Nhiệm vụ giải cứu phi hành gia

Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) đang tìm cách thức và tính toán thời điểm đưa 2 phi hành gia trở về từ Trạm vũ trụ quốc tế (ISS), sau nhiều lần trì hoãn do tàu vũ trụ của Boeing đã gặp sự cố trước đó. Nhiệm vụ đưa 2 nhà du hành “mắc kẹt” về lại Trái đất một cách an toàn, trở thành một trong những dấu ấn hàng không vũ trụ của Mỹ trong năm nay.
Hai nhà du hành vũ trụ của NASA trước chuyến bay hồi tháng 6. Ảnh: AP
Hai nhà du hành vũ trụ của NASA trước chuyến bay hồi tháng 6. Ảnh: AP

Sự cố của tàu Starliner

Theo AP, hai nhà du hành vũ trụ người Mỹ Butch Wilmore và Suni Williams đã lên tàu vũ trụ của hãng Boeing và bay tới trạm ISS từ đầu tháng 6, song phải neo lại đây vì phát hiện sự cố trên tàu Starliner. Ngày 5/6, tàu Starliner rời bệ phóng trên một tên lửa đẩy tại Mũi Canaveral, bang Florida (Mỹ) đưa 2 phi hành gia lên ISS thực hiện nhiệm vụ thử nghiệm độ rủi ro cao cần thiết trước khi NASA có thể chứng nhận con tàu này bảo đảm an toàn để thực hiện các chuyến bay thường lệ của các phi hành gia. Nhiệm vụ này ban đầu dự kiến được thực hiện trong khoảng 8 ngày, song thực tế đã kéo dài tới hơn 2 tháng qua. Đến nay, do lo ngại rủi ro, NASA phải cân nhắc giữa việc mạo hiểm sớm đưa 2 nhà du hành về trên tàu Starliner của Boeing, hay đợi và đưa họ trở về sau bằng tàu SpaceX.

Tàu Starliner đã được “neo đậu” tại ISS trong 2 tháng qua do phát hiện ra trục trặc của động cơ đẩy và rò rỉ khí heli trong hành trình bay. Dù chưa rõ thời điểm con tàu này có thể trở về Trái đất, song NASA cho biết, Starliner chỉ có thể ở lại trên ISS trong tối đa 90 ngày. Các kỹ sư Boeing đang tìm hiểu nguyên nhân và đề xuất với NASA những biện pháp khắc phục sự cố. Tuy nhiên theo một số chuyên gia, các kết quả đánh giá mới nhất đặt ra nhiều quan ngại hơn về khả năng Starliner có thể trở về an toàn.

Đây là lần đầu Boeing phóng tàu vũ trụ chở theo phi hành gia, sau cuộc thử nghiệm hai tàu Starliner không chở người, từng gặp sự cố về phần mềm và các vấn đề khác trước đây. Ngay cả trước khi hai nhà du hành Butch Wilmore và Suni Williams khởi hành vào ngày 5/6, Boeing đã có báo cáo rò rỉ ở hệ thống ống nước liên quan động cơ đẩy của tàu Starliner. Boeing và NASA đã đánh giá rò rỉ là ổn định và được cô lập, nên đồng ý tiến hành chuyến bay thử nghiệm. Nhưng khi Starliner tiếp cận trạm vũ trụ vào ngày hôm sau, các nhà du hành phát hiện 4 vết rò rỉ khác và một vài chi tiết trong động cơ đẩy cũng bị hỏng.

Mặc dù khoang chứa đã cập bến an toàn và các động cơ đẩy còn lại vẫn hoạt động, nhưng các kỹ sư trên trạm ISS đã phải vật lộn, tiến hành thêm hàng chục thử nghiệm động cơ đẩy của Starliner trong không gian. Sau hơn 2 tháng, họ vẫn chưa tìm ra nguyên nhân gốc rễ nào gây ra sự cố động cơ đẩy. Do đó, dù Boeing bày tỏ sự tin tưởng vào tàu vũ trụ của mình nhưng các chuyên gia NASA đang có những ý kiến trái chiều và tiếp tục thảo luận kế hoạch xử lý. Họ cho rằng, dù đã rà soát những động cơ đẩy còn lại, nhưng nếu lặp lại tình trạng như chuyến bay đầu khi quá nhiều trục trặc, điều này sẽ đe dọa sự an toàn của phi hành đoàn.

