Những "mắt thần" trên đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng

Hà Nội - Hải Phòng là một trong những tuyến đường cao tốc hiện đại nhất Việt Nam, lưu lượng phương tiện lớn, công tác bảo đảm an toàn giao thông (ATGT) trên tuyến luôn được coi trọng hàng đầu. Hệ thống ca-mê-ra hiện đại giám sát hầu như toàn bộ các vị trí trên tuyến, cùng với thiết bị cân tải trọng tự động giúp việc quản lý, vận hành đường cao tốc thêm thuận lợi.

Chủ Nhật, ngày 25/04/2021 - 05:59

Hệ thống biển báo thông tin điện tử (VMS) bố trí dọc tuyến, cập nhật thông tin, giúp lái xe nắm bắt nhanh tình trạng tuyến đường, thời tiết, an toàn giao thông...

Ứng dụng hệ thống giao thông thông minh

Ðường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng dài hơn 100 km, đi qua bốn tỉnh, thành phố gồm Hà Nội, Hưng Yên, Hải Dương và Hải Phòng. Ðây là tuyến đường cao tốc loại A được đầu tư xây dựng theo hình thức BOT, do Tổng công ty Phát triển hạ tầng và Ðầu tư tài chính Việt Nam (VIDIFI) làm chủ đầu tư, nhằm đáp ứng yêu cầu về vận chuyển hàng hóa, hành khách trong bối cảnh quốc lộ 5 đã quá tải. Ngay từ khi lập dự án, chủ đầu tư đã thuê đơn vị tư vấn thiết kế, triển khai, ứng dụng hệ thống giao thông thông minh (ITS) vào quản lý và khai thác tuyến đường, do Nhà thầu SK Telecom (Hàn Quốc) lắp đặt và chuyển giao. Hệ thống ITS gồm hệ thống quản lý giao thông (TMS), có các phần mềm quản lý, thu thập dữ liệu để phân tích và xử lý thông tin. Hệ thống giám sát giao thông đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng được đánh giá là hiện đại nhất Việt Nam hiện nay. Tại trung tâm điều hành đặt ở đầu tuyến, thông tin và hình ảnh trên đường được truyền về, hiển thị lên 32 màn hình lớn, có chế độ ghép các màn hình với nhau thành một thể thống nhất. Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Quản lý và khai thác cao tốc Hà Nội - Hải Phòng Ðỗ Văn Thuần cho biết: Hệ thống ca-mê-ra giám sát giúp theo dõi chặt chẽ toàn bộ hoạt động đang diễn ra trên đường cao tốc, gồm 58 ca-mê-ra được bố trí dọc tuyến và 11 ca-mê-ra trên cầu vượt, bán kính quan sát hơn 1 km, có thể phóng to gấp 32 lần, đặt chế độ quay quét tự động/thủ công, có cơ chế chống rung, bảo đảm hình ảnh rõ nét kể cả trong điều kiện ánh sáng yếu. Hệ thống ca-mê-ra dò xe gồm 12 ca-mê-ra đặt tại các vị trí có mật độ giao thông lớn, có khả năng tự động phát hiện tốc độ phương tiện; hành vi đi ngược chiều; phát hiện được người đi bộ, các vật rơi và khói, lửa, toàn bộ dữ liệu sẽ được truyền về Trung tâm điều hành thông qua hệ thống truyền dẫn kỹ thuật số. Qua đó, trung tâm điều hành có thể quản lý, giám sát hoạt động của phương tiện, kịp thời đưa ra cảnh báo cũng như phương án xử lý nếu có tai nạn, sự cố xảy ra. "Rất nhiều hành vi gây mất ATGT khi lưu thông trên cao tốc Hà Nội - Hải Phòng đã bị chúng tôi phát hiện và xử lý kịp thời, như dừng, đỗ phương tiện không đúng quy định, đi xe ngược chiều, va chạm, tai nạn, cháy nổ,... Nhờ phát hiện sớm qua hệ thống ca-mê-ra và phát thông tin cảnh báo từ trung tâm điều khiển đến loa phát thanh bố trí trên tuyến, đã ngăn chặn triệt để các hành vi vi phạm", ông Thuần nhấn mạnh.

