt - Sợi dây gắn kết người Việt Nam ở nước ngoài với quê hương.

Tiếng Việt - Sợi dây gắn kết người Việt Nam ở nước ngoài với quê hương

Nghị quyết số 80-NQ/TW xác định, ngôn ngữ là một trong những yếu tố quan trọng “định vị” một dân tộc. Chính vì vậy, việc lan tỏa các giá trị cao đẹp của ngôn ngữ và văn hóa dân tộc không chỉ trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài mà còn tới bạn bè quốc tế góp phần tạo nên “sức mạnh mềm” của Việt Nam.

Hội diễn đàn, hát dân ca ba miền năm 2026 vừa chính thức khai mạc tại Huế với sự tham gia của 26 đoàn nghệ thuật quần chúng đến từ các tỉnh, thành phố trên cả nước.

Giữ mạch nguồn dân ca

Trong các ngày từ 4 đến 8/7, Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế tổ chức Hội diễn đàn, hát dân ca ba miền năm 2026.

Cuốn sách “Cuộc chiến chống ma túy ở Sơn La và Chuyên án của những người Anh hùng”.

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Anh Tuấn viết tiếp câu chuyện về những chuyên án Anh hùng

Hướng tới kỷ niệm 64 năm Ngày Truyền thống lực lượng Cảnh sát nhân dân (20/7/1962-20/7/2026), Nhà xuất bản Công an nhân dân ra mắt cuốn sách “Cuộc chiến chống ma túy ở Sơn La và Chuyên án của những người Anh hùng” của tác giả - Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Đại tá Trần Anh Tuấn.

Không gian chiếu sáng nghệ thuật Hồ Gươm-Tháp Rùa thể hiện nỗ lực của Thành phố Hà Nội trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản bằng những hình thức sáng tạo, phù hợp với xu hướng phát triển bền vững và lấy cộng đồng làm trung tâm. (Ảnh: Ban tổ chức)

Phát huy sức mạnh mềm, nâng cao năng lực hội nhập trong tư duy phát triển mới từ Nghị quyết 80

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra sâu rộng, không gian mạng không chỉ là phương tiện truyền thông mới, mà đã trở thành một địa bàn chiến lược, mở ra những cơ hội mới cho phát triển văn hóa, đồng thời đặt ra không ít thách thức trong cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt về giá trị, bản sắc và sức ảnh hưởng.

Đại sứ Hà Hoàng Hải phát biểu khai mạc Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại thành phố Wroclaw. (Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Ba Lan cung cấp)

Sôi động Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại thành phố Wroclaw, Ba Lan

Cùng với các hoạt động giao lưu văn hóa, giao lưu nhân dân được tổ chức tại Ba Lan, Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại thành phố Wroclaw là một trong những cách thức quan trọng, thiết thực góp phần thúc đẩy quan hệ hữu nghị và hợp tác song phương Việt Nam-Ba Lan trong các lĩnh vực kinh tế-thương mại-đầu tư, du lịch.

Trưng bày sản phẩm thủ công truyền thống tại Trung tâm Triển lãm Văn hóa nghệ thuật Việt Nam. (Ảnh: NGỌC LIÊN)

Quà lưu niệm kể câu chuyện Việt Nam

Khi được đầu tư đúng hướng, mỗi món quà lưu niệm có thể trở thành điểm nhấn trong hành trình giới thiệu Việt Nam ra thế giới. Từ nguồn tài nguyên văn hóa phong phú kết hợp tư duy sáng tạo đương đại, những sản phẩm nhỏ bé ấy sẽ mang theo thông điệp về đất nước, con người và bản sắc Việt Nam đến với bạn bè quốc tế.

Tài năng piano Singapore ghi dấu ấn cùng Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam.

Tài năng piano trẻ người Singapore ghi dấu ấn cùng Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam

Tài năng piano trẻ người Singapore Toby Tan Kai Rong vừa có buổi biểu diễn ra mắt đầy ấn tượng trước giới mộ điệu Việt Nam. Trong lần đầu tiên này, Quán quân hạng mục Nghệ sĩ tại Cuộc thi và Liên hoan piano quốc tế Việt Nam đã hòa tấu cùng Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam, dưới sự dẫn dắt của nhạc trưởng Honna Tetsuji.

Nghệ nhân Lương Sơn Bạc gánh trên vai những chiếc đó bằng tre. Ảnh: LINH VŨ

Làng nghề đan đó Thủ Sĩ giữ hồn quê trong từng nan tre

Không còn khung cảnh tấp nập làm nghề như nhiều thập niên trước, nhưng ở làng đan đó Thủ Sĩ (xã Tân Hưng, Hưng Yên), những đôi bàn tay đã hằn dấu thời gian vẫn miệt mài bên từng nan tre. Với người dân nơi đây, giữ nghề không chỉ là giữ kế sinh nhai, mà còn là giữ lấy một phần hồn quê được truyền qua bao đời.

Nhà xuất bản Kim Đồng giới thiệu truyện tranh mang bản sắc Tây Nguyên. (Ảnh: MAI LỮ)

Gỡ khó cho truyện tranh

Nhiều họa sĩ Việt Nam đang tích cực tham gia các dự án truyện tranh, hoạt hình và game của các tập đoàn quốc tế, nhưng ngay tại thị trường trong nước, dấu ấn vẫn còn khiêm tốn.