Những hồi ức chiến tranh trong triển lãm “Còn mãi với thời gian”

Những năm tháng chiến đấu và bảo vệ Tổ quốc được ghi lại qua tác phẩm của các họa sĩ trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, nay được giới thiệu tới người xem thông qua triển lãm “Còn mãi với thời gian”, do Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam phối hợp Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam tổ chức, diễn ra từ nay đến hết ngày 28/7.
Người xem tại triển lãm tranh.
Người xem tại triển lãm tranh.

Câu chuyện của người nghệ sĩ – cựu binh lão thành

Đại tá, họa sĩ lão thành Lê Duy Ứng là một trong những tác giả có mặt tại triển lãm, được người xem và báo giới quan tâm đến nhiều nhất. Ông không giấu được sự xúc động, đứng rất lâu trước bức tượng “Bài ca người mẹ” mà ông đã tặng Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam từ năm 1993. Bàn tay run run đặt lên những thớ gỗ, họa sĩ chia sẻ câu chuyện về bức tượng: “Tôi sáng tác bức tượng này vào năm 1992, lúc đó tôi về quê, bên nhà ông cậu có một cây mít bị bật gốc. Tôi thấy gốc cây to, đẹp, phù hợp để sáng tác cho nên đã xin về làm tượng. Cây mít này hồi đó cũng là cây khá lâu năm, chất gỗ và tạo dáng đều đẹp. Lúc ở Quảng Bình, tôi chỉ đục sơ, sau đó mới mang về Hà Nội hoàn thiện. Năm 1993, tôi có gửi bức tượng đi một triển lãm và được nhận ngay. Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam năm đó cũng rất thích và có đề nghị được sưu tầm, cho nên tôi đã gửi bức tượng cho Bảo tàng”.

Họa sĩ Lê Duy Ứng cùng bức tượng của mình tại triển lãm.

Họa sĩ Lê Duy Ứng cùng bức tượng của mình tại triển lãm.

Bức tượng của họa sĩ Lê Duy Ứng mang dáng vóc một người mẹ lưng đeo súng và ba lô, trên tay có cánh chim hòa bình, có cây đàn. Ông cho biết, tổng thời gian sáng tác bức tượng trong khoảng vài tuần.

“Mặc dù dạo này sức khỏe tôi không được tốt, hiện là thương binh hạng ¼, mất 40% sức khỏe, nhưng nghe nói có triển lãm nên tôi vẫn cố gắng đến bằng được để được gặp lại bức tượng sau bao nhiêu năm. Bức tượng này mô tả người mẹ, không chỉ một người mẹ cụ thể, mà là một người mẹ biểu tượng của Việt Nam, rất yêu hòa bình, yêu nghệ thuật” - họa sĩ chia sẻ.

Cuộc chiến trong quá khứ và qua góc nhìn hiện tại

Bức tượng “Bài ca người mẹ” của họa sĩ Lê Duy Ứng là một trong số 69 tác phẩm của 62 tác giả, trong đó có 17 tác giả là họa sĩ-chiến sĩ, được lựa chọn từ bộ sưu tập của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam và Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam.

Trong số các tác phẩm được trưng bày, người xem gặp lại nhiều tác phẩm ký họa hoặc được sáng tác ngay trên chiến trường, của nhiều họa sĩ thời đó như Cổ Tấn Long Châu, Hoàng Đạo Khánh, Nguyễn Trọng Hợp, Trần Việt Sơn, Nguyễn Thị Hồng Xuân, Nguyễn Văn Đa, Trần Ngọc Hải, Trần Hữu Tê, Mai Long, Đặng Đức…

Triển lãm cũng có cả những bức tranh của các họa sĩ thời hiện đại vẽ về thời chiến, hoặc thể hiện thời chiến qua góc nhìn hiện đại, như “Quảng Trị năm 1972” của họa sĩ Phạm Ngọc Liệu vẽ năm 1999, “Đối mặt” của Nguyễn Tuấn Long vẽ năm 2009, “Bên sông Sê Đôn” của họa sĩ Nguyễn Tiến Dũng năm 2004, “Người đồng đội được tìm lại” của Nguyễn Cương vẽ năm 1994, “Không trở về” của họa sĩ Lê Quang Hà vẽ năm 1994, “Tưởng nhớ các linh hồn thời hậu chiến” của Lê Trí Dũng năm 2005, “Ký ức Điện Biên” của Nghiêm Văn Minh năm 2004…

Một góc triển lãm.

Một góc triển lãm.

Những bức họa thời chiến cho người xem thấy được phần nào sự khốc liệt của cuộc chiến, và cả những phút bình yên hiếm hoi giữa tiếng súng, như “Đọc thư miền bắc” của Nguyễn Văn Mười, “Đêm trăng qua vọng gác” của Mai Long, “Cán bộ quân giải phóng Quảng Nam chuẩn bị đợt tấn công mới” của Trần Việt Sơn, “Xem văn công biểu diễn” của Nguyễn Văn Đa, “Đồng chí Khương y tá trong trận Bình Giã” của Cổ Tấn Long Châu…. Còn những bức tranh về thời chiến được sáng tác trong hòa bình lại ít nhiều gợi cảm giác khắc khoải, đối mặt với những mất mát, đau thương, như “Dioxin” của Nguyễn Xuân Đông, “Người đồng đội được tìm lại” của Nguyễn Cương, “Không trở về” của họa sĩ Lê Quang Hà, “Tưởng nhớ các linh hồn thời hậu chiến” của Lê Trí Dũng…

