Những “cánh tay thép” trong phòng mổ

Những “cánh tay thép” trong phòng mổ

Trong phòng mổ của Khoa Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện E (Bộ Y tế), cánh tay robot màu trắng bạc di chuyển chậm rãi theo từng thao tác của phẫu thuật viên. Trên màn hình dựng hình ảnh 3D, từng lát cắt của khớp gối hiện lên chính xác đến từng milimét.

Robot ngoại khoa không còn là câu chuyện của tương lai. Những “cánh tay thép” đang hiện diện ngày càng nhiều trong các phòng mổ lớn ở Hà Nội, mở ra một hướng tiếp cận mới của ngoại khoa hiện đại: Can thiệp chính xác hơn, ít xâm lấn hơn và phù hợp hơn với từng người bệnh.

Thay đổi tư duy điều trị

Tháng 3/2026, Bệnh viện E lần đầu triển khai thay khớp gối toàn phần bằng robot CORI cho bốn bệnh nhân bị thoái hóa khớp nặng.

Khác với nhiều hệ thống robot khác, CORI không cần chụp CT hay MRI trước mổ. Ngay trong quá trình phẫu thuật, robot tự dựng mô hình giải phẫu 3D của người bệnh, hỗ trợ bác sĩ tính toán trục vận động và độ cân bằng khớp với độ chính xác cao.

BSCKII Kiều Quốc Hiền, Trưởng khoa Phẫu thuật Chấn thương chỉnh hình của bệnh viện, cho biết: “Robot giúp bác sĩ nhìn thấy trước toàn bộ kế hoạch phẫu thuật, kiểm soát từng lát cắt xương với độ chính xác rất cao. Đường mổ gọn hơn, mô mềm ít bị tổn thương nên thời gian hồi phục cũng rút ngắn đáng kể”.

Bệnh nhân đầu tiên là bà N.T.T, 60 tuổi, ở Hà Nội. Hơn mười năm bị thoái hóa khớp gối khiến bà đi lại khó khăn, nhiều đêm mất ngủ vì đau. “Nghe đến robot thì nghĩ chắc hiện đại lắm, mà hiện đại thì chắc đắt”, bà kể. Nhưng rồi bà quyết tâm thực hiện ca mổ. Chỉ khoảng một ngày sau phẫu thuật, bà đã có thể tập đứng dậy và bước đi với sự hỗ trợ của kỹ thuật viên phục hồi chức năng - điều từng rất khó đạt được với nhiều bệnh nhân lớn tuổi trước đây.

Trong vòng hai tháng, hơn 20 ca thay khớp gối bằng robot CORI đã được thực hiện tại Bệnh viện E. Theo lãnh đạo bệnh viện, robot không đơn thuần là “cánh tay nối dài” của bác sĩ mà đang đưa ngoại khoa tới hướng điều trị chính xác và cá thể hóa hơn.

robot1.jpg
Bệnh viện FV Thành phố Hồ Chí Minh vận hành hệ thống robot phẫu thuật Da Vinci Xi.

Không chỉ ở Bệnh viện E, robot ngoại khoa cũng đang hiện diện ngày càng sâu trong nhiều bệnh viện tuyến cuối.

Tại Bệnh viện Bạch Mai, công nghệ này không còn dừng ở mức thử nghiệm. Bệnh viện đã triển khai hàng trăm ca phẫu thuật có hỗ trợ robot; riêng lĩnh vực thần kinh sọ não ghi nhận hơn 600 ca can thiệp bằng hệ thống robot ROSA. Robot hiện được ứng dụng trong nhiều chuyên khoa như thần kinh, cột sống và phục hồi chức năng. Bên cạnh robot ROSA hỗ trợ định vị trong phẫu thuật thần kinh, bệnh viện còn triển khai hệ thống O-arm cùng định vị không gian 3D trong phẫu thuật cột sống và robot hỗ trợ tập vận động cho bệnh nhân đột quỵ, chấn thương, sau phẫu thuật thần kinh.

