Chưa đấu nối ra Quốc lộ 6, nguy cơ xung đột giao thông, đó là vị trí của Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới Sơn La (mã số 2601D) đặt tại bản Noong La, phường Chiềng Sinh, bắt đầu hoạt động từ năm 2016. Đây là vị trí nằm ngay cửa ngõ, đầu tuyến đường đôi vào trung tâm tỉnh, có mật độ phương tiện rất cao.
Theo phản ánh của người dân, trung tâm này chưa thực hiện việc đấu nối ra Quốc lộ 6 theo quy định. Thực tế cho thấy khu vực ra vào trung tâm không có hệ thống biển báo, vạch sơn, gờ giảm tốc, những hạng mục bắt buộc khi điểm đấu nối được cấp phép chính thức.
Điều 43 Luật Giao thông đường bộ 2008 (hiện vẫn còn hiệu lực đến khi Luật Đường bộ 2024 có hiệu lực từ 1/1/2026), quy định rõ: “Việc đấu nối các đường nhánh vào quốc lộ phải được cơ quan quản lý đường bộ có thẩm quyền cho phép; vị trí đấu nối phải bảo đảm an toàn giao thông và phù hợp quy hoạch giao thông được phê duyệt”.
Tuy nhiên đến nay, trung tâm này đang sử dụng lối ra vào từ đoạn đường nội bộ vốn không nằm trong thiết kế được phê duyệt.
Đáng chú ý, một đoạn dải phân cách trước đường nhánh vào trung tâm từng bị cắt ra để phục vụ kiểm soát dịch Covid-19, nhưng đến nay chưa được hoàn trả, khiến khu vực này như một ngã tư “tự phát”, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông.
Ông Cầm Việt Quân, Chủ tịch phường Tô Hiệu, tỉnh Sơn La, xác nhận: Việc cắt dải phân cách trước đây là phục vụ công tác phòng chống dịch Covid-19. Hiện phường đã tiếp nhận phản ánh của người dân và sẽ có ý kiến với đơn vị chủ quản hoàn trả hiện trạng để bảo đảm an toàn giao thông.
Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Duy Hòa, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Kiểm định phương tiện vận tải Sơn La, đơn vị quản lý trung tâm 2601D, cho biết: Thủ tục đấu nối ra Quốc lộ 6 chúng tôi đang triển khai. Hiện trung tâm tạm đấu nối ra tuyến đường của một đơn vị đã được cấp phép trước đây.
Theo Nghị định số 11/2010/NĐ-CP ngày 24/2/2010 của Chính phủ về quản lý và bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ, quy định rõ: “Tổ chức, cá nhân muốn đấu nối công trình, đường nhánh vào quốc lộ phải lập hồ sơ, được cơ quan quản lý đường bộ có thẩm quyền thẩm định, chấp thuận vị trí, quy mô, hình thức đấu nối trước khi thi công”.
Cách trung tâm thành phố cũ Sơn La hơn 130km, Chi nhánh Đăng kiểm xe cơ giới 2603D, xã Vân Hồ lại nằm ngay sát Quốc lộ 6, đoạn dốc Chiềng Đi, nơi thường xuyên có sương mù dày đặc, tầm nhìn hạn chế.
Theo phản ánh từ năm 2018 đến nay, chi nhánh này vẫn hoạt động dù chưa có quy hoạch, chưa có giấy phép xây dựng và chưa hoàn tất thủ tục đấu nối ra Quốc lộ 6.
Ông Nguyễn Văn Vinh, lái xe thường xuyên lưu thông trên tuyến này cho biết: Đoạn dốc này vốn đã nguy hiểm, khi có thêm phương tiện ra vào khu vực đăng kiểm, nhất là lúc sương mù, chỉ cần một sơ suất nhỏ là có thể xảy ra va chạm giao thông.
Theo quy định tại Khoản 1, Điều 89 Luật Xây dựng 2014 (sửa đổi, bổ sung 2020), nêu rõ: “Trước khi khởi công xây dựng công trình, chủ đầu tư phải có giấy phép xây dựng do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp, trừ trường hợp được miễn”.
Còn tại Điều 7, Nghị định 10/2020/NĐ-CP ngày 17/1/2020 của Chính phủ về kinh doanh dịch vụ kiểm định xe cơ giới, quy định: “Doanh nghiệp đăng kiểm chỉ được phép hoạt động sau khi được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động kiểm định, trong đó địa điểm hoạt động phải phù hợp với quy hoạch được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt”.
Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Kiểm định phương tiện vận tải Sơn La, ông Nguyễn Duy Hòa, lý giải: Chi nhánh 2603D hiện bị trùng quy hoạch với đất công cộng. Ban đầu dự án có diện tích 2,9ha, nhưng do vướng mắc đền bù, đơn vị đã đề xuất điều chỉnh còn 1,7ha đối với diện tích đất đã giải phóng mặt bằng.
Việc hoạt động khi chưa hoàn thiện thủ tục quy hoạch và đấu nối giao thông là trái quy định. Căn cứ Khoản 1, Điều 12 Nghị định 11/2010/NĐ-CP, mọi điểm đấu nối vào quốc lộ phải được Bộ Giao thông vận tải hoặc Sở Giao thông vận tải thẩm định, phê duyệt phương án tổ chức giao thông, bảo đảm an toàn cho phương tiện ra vào.
Bất cập hơn ở Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới, Công ty cổ phần Đăng kiểm cơ giới thủy bộ Sơn La (mã số 2602D), trung tâm này hoạt động tại phường Quyết Thắng cũ từ năm 1997, nay là phường Tô Hiệu, sau khi cổ phần hóa năm 2017 tiếp tục sử dụng diện tích 1.995m² đất thuê của Nhà nước.