Một điểm khá đặc biệt trên cao tốc Hà Nội - Hải Phòng là hệ thống thông tin điện tử (VMS) gồm tám biển báo được bố trí dọc tuyến, có thể cập nhật nội dung liên tục, giúp chuyển tải nhanh chóng thông tin về tình trạng tuyến đường, thời tiết, ATGT,... đến lái xe.

Ngăn chặn triệt để xe quá tải

Theo yêu cầu của Bộ Giao thông vận tải (GTVT), thời gian qua, VIDIFI đã triển khai lắp đặt hệ thống thu phí tự động không dừng (ETC), đưa vào khai thác sử dụng, bước đầu giúp các phương tiện giảm bớt thời gian qua trạm, đồng thời tạo sự minh bạch, công khai. Hiện tại, toàn tuyến đã có 32 trong số 62 làn được lắp thu phí không dừng, bảo đảm mỗi trạm thu có 50% số làn ETC, bao gồm cả làn tự động không dừng hoàn toàn và làn hỗn hợp thu phí thủ công MTC và ETC.

Theo số liệu thống kê, nguyên nhân gây ra các vụ tai nạn trên đường cao tốc chủ yếu do tình trạng kỹ thuật xe không bảo đảm như mất phanh, nổ lốp, hỏng máy (chiếm 66%); hành vi vi phạm của lái xe như không làm chủ tốc độ, không giữ khoảng cách an toàn, điều khiển phương tiện đi lùi, đi ngược chiều (34%),… Ðối với công tác cứu nạn khi sự cố xảy ra, đang có sự bất cập trong việc áp dụng Thông tư số 49/2016/TT-BYT của Bộ Y tế về quy định về tổ chức, hoạt động cấp cứu tai nạn trên đường cao tốc và quy định tại Nghị định 32/2014/NÐ-CP của Chính phủ. Tuyến đường đi qua bốn địa phương, nhưng chỉ có Trung tâm cấp cứu 115 Hà Nội đạt đủ tiêu chuẩn. Mặt khác, một số đơn vị, cá nhân thực hiện cứu hộ trên đường cao tốc thường không bảo đảm về ATGT và trình tự cứu hộ, gây nguy hiểm cho các phương tiện tham gia giao thông khác. Ðể bảo vệ kết cấu hạ tầng, đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng sử dụng hệ thống cân động WIM của hãng Kistler (Thụy Sĩ) với công nghệ cảm biến thạch anh tự động cân khi xe lưu thông qua làn cân với độ chính xác cao. Toàn tuyến có 13 làn cân được đặt tại các trạm thu phí trên các hướng vào đường cao tốc. Thiết bị được đặt chìm dưới làn đường ở vị trí đầu, cuối tuyến và điểm ra vào trên đường cao tốc. Hệ thống này hoạt động liên tục 24 giờ, trong mọi điều kiện thời tiết, chuyển thông tin tải trọng xe về trung tâm xử lý. Khi phát hiện phương tiện quá khổ, quá tải sẽ có làn đường riêng để yêu cầu các phương tiện này quay đầu xe, không cho phép đi vào đường cao tốc. Theo đánh giá của đơn vị quản lý, vận hành cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, ưu điểm của thiết bị cân tự động là bảo đảm tính chính xác, khách quan, tạo sự công khai, minh bạch trong công tác kiểm soát tải trọng phương tiện.

Nhìn chung, những hành vi vi phạm trên đường cao tốc tiềm ẩn nguy cơ tai nạn rất cao, khi xảy ra sự cố thường gây thiệt hại lớn về tài sản, sinh mạng, tuy nhiên mức xử phạt các hành vi vi phạm này được các chuyên gia đánh giá còn khá nhẹ. Chủ đầu tư VIDIFI đã kiến nghị với các cơ quan quản lý Nhà nước về việc cho phép xã hội hóa công tác cứu nạn, bổ sung các quy định bắt buộc về trang thiết bị cứu hỏa cho các đơn vị quản lý, khai thác; đồng thời, nâng cao mức xử phạt vi phạm hành chính và siết chặt công tác đào tạo, sát hạch và cấp phép lái xe bảo đảm chất lượng; quản lý chặt chẽ việc kiểm định chất lượng phương tiện, sang tên đổi chủ, tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến các quy định về an toàn giao thông trên đường cao tốc.

MINH TRANG