PGS, TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc bệnh viện cho rằng, xu hướng của y học hiện đại không chỉ dừng ở điều trị thành công mà còn phải phục hồi tối đa chức năng và chất lượng sống cho người bệnh.

Đổi mới tư duy đào tạo

Tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, từ đầu năm đến nay, GS Đào Xuân Thành và ê-kíp đã thay gần 100 ca khớp gối bằng robot CORI. Trong tháng 5, bệnh viện cũng đã trang bị robot Da Vinci thế hệ mới nhất để phẫu thuật tiết niệu, tiêu hóa và lồng ngực.

Theo PGS, TS, bác sĩ Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, robot sẽ được ưu tiên trong những ca phẫu thuật nội soi phức tạp, đặc biệt ở lĩnh vực ung thư. Nhờ hình ảnh 3D sắc nét và cánh tay robot linh hoạt, công nghệ này giúp cắt bỏ khối u tốt hơn, từ đó tăng khả năng bảo tồn cấu trúc lành và giảm biến chứng.

de-xung-dang-la-ngon-co-chinh-tri-tu-tuong-cua-dang-tren-mat-tran-bao-chi-12.jpg

Điều đáng chú ý là robot không chỉ được nhìn nhận như một thiết bị công nghệ cao mà còn là nền tảng cho mô hình “ngoại khoa số hóa”. Dữ liệu phẫu thuật được lưu trữ, phân tích giúp chuẩn hóa kỹ thuật và hỗ trợ đào tạo thế hệ phẫu thuật viên mới.

Thứ trưởng Y tế Vũ Mạnh Hà đánh giá việc ứng dụng robot hỗ trợ phẫu thuật là hướng đi cần thiết để nâng cao chất lượng điều trị và đưa y học Việt Nam tiếp cận sâu hơn với xu thế hiện đại.

Xu hướng ứng dụng robot cũng đang diễn ra trên toàn cầu. Giáo sư Richard M. Satava (Mỹ) từng nhận định: “Robot sẽ không thay thế bác sĩ, nhưng những bác sĩ biết sử dụng robot sẽ dần thay thế những người không ứng dụng công nghệ”.

“Bình dân hóa” công nghệ cao

Phía sau những “cánh tay thép” hiện đại vẫn còn một câu hỏi lớn: Người bệnh bình thường có cơ hội tiếp cận hay không?

Một hệ thống robot ngoại khoa có giá tới hàng triệu USD, chưa kể chi phí bảo trì và vật tư tiêu hao. Vì thế, giá một ca mổ robot hiện vẫn cao hơn đáng kể so với phương pháp truyền thống. PGS, TS, bác sĩ Nguyễn Lân Hiếu chia sẻ rằng: “Trong bối cảnh bảo hiểm y tế chưa chi trả, việc sử dụng robot cần được cân nhắc phù hợp để tránh lạm dụng”.

Cùng với cơ hội, robot ngoại khoa cũng đặt ra không ít áp lực cho hệ thống y tế. Khoảng cách tiếp cận công nghệ giữa các bệnh viện lớn và tuyến dưới vẫn còn rất rõ. Trong khi nhiều bệnh viện tuyến cuối đã triển khai phẫu thuật robot, không ít cơ sở y tế địa phương vẫn thiếu thiết bị và nhân lực chuyên sâu. Ngay với đội ngũ bác sĩ, sự xuất hiện của robot cũng đồng nghĩa yêu cầu đào tạo lại ngày càng lớn.

Theo các chuyên gia, hướng đi quan trọng là mở rộng phạm vi chi trả của bảo hiểm y tế với những kỹ thuật robot đã chứng minh hiệu quả rõ ràng, đồng thời đẩy mạnh chuyển giao công nghệ và đào tạo đội ngũ phẫu thuật viên trong nước.

Theo các chuyên gia, hướng đi quan trọng là mở rộng phạm vi chi trả của bảo hiểm y tế với những kỹ thuật robot đã chứng minh hiệu quả rõ ràng, đồng thời đẩy mạnh chuyển giao công nghệ và đào tạo đội ngũ phẫu thuật viên trong nước.