Tàu vũ trụ Starliner của Boeing nhìn từ ISS. Ảnh: NASA

Tàu vũ trụ Starliner của Boeing nhìn từ ISS. Ảnh: NASA

Kế hoạch trở về

Do sự cố của Starliner với 2 phi hành gia “mắc kẹt”, NASA đã phải đưa ra một số kế hoạch dự phòng khác để thay thế. Space News đưa tin, trong trường hợp Starliner được đánh giá không đủ an toàn cho hành trình trở về Trái đất, các quan chức NASA đã dự kiến 2 phi hành gia có thể trở về trên tàu vũ trụ Crew Dragon của tập đoàn SpaceX vào tháng 2/2025. NASA đang thảo luận các kế hoạch tiềm năng với SpaceX để lại 2 ghế trống trên chuyến phóng tàu vũ trụ Crew Dragon sắp tới dành cho 2 phi hành gia.

Vừa qua, cơ quan này cũng đã thông báo hoãn chuyến bay của hãng SpaceX đưa nhóm 4 thành viên phi hành đoàn tiếp theo lên ISS, còn gọi là Crew-9, dự kiến vào giữa tháng 8, để thay thế nhóm 4 người hiện tại (Crew-8) đang ở trên trạm vũ trụ. Theo NASA, chuyến bay Crew-9 dự kiến được lên lịch cất cánh sớm nhất vào ngày 24/9 tới, có thể đưa 2 phi hành gia Butch Wilmore và Suni Williams, cùng 2 thành viên Crew-8 trở về, giúp Boeing có thêm thời gian để khắc phục các sự cố của Starliner. Một người phát ngôn của Boeing nhấn mạnh, nếu NASA quyết định thay đổi nhiệm vụ của tàu Starliner, hãng chế tạo máy bay lớn nhất thế giới sẽ thực hiện các bước cần thiết để điều chỉnh cấu hình của con tàu này phù hợp với chuyến bay không người lái trở về Trái đất.

NASA cũng đã phóng tàu chở hàng tiếp tế vật tư, thực phẩm bổ sung và các thí nghiệm khoa học cần thiết cho toàn bộ phi hành đoàn trên ISS, bao gồm 2 người đang ở lại. Nhiều vật tư hơn sẽ đến trong vài tháng nữa. Hiện có tổng cộng 9 phi hành gia trên trạm. CNN cho biết, 2 nhà du hành Butch Wilmore (61 tuổi) và Suni Williams (58 tuổi) đều là những cựu quân nhân Hải quân Mỹ và là những phi hành gia kỳ cựu của NASA. Họ từng có kinh nghiệm thực hiện những nhiệm vụ dài hạn trên trạm vũ trụ. Tại cuộc họp báo được tổ chức từ trạm ISS trong không gian vào tháng 7, hai người chia sẻ với các phóng viên rằng, họ vẫn bận rộn với công việc giúp sửa chữa tàu Starliner và làm các nghiên cứu khác.

Đây không phải là lần đầu có nhà du hành vũ trụ phải gia hạn thời gian lưu trú trên ISS. Trước đó, vào năm 2022, phi hành gia của NASA Frank Rubio và 2 thành viên phi hành đoàn người Nga đã ở lại không gian hơn một năm sau khi tàu vũ trụ Soyuz va phải rác vũ trụ và rò rỉ toàn bộ chất làm mát. Một tàu vũ trụ không chở người của Nga đã được đưa lên để đưa họ trở về vào tháng 9 năm ngoái.

Mặc dù vậy, đối với Boeing - một trong những nhà thầu lớn và làm việc lâu năm trong lĩnh vực vận tải vũ trụ - trong nhiều năm qua hãng này đã phải nhiều lần khắc phục vấn đề của tàu Starliner. Công ty đã từng phóng tàu Starliner không chở phi hành đoàn vài lần trước khi cam kết an toàn để chở người. Cho đến nay, hãng khẳng định tàu con thoi của họ vẫn có thể đưa các phi hành gia về Trái đất an toàn. Song, Boeing cũng cho biết sẽ “thực hiện các bước cần thiết tuân theo quyết định của NASA”. Theo kỹ sư đồng thời là thanh tra của NASA Scott Hubbard, NASA và Boeing cần khắc phục mọi sự cố để bảo đảm an toàn cho phi hành đoàn. “Bất kể điều gì xảy ra với Starliner, họ cần tìm ra vấn đề và khắc phục . Đồng thời, phải tạo cho mọi người niềm tin rằng, họ vẫn là một tên tuổi lớn đang hoạt động trong ngành hàng không vũ trụ”, ông nói.