Cũng có những bức tranh cho thấy sự ấm áp, tình cảm, như niềm vui của những người cựu chiến binh gặp lại trong “Cùng chung chiến hào Điện Biên năm xưa” của Đỗ Kích, các em thiếu nhi quây quần giúp đỡ bà mẹ chiến sĩ trong “Uống nước nhớ nguồn” của Nguyễn Văn Tuyên, và chăm sóc người lính từ chiến trường về trong “Anh thương binh” của họa sĩ Phạm Việt Hải…

Triển lãm mở cửa đúng dịp kỷ niệm 75 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2022) không chỉ cho người xem thấy được những lát cắt của cuộc chiến, giá trị của hòa bình, mà còn là lời tri ân, lòng biết ơn những người đã ngã xuống hay vẫn còn mang trên mình vết thương do chiến tranh để lại.

Có thể bạn quan tâm

Tường Hoàng thành Huế được chống đỡ bằng khung thép.

Thích ứng với thiên tai trong bảo tồn di sản

Sau trận lũ tháng 11/2025, đoạn tường Hoàng thành Huế dài khoảng 15m bị đổ sập nay đã được khôi phục. Dọc tuyến thành dài gần 3km này hiện vẫn còn hàng chục mét phải chống đỡ bằng khung thép, cho thấy những tác động ngày càng rõ của mưa lũ, nắng nóng, bão và sạt lở đối với hệ thống di tích hàng trăm năm tuổi của Huế.

“Sinh viên thế hệ mới” 2026 lần đầu mở rộng sân chơi trực tuyến đến sinh viên trên toàn quốc. (Ảnh: VTV)

“Sinh viên thế hệ mới” trở lại, mở rộng sân chơi cho Gen Z

Tối 8/10, Ban Văn hóa-Giải trí, Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức Lễ công bố phát sóng mùa 4 chương trình “Sinh viên thế hệ mới” 2026, với chủ đề “Quê mình có việc, Gen Z Việt có cách”. Mùa 4 sẽ đưa các dự án đến gần hơn các vấn đề thực tế tại địa phương, đồng thời lần đầu mở rộng sân chơi trực tuyến đến sinh viên trên toàn quốc.

[Video] Việt Nam vào top 10 quốc gia được yêu thích nhất thế giới năm 2026

[Video] Việt Nam vào top 10 quốc gia được yêu thích nhất thế giới năm 2026

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho biết, tạp chí du lịch danh tiếng Condé Nast Traveler của Hoa Kỳ vừa công bố kết quả giải thưởng Readers’ Choice Awards 2026. Tại hạng mục 20 quốc gia được yêu thích nhất thế giới do độc giả toàn cầu bình chọn, Việt Nam xuất sắc ghi tên ở vị trí thứ 10 với tổng số 92,99 điểm.

Tiết mục nghệ thuật chào mừng Đại hội. (Ảnh: HỒNG HẢI)

Tiến sĩ, Nghệ sĩ Nhân dân Phạm Anh Phương tái đắc cử Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam

Ngày 8/10, tại Hà Nội, Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam tổ chức phiên trọng thể Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII (nhiệm kỳ 2026-2031). Đây được coi là ngày hội lớn của các nghệ sĩ múa trên cả nước, đồng thời cũng là dịp nhìn lại hành trình cống hiến và mở ra những chặng đường mới cho nghệ thuật múa nước nhà.

“Dệt sắc đan mây” nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của các em học sinh. (Ảnh: DIỆU HƯƠNG)

“Dệt sắc đan mây”- Nối dài hành trình gieo hạt tri thức

Ngày 7/10, tại Trường tiểu học Trần Quốc Toản (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội), dự án giáo dục Libreria Project đã mở đầu mùa hoạt động thứ 8 bằng sự kiện “Dệt sắc đan mây”, mang đến nhiều trải nghiệm ý nghĩa cho học sinh, tiếp tục nối dài hành trình gieo hạt tri thức.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Trọng Lâm và Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Quốc Tỏ trao sách tặng các đại biểu. (Ảnh: NXB)

Nâng cao nhận thức về bảo vệ dữ liệu trong bối cảnh chuyển đổi số

Với kết cấu gồm 3 chương, cuốn sách của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Quốc Tỏ tập trung làm rõ nhận thức về không gian mạng và dữ liệu cá nhân; tình hình và thực tiễn bảo vệ dữ liệu cá nhân; những vấn đề đặt ra và các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp bảo vệ dữ liệu cá nhân trên không gian mạng.

Toàn cảnh buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu chương trình “Jazz & Friends-Hội tụ và lan tỏa”. (Ảnh: HÒA NGUYỄN)

“Jazz & Friends”-Dấu ấn hội nhập và sáng tạo của Jazz Việt

Hướng tới kỷ niệm 70 năm thành lập Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam, Khoa Nhạc Jazz tổ chức chuỗi hoạt động chủ đề “Jazz & Friends-Hội tụ và lan tỏa”. Đây là dấu mốc quan trọng trong hoạt động của Khoa, cũng là dịp nhìn lại những bước chuyển mình của Jazz Việt trong đời sống âm nhạc đương đại.