Điều đáng nói, hợp đồng thuê đất đã hết hạn từ ngày 15/6/2020. Dù vậy, trung tâm vẫn duy trì hoạt động trong suốt hơn 4 năm qua, nằm ngay khu vực đông dân cư, sát chợ 7.11, trường tiểu học Trần Quốc Toản và các tuyến phố trung tâm.
Tại đây, có thời điểm hàng chục ô-tô xếp hàng chờ đăng kiểm nối dài ra tận gần cổng trường học, gây ùn tắc và mất trật tự giao thông. Người dân nhiều lần kiến nghị di dời trung tâm ra khỏi khu dân cư nhưng chưa được giải quyết dứt điểm.
Ông Cầm Việt Quân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Tô Hiệu, cho biết: Thành phố Sơn La (trước khi chia tách) và phường đã có tờ trình không gia hạn thuê đất cho đơn vị. Hai lần gửi văn bản tới Sở Tài nguyên và Môi trường, nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị thu hồi đất để mở rộng chợ 7.11.
Theo ông Quân, việc di dời trung tâm đăng kiểm này là hợp lý, vì không chỉ gây ùn tắc giao thông mà còn ảnh hưởng đến môi trường đô thị và an toàn cho học sinh. Đây cũng là nguyện vọng của cử tri và người dân phản ánh trong nhiều năm qua.
Ông Nguyễn Hải Sơn, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Đăng kiểm cơ giới thủy bộ Sơn La, thừa nhận: Đơn vị đã hết hạn thuê đất, nhiều lần kiến nghị gia hạn thêm để có thời gian tìm quỹ đất mới nhưng chưa được chấp thuận. Chúng tôi vẫn nộp hơn 500 triệu đồng tiền thuế đất mỗi năm, nhưng không được hưởng bất kỳ hỗ trợ nào.
Do đó, việc trung tâm 2602D vẫn hoạt động trong nhiều năm sau khi hết hạn thuê đất đặt ra câu hỏi: Vì sao cơ quan chức năng không gia hạn thuê đất hoặc xử lý và tạm đình chỉ hoạt động cho đến khi hoàn tất thủ tục pháp lý?
Ông Đoàn Mạnh Cường, Giám đốc Ban Quản lý chợ phường Tô Hiệu, cho biết: Chủ trương thu hồi diện tích đất của trung tâm để mở rộng chợ là hoàn toàn hợp lý. Đường vào chợ hiện rất hẹp, không bảo đảm phòng cháy, chữa cháy, không có bãi đỗ xe, khiến việc buôn bán bị ảnh hưởng.
Cũng theo ông Đoàn Mạnh Cường, nếu chợ được mở rộng, sẽ xóa được nhiều điểm họp chợ tự phát trên vỉa hè, tạo điều kiện thu hút tư thương quay lại kinh doanh, góp phần lập lại trật tự đô thị. Hiện tầng 2 và nhiều gian hàng bên trong chợ 7.11 bỏ trống bởi đường vào bất tiện.
Trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân, đại diện Sở Xây dựng tỉnh Sơn La cho biết, sau khi tiếp nhận phản ánh, đơn vị đã chỉ đạo các phòng chuyên môn kiểm tra, rà soát toàn bộ hồ sơ pháp lý của các trung tâm đăng kiểm trên địa bàn.
Những trung tâm chưa hoàn thiện thủ tục, đặc biệt là việc đấu nối ra Quốc lộ 6, sẽ phải hoàn tất theo đúng quy định. Trường hợp không khắc phục được, Sở Xây dựng sẽ đề xuất tỉnh xử lý, đình chỉ hoạt động theo quy định pháp luật.
Thực tế cho thấy, tình trạng nhiều công trình, dự án, trong đó có trung tâm đăng kiểm đi vào hoạt động khi chưa đủ điều kiện pháp lý không phải là cá biệt ở Sơn La. Việc “làm trước, xin sau” khiến công tác quản lý nhà nước bị động, trong khi rủi ro an toàn giao thông và vi phạm quy hoạch ngày càng nghiêm trọng.
Rõ ràng, việc các trung tâm đăng kiểm tại Sơn La vẫn hoạt động khi thiếu thủ tục pháp lý, vi phạm quy định đấu nối, xây dựng và đất đai là dấu hiệu cho thấy sự lỏng lẻo trong công tác kiểm tra, giám sát của các đơn vị liên quan.
Các trung tâm đăng kiểm vốn là nơi thực thi quy chuẩn kỹ thuật, nơi “gác cổng an toàn giao thông”, nhưng chính họ lại thiếu nghiêm túc trong việc tuân thủ pháp luật.
Vấn đề không chỉ là hoàn tất giấy tờ, mà còn là trách nhiệm bảo đảm an toàn tính mạng cho người dân khi phương tiện ra vào những khu vực chưa đạt chuẩn, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn cao.
Người dân Sơn La đang chờ hành động cụ thể từ chính quyền tỉnh và các sở, ngành liên quan: Rà soát toàn diện, yêu cầu khắc phục sai phạm, xử lý trách nhiệm cá nhân, tập thể nếu để vi phạm kéo dài.
Từ câu chuyện ở Sơn La, đã đến lúc các địa phương khác cũng cần siết chặt hơn nữa việc cấp phép, kiểm tra, giám sát các cơ sở đăng kiểm trên địa bàn. Mỗi trung tâm chỉ nên được hoạt động khi đã hoàn tất đầy đủ các thủ tục về quy hoạch, xây dựng, đấu nối và đất đai, đúng với tinh thần của pháp luật, góp phần “Không để những nơi kiểm định an toàn lại trở thành điểm mất an toàn”.