Vụ việc diễn ra trong bối cảnh NASA đang gấp rút chuẩn bị cho kế hoạch xử lý và đưa ISS về Trái đất “nghỉ hưu”, dự kiến vào năm 2030. Cơ quan đứng đầu bộ phận khám phá không gian của Mỹ đã xem xét trong số các doanh nghiệp trong lĩnh vực vận tải vũ trụ làm đối tác cho dự án thay thế ISS, đồng thời lên kế hoạch rót ngân sách tài trợ nhằm phát triển một “trạm trung chuyển” trên quỹ đạo Trái đất. Do đó, Boeing và hàng loạt công ty tư nhân lớn như SpaceX, Airbus, Blue Origin… đang cạnh tranh lẫn nhau trong cuộc đua khai phá không gian để giành những hợp đồng thầu quan trọng từ cơ quan này.

Có thể bạn quan tâm

Thành phố Osaka là một trong những đặc trưng của vùng Kansai. Ảnh: TENKUIJAPAN

Đặc trưng văn hóa Kansai

Vùng Kansai của Nhật Bản nổi bật với sự giao thoa đặc sắc giữa truyền thống cổ kính (Kyoto, Nara) và hiện đại sôi động (Osaka, Kobe). Văn hóa nơi đây đặc trưng bởi tính cách người dân cởi mở, thẳng thắn, hài hước; phương ngữ Kansai-ben độc đáo, ẩm thực đường phố phong phú và là cái nôi của các nghề thủ công truyền thống.

Trụ sở Tòa nhà Quốc hội Mỹ tại Washington D.C. Ảnh: ABC News

Chiến dịch “Mạng lưới tài năng” của chính quyền Mỹ

Chính quyền Mỹ, dưới sự chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump, đã phát động chiến dịch quy mô mang tên “Mạng lưới tài năng” vào cuối tháng 3/2026 nhằm thu hút thế hệ Gen Z (những người sinh từ khoảng năm 1997 đến 2012) vào bộ máy liên bang. 

Một trang trại điện gió ngoài khơi nước Anh. Ảnh: GETTYIMAGES

Giải pháp điện gió của nước Anh

Tăng trưởng ấn tượng từ điện gió đang giúp nước Anh tránh khỏi những ảnh hưởng nặng nề từ cuộc chiến ở Trung Đông, vốn đã làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu suốt thời gian qua.

Máy quang khắc tiên tiến từ Tập đoàn ASML của Hà Lan. Ảnh: THE ECONOMIST

Chiến lược tự chủ công nghệ của EU

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt và công nghệ trở thành yếu tố quyết định sức mạnh kinh tế - địa chính trị của các quốc gia, Liên minh châu Âu (EU) đang thúc đẩy mạnh mẽ chiến lược tự chủ công nghệ như một thành tố cốt lõi của khái niệm tự chủ chiến lược.

Tàu vũ trụ được phóng trong sứ mệnh Artemis II. Ảnh: REUTERS

Bước mở đầu cho cuộc đua không gian mới

Sau hơn nửa thế kỷ kể từ chuyến bay cuối cùng của Chương trình Apollo (1972), nhân loại một lần nữa chứng kiến khoảnh khắc lịch sử khi Mỹ đưa con người trở lại vùng lân cận Mặt trăng.

Tòa án Hà Lan cấm Grok tạo hình ảnh nhạy cảm không có sự đồng ý. Ảnh: GETTY

EU siết chặt quản lý công nghệ AI

Nghị viện châu Âu (EP) đang siết chặt quản lý các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng tạo ra hình ảnh nhạy cảm mà không có sự đồng ý của cá nhân. Động thái cho thấy EP đẩy mạnh kiểm soát AI có tính rủi ro cao, trong bối cảnh công nghệ này ngày càng gây nhiều lo ngại về quyền riêng tư và an toàn trực tuyến.

Học sinh tại Ghana sử dụng máy đọc sách điện tử. Ảnh: NEWS GHANA

Chiến dịch “đọc sách kỹ thuật số” ở châu Phi

Trong bối cảnh châu Phi đang đối mặt những thách thức lớn về giáo dục và tiếp cận tri thức, các chiến dịch đọc sách kỹ thuật số nổi lên như một giải pháp sáng tạo, tận dụng công nghệ để vượt qua rào cản địa lý và kinh tế.