Bộ Y tế hiện cũng đang thúc đẩy các chương trình huấn luyện phẫu thuật robot cho đội ngũ ngoại khoa Việt Nam. Chỉ riêng năm 2026, gần 200 bác sĩ ngoại khoa và sản phụ khoa đã tham gia các khóa đào tạo chuyên sâu về phẫu thuật robot.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từng nhấn mạnh, phát triển khoa học-công nghệ phải phục vụ con người và bảo đảm mọi người dân được thụ hưởng thành quả phát triển. Với y tế, điều đó đồng nghĩa công nghệ cao phải mở rộng cơ hội sống khỏe cho người bệnh.

Robot có thể làm thay đổi phòng mổ, nhưng điều quyết định giá trị của tiến bộ y học vẫn là con người. Khi công nghệ cao không còn là đặc quyền của số ít, mà trở thành cơ hội sống khỏe cho đông đảo người bệnh, đó mới là lúc những “cánh tay thép” thật sự mang ý nghĩa của y học nhân văn.

Có thể bạn quan tâm

Bác sĩ thăm khám người bệnh sau 48 giờ nhập viện. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Tây Ninh: Cứu sống người phụ nữ trẻ bị sét đánh

Trở về nhà giữa cơn mưa giông dữ dội, cô gái trẻ bất ngờ bị sét đánh ngã gục xuống đường, rơi vào tình trạng nguy kịch với rối loạn nhịp tim và nhiều tổn thương trên cơ thể. Hơn 48 giờ giành giật sự sống tại Phòng Hồi sức tích cực (ICU), các bác sĩ đã thành công giúp cô vượt qua cơn nguy kịch.

Đoàn công tác Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 tham quan Phòng thí nghiệm của Trung tâm Nghiên cứu Công nghệ Y sinh và Cấy ghép (NIFE), Hannover. (Ảnh: BVCC)

Mở rộng hợp tác chuyên sâu về chấn thương chỉnh hình giữa Việt Nam và Đức

Vừa qua, tại thành phố Hannover (Cộng hòa Liên bang Đức), Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 và Bệnh viện DIAKOVERE Annastift đã ký Biên bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực chấn thương chỉnh hình, mở ra hướng hợp tác chuyên sâu về hội chẩn, đào tạo, nghiên cứu khoa học và tiếp nhận, chuyển giao các kỹ thuật tiên tiến.

Các bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình triển khai can thiệp điện quang DSA. (Ảnh: THÀNH DƯƠNG)

Rút ngắn khoảng cách trong tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao

Người dân được tiếp cận y tế chất lượng cao sớm hơn, thuận lợi hơn; người bệnh nặng có thêm cơ hội được cứu sống trong thời gian vàng; gia đình giảm chi phí khi không phải đi xa; năng lực y tế của cả khu vực cùng mạnh lên… Đó là những hiệu quả nhìn thấy được sau hơn ba tháng Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đi vào hoạt động.

Tra cứu thông tin thẻ bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân gắn chip được triển khai tại 100% cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế ở thành phố Hải Phòng. (Ảnh: THANH NGA)

Xác thực bảo hiểm y tế bằng dữ liệu

Sau hơn một năm thực hiện Nghị định số 188/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế, bên cạnh kết quả đạt được đã phát sinh một số vướng mắc cần sớm được tháo gỡ...

(Ảnh minh họa: BVCC)

Trẻ mắc RSV, cúm mùa gia tăng khi giao mùa: Cảnh giác dấu hiệu suy hô hấp

Thời tiết chuyển mùa là thời điểm các bệnh lý hô hấp ở trẻ có nguy cơ gia tăng, trong đó virus hợp bào hô hấp (RSV) và cúm mùa có thể gây biến chứng viêm phổi, suy hô hấp. Từ những biểu hiện ban đầu giống cảm lạnh, bệnh có thể diễn tiến nhanh, đặc biệt ở trẻ sơ sinh, trẻ dưới 2 tuổi, trẻ sinh non và trẻ có bệnh lý nền.

