Nhật Bản nâng tầm quan hệ với ASEAN và EU

Nhật Bản và Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) nhất trí về tầm nhìn rộng lớn hơn trong quan hệ đối tác chiến lược giữa hai bên. Nhật Bản và Liên minh châu Âu (EU) cũng khởi động cơ chế đối thoại chiến lược mới. Đây là kết quả nỗ lực của Nhật Bản nhằm nâng tầm các mối quan hệ đối tác với hai tổ chức khu vực quan trọng của thế giới.
Các nhà lãnh đạo tham dự Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-Nhật Bản. Ảnh: REUTERS
Các nhà lãnh đạo tham dự Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-Nhật Bản. Ảnh: REUTERS

Mục tiêu “đối tác chiến lược toàn diện” với ASEAN

Tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-Nhật Bản, được tổ chức trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 56 (AMM-56) hồi tuần trước tại Indonesia, hai bên thống nhất nhận định: Trong suốt 5 thập niên kể từ khi thiết lập quan hệ đối tác, ASEAN và Nhật Bản đã nỗ lực mở rộng và làm sâu sắc hợp tác, dựa trên sự tin tưởng và bình đẳng. Việc thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN-Nhật Bản sau nửa thế kỷ hợp tác sẽ là dấu mốc quan trọng, đưa quan hệ đối tác giữa hai bên lên tầm cao mới.

Năm 2013 đánh dấu kỷ niệm 50 năm quan hệ ASEAN-Nhật Bản, khởi đầu từ sự kiện thành lập Diễn đàn Nhật Bản-ASEAN về cao-su tổng hợp năm 1973. Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Hayashi Yoshimasa nhấn mạnh: Trong nửa thế kỷ qua, Nhật Bản và ASEAN đã làm việc cùng nhau trên tinh thần những người bạn thật sự và mối quan hệ chân thành, vì hòa bình, ổn định và thịnh vượng chung. Nhật Bản ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN, các tiêu chuẩn, quy tắc và Tầm nhìn của ASEAN về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Theo Hayashi Yoshimasa, chủ đề “Tình bạn vàng, Cơ hội vàng” cho năm 2023 nhân kỷ niệm 50 năm quan hệ ASEAN-Nhật Bản cho thấy nhiều cơ hội để tăng cường hơn nữa “Tầm nhìn chung Nhật Bản-ASEAN” nhằm tiếp lửa cho các giai đoạn hợp tác tiếp theo.

Tại Hội nghị, các Bộ trưởng nhất trí thúc đẩy hợp tác chặt chẽ giữa ASEAN và Nhật Bản, hướng tới một tầm nhìn ASEAN-Nhật Bản với định hướng rộng lớn hơn. Hai bên kỳ vọng công bố thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN-Nhật Bản, tại Hội nghị cấp cao đặc biệt kỷ niệm 50 năm quan hệ ASEAN-Nhật Bản vào cuối năm nay.

Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio trả lời báo giới sau hội nghị. Ảnh: AP

Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio trả lời báo giới sau hội nghị. Ảnh: AP

Tăng cường đối thoại chiến lược với EU

Tại Hội nghị cấp cao EU-Nhật Bản lần thứ 29, được tổ chức tuần trước tại Thủ đô Brussels của Bỉ, Nhật Bản và EU cũng nhất trí thiết lập cơ chế Đối thoại chiến lược EU-Nhật Bản với mục tiêu phối hợp ứng phó những thách thức đối với an ninh và ổn định ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Theo đó, Đối thoại chiến lược EU-Nhật Bản sẽ tập trung vào các vấn đề an ninh và kinh tế.

Chủ tịch Hội đồng châu Âu (EUC) Charles Michel nhận định, cơ chế mới cho thấy EU và Nhật Bản đã tiến thêm một bước trong hợp tác về an ninh. Nhấn mạnh về tính chất “không thể chia cắt” giữa an ninh của châu Âu và khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen khẳng định, EU sẽ tăng cường can dự vào khu vực này.

Chủ tịch EC cũng cho biết, cả EU và Nhật Bản cùng có mục tiêu giảm phụ thuộc quá mức vào một số ít nhà cung cấp các sản phẩm quan trọng đối với nền kinh tế. Hai bên nhất trí tăng cường hợp tác về chuỗi cung ứng nguyên liệu thô quan trọng, cũng như hợp tác về chất bán dẫn.

EU và Nhật Bản tái khẳng định tăng cường quan hệ thương mại và đầu tư vì lợi ích của người dân và doanh nghiệp. Theo đó, EU thông qua quyết định dỡ bỏ các biện pháp hạn chế đối với nhập khẩu thực phẩm từ Nhật Bản, được áp đặt sau sự cố hạt nhân Fukushima năm 2011, với hy vọng Nhật Bản cũng nới lỏng kiểm soát đối với nông sản của EU. Phát biểu ý kiến tại buổi họp báo sau hội nghị, Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio nhấn mạnh: “Động thái này sẽ giúp thúc đẩy tiến trình tái thiết các khu vực bị tàn phá và đây là điều chúng tôi đánh giá cao”.

Hai bên cũng đồng ý nỗ lực dỡ bỏ các rào cản thương mại của Nhật Bản đối với thịt bò, trái cây và rau quả của EU, vốn bị hạn chế tiếp cận thị trường Nhật Bản do các quy tắc an toàn thực phẩm. Hai bên cũng cam kết hợp tác sâu rộng hơn trong chuyển đổi xanh và kỹ thuật số, nghiên cứu và các lĩnh vực khác.

Có thể bạn quan tâm

Hai nhà lãnh đạo Triều Tiên (bên trái) và Mỹ gặp gỡ tại Singapore. Ảnh: XINHUA NEWS AGENCY

Kỳ vọng bước đột phá

Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ gặp nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un vào mùa thu năm nay đang mở ra khả năng về cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Triều lần thứ tư. Tuy nhiên, từ đề nghị của Washington đến một cuộc gặp thật sự vẫn còn khoảng cách, bởi Bình Nhưỡng chưa đưa ra phản hồi chính thức.

Hiện trường vụ tấn công vừa qua tại Fagersta. Ảnh: AP

Thụy Điển siết chặt an ninh học đường

Sau vụ tấn công bằng kiếm tại một trường trung học khiến một nữ sinh 17 tuổi thiệt mạng, Chính phủ Thụy Điển quyết định thành lập ủy ban chuyên trách nhằm đề xuất các biện pháp ngăn chặn bạo lực học đường. Động thái này phản ánh nỗ lực bảo vệ môi trường giáo dục trước những nguy cơ an ninh ngày càng phức tạp.

Dự báo El Nino gây khô hạn ở một số vùng. Ảnh: REUTERS

Ảnh hưởng của “siêu El Nino” ở Mỹ Latin

Tại khu vực Mỹ Latin, hiện tượng “siêu El Nino” năm nay được dự báo mang theo mưa lớn hơn ở phía nam, đồng thời gia tăng nguy cơ hạn hán ở phía bắc, ảnh hưởng đến nông nghiệp, sản xuất năng lượng, các tuyến vận tải và môi trường. Các nhà nghiên cứu dự báo El Nino sẽ mạnh lên từ tháng 9 và có khả năng vượt qua cường độ của đợt mạnh nhất từng được ghi nhận trong giai đoạn 2015-2016.

Thép là một trong số những mặt hàng của Canada bị Mỹ áp mức thuế 50%. Ảnh: CNBC