Công nghệ tưới tiêu nhỏ giọt trên sa mạc của Israel. Ảnh: AP

Kỹ thuật phục hồi sa mạc của Israel

Israel là một trong những quốc gia thành công nhất thế giới trong việc phục hồi đất khô hạn và khắc phục tình trạng sa mạc hóa, đặc biệt tại sa mạc Negev Desert - nơi chiếm hơn 60% diện tích lãnh thổ.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. Ảnh: GETTYIMAGES

Vai trò quan trọng của Eo biển Hormuz

Là “cánh cổng” trên biển duy nhất nối vịnh Ba Tư với đại dương, nơi hơn 20% sản lượng dầu mỏ thế giới đi qua mỗi ngày, Eo biển Hormuz sở hữu vị trí địa lý đặc biệt quan trọng. Đây là nơi trung chuyển năng lượng trung tâm của thế giới, những cũng là điểm nghẽn với nguồn cung nhiên liệu cho thế giới khi xung đột xảy ra.

OPEC hiện là thực thể quyền lực nhất thế giới về dầu mỏ. Ảnh: GETTYIMAGES

Thực thể quyền lực trên thị trường dầu mỏ

Ra đời năm 1960, Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), hiện nay gồm các đối tác (OPEC+), là thực thể quyền lực số một trên bản đồ dầu mỏ nói riêng và năng lượng thế giới nói chung. Tuy nhiên, nhiều quốc gia đang ngày càng “quay lưng” với loại nhiên liệu hóa thạch này nhằm hướng tới phát triển kinh tế xanh và bền vững.

Các quốc gia Trung Đông nỗ lực biến nước biển thành nước ngọt. Ảnh: AP

Bài toán nguồn nước ở Trung Đông

Trong nhiều thế kỷ qua, Trung Đông luôn thiếu nước ngọt. Sự ra đời của hệ thống nhà máy khử mặn ở Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Oman… đã phần nào xử lý điều đó. Cùng với dầu mỏ, nước ngọt là “chìa khóa sự sống” ở khu vực này.

Lăng Lenin tại Thủ đô Moscow.

Quần thể kiến trúc độc đáo trên Quảng trường Đỏ

Tồn tại ở Thủ đô Moscow của nước Nga gần một thế kỷ, lăng Lenin là một phần không thể thiếu của quần thể Quảng trường Đỏ, một trong những công trình kiến trúc đẹp và còn là biểu tượng của một thời đại Xô-viết.

Drone thực hiện nhiệm vụ giao thức ăn tại Trung Quốc. Ảnh: AP

Xu hướng phát triển “kinh tế tầm thấp”

Nền kinh tế tầm thấp đang trở thành xu hướng mới trên thế giới. Từ những lợi ích thực tế, mỗi quốc gia đều đưa ra những chính sách riêng biệt để phát triển nền kinh tế này.

Hoàng đế Shah Alam chuyển giao quyền thu thuế cho đại diện Công ty Đông Ấn Anh. Ảnh: BENJAMIN WEST

Đế chế thương mại khổng lồ

Từ một tổ chức buôn bán, Công ty Đông Ấn Anh đã hình thành một đế chế, tập đoàn thương mại lớn nhất lịch sử, có quân đội, lãnh thổ hùng mạnh riêng. Ở đỉnh cao, tổ chức này chiếm 50% thương mại toàn cầu.

Có hàng chục nghìn mảnh vỡ đang trôi nổi trên quỹ đạo Trái đất. Ảnh: GETTYIMAGES

Hiểm họa từ rác vũ trụ

Hàng chục nghìn mảnh rác vũ trụ, chủ yếu là các mảnh vỡ nhân tạo bao gồm vệ tinh ngừng hoạt động, tầng tên lửa và mảnh vụn do va chạm giữa các vệ tinh, đang quay quanh Trái đất. Các mảnh vỡ đe dọa an toàn không gian và nguy cơ gây ra chuỗi va chạm liên tiếp, khiến việc quản lý rác vũ trụ trở thành thách thức cấp bách.

Chương trình nghị sự mới cũng đưa ra các biện pháp bảo vệ người dân tại không gian công cộng. Ảnh: GETTY

Chương trình chống khủng bố của EU

Trước các mối đe dọa khủng bố ngày càng tinh vi trong kỷ nguyên số, Ủy ban châu Âu (EC) đã ra mắt chương trình nghị sự ProtectEU nhằm tăng cường năng lực dự báo, phòng ngừa và ứng phó với chủ nghĩa cực đoan trên toàn châu Âu.

Trụ sở của Google tại Mỹ. Ảnh: AP

Trái phiếu kỳ hạn đặc biệt của Google

Tập đoàn Alphabet - công ty mẹ của Google - đang phát hành trái phiếu có kỳ hạn lên tới 100 năm, bước đi cho thấy quy mô đầu tư khổng lồ mà công ty công nghệ này dành cho hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI). Alphabet dự kiến huy động khoảng 20 tỷ USD, trong đó một phần đáng kể đến từ các trái phiếu đáo hạn vào tháng 2/2126.

Động đất đã gây ra tình trạng sạt lở tại Guerrero. Ảnh: AFP

Vùng đứt gãy Guerrero và rủi ro địa chấn

Bắc Mỹ là một trong những khu vực hoạt động địa chấn mạnh mẽ nhất thế giới, trong đó vùng đứt gãy Guerrero ở Mexico nổi lên như một “khoảng trống địa chấn” đầy lo ngại.

BYD đã thống trị ngành công nghiệp xe điện Trung Quốc kể từ năm 2015. Ảnh: IZVESTIA

Cuộc “cách mạng xanh” tại Trung Quốc

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu, cuộc cách mạng xanh đang định hình lại ngành công nghiệp ô-tô với trọng tâm là xe điện (EV). Trung Quốc, từ một quốc gia nhập khẩu công nghệ, vươn lên trở thành trung tâm của sự chuyển dịch này.

Công nhân Tập đoàn PDVSA khai thác dầu tại Vành đai Orinoco. Ảnh: ELESTIMULO

Mỏ dầu lớn nhất thế giới của Venezuela

Venezuela, quốc gia Nam Mỹ nằm ven bờ biển Caribe, từ lâu được biết đến như một “siêu cường dầu mỏ” nhờ sở hữu trữ lượng dầu thô lớn nhất thế giới. Theo các báo cáo từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), Venezuela hiện nắm giữ khoảng 303 tỷ thùng dầu thô đã được chứng minh, chiếm 17% tổng trữ lượng toàn cầu.

Cuộc họp của FED tại Washington D.C tháng 12/2025. Ảnh: BLOOMBERG

Nhiệm vụ kép của FED

Cục Dự trữ Liên bang (FED) là ngân hàng trung ương của Mỹ - tổ chức tài chính được trao quyền kiểm soát đặc biệt đối với việc sản xuất và phân phối tiền tệ, tín dụng quốc gia. FED đóng vai trò quyết định trong việc điều tiết nền kinh tế lớn nhất thế giới, từ đó tạo ra những tác động dây chuyền đến tài chính toàn cầu.

Những hải nữ nổi tiếng đảo Jeju hầu hết đã bước qua tuổi trung niên. Ảnh: CNN

Di sản của biển sâu

Trên đảo Jeju (Hàn Quốc), những “haenyeo” - nữ thợ lặn tự do - đã bám biển suốt hơn một thiên niên kỷ để mưu sinh, bảo vệ nguồn lợi đại dương và duy trì một cấu trúc xã hội đặc biệt, nơi nữ giới là trụ cột.

Tuyết biến các con phố thành những khối tuyết dày đặc ở Nga. Ảnh: RIA NOVOSTI

Mùa đông khắc nghiệt tại nước Nga

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khó lường, mùa đông 2025-2026 tại Nga chứng kiến những hiện tượng thời tiết cực đoan, từ bão tuyết kỷ lục ở vùng Viễn Đông đến những đợt lạnh giá kéo dài ở Siberia và Thủ đô Moscow.

Sa mạc hóa đe dọa vùng Caatinga ở phía đông Brazil. Ảnh: IAN CHEIBUB

Vùng Caatinga đối mặt tình trạng sa mạc hóa

Thiên nhiên Brazil không chỉ có rừng mưa Amazon, quốc gia này còn sở hữu một vùng đất sinh học đặc biệt mang tên Caatinga. Tuy nhiên, khu vực này đang bị đe dọa nghiêm trọng bởi tình trạng sa mạc hóa.

Đấu trường La Mã ngày nay. Ảnh: GETTYIMAGES

Kỳ quan kỹ thuật của Đế chế La Mã

Được xây gần 2.000 năm trước, đấu trường Colosseum là niềm tự hào, biểu tượng của Đế chế La Mã. Đây là công trình hiếm hoi của giai đoạn đó còn tồn tại và tới nay vẫn đón khách du lịch sau nhiều biến động lịch sử.

Greenland nằm ở vị trí quan trọng ở Bắc Cực. Ảnh: REUTERS

Cạnh tranh chiến lược tại Greenland

Greenland, hòn đảo lớn nhất thế giới nằm giữa Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương, từ lâu không chỉ là vùng đất băng giá mà còn là biểu tượng của những cuộc tranh giành địa - chính trị. Với vị trí chiến lược về quân sự và sở hữu nguồn tài nguyên phong phú, Greenland đang trở thành tâm điểm trong cuộc cạnh tranh giữa các cường quốc.