[Video] Bộ Y tế sẽ mua sắm tập trung thuốc cấp quốc gia nhằm kiểm soát chi phí

[Video] Bộ Y tế sẽ mua sắm tập trung thuốc cấp quốc gia nhằm kiểm soát chi phí

Tại buổi Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9 diễn ra vào ngày 3/10, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, Bộ Y tế đã nắm được thông tin về việc giá thiết bị y tế, giá thuốc trước khi nhập về Việt Nam đã được nâng so với nước ngoài; đồng thời phối hợp cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan chức năng.

Các chuyên gia báo cáo tại hội thảo khoa học. (Ảnh: Ngọc Anh)

Thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ trong lĩnh vực chấn thương chỉnh hình

Hội thảo khoa học của Hội Chấn thương chỉnh hình Việt Nam dần trở thành hoạt động thường niên, thu hút sự tham gia của đông đảo phẫu thuật viên chấn thương chỉnh hình trong nước và quốc tế trao đổi kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau, nhằm phát triển những kỹ thuật, công nghệ mới giúp nâng cao chất lượng điều trị cho người bệnh.

Bệnh nhân quyết định thực hiện phẫu thuật nội soi ngay tại đảo. (Ảnh: QUÝ NGỌC)

Ngành y tế đặc khu Phú Quý (tỉnh Lâm Đồng) làm chủ kỹ thuật phẫu thuật nội soi

Ngày 2/10, Trung tâm Y tế Quân dân y đặc khu Phú Quý (tỉnh Lâm Đồng) đã thực hiện mổ nội soi cho bốn bệnh nhân liên quan ổ bụng. Đây là lần đầu tiên của đội ngũ y, bác sĩ trên đảo Phú Quý thực hiện phẫu thuật bằng nội soi, dưới sự giám sát trực tiếp của ê-kíp chuyển giao kỹ thuật của Bệnh viện đa khoa Bình Thuận.

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Sim chúc mừng gia đình sản phụ. (Ảnh: BVCC)

Kỳ tích y khoa: Tam thai chào đời cách nhau 36 giờ

Khi bé đầu tiên nặng 900g chào đời, các bác sĩ phải tìm cách ngăn cuộc chuyển dạ tiếp diễn để 2 thai nhi còn lại có thêm thời gian phát triển trong bụng mẹ. Quyết định sinh trì hoãn mở ra 36 giờ đầy thách thức, trước khi 2 bé lần lượt chào đời và bước vào hành trình chăm sóc đặc biệt kéo dài hơn 200 ngày.

Lâm Đồng phấn đấu hoàn thành mục tiêu khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân trong tháng 11/2026. (Ảnh: BẢO VĂN)

Lâm Đồng phát động chiến dịch 60 ngày đêm khám sức khỏe miễn phí cho người dân

Chiều 1/10, Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng thông tin, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh phát động “Chiến dịch 60 ngày đêm cao điểm khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân”, nhằm hoàn thành mục tiêu mỗi người dân được khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí ít nhất một lần trong năm 2026.

Bà Đinh Thị Thu Thủy, Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế chia sẻ tại buổi họp báo. (Ảnh: T.D)

Sửa Luật An toàn thực phẩm, khắc phục chồng chéo trong quản lý

Khắc phục tình trạng chồng chéo, phân tán trách nhiệm trong quản lý an toàn thực phẩm là một trong những nội dung được đặt ra trong dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Dự thảo hướng tới thống nhất đầu mối quản lý, phân định rõ trách nhiệm các bộ, ngành, đồng thời chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm theo mức độ nguy cơ.

Hoạt động tư vấn sức khỏe, khám sàng lọc cho người cao tuổi sau lễ phát động tại Cà Mau. (ảnh HOÀN THÀNH)

Cà Mau chung tay vì sức khỏe người cao tuổi

Ngày 1/10, Quyền Giám đốc Sở Y tế tỉnh Cà Mau Nguyễn Tấn Lực cho biết, lực lượng chức năng Cà Mau vừa tổ chức khám sàng lọc sức khỏe cho hàng trăm người cao tuổi tại địa phương nhân lễ phát động Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam năm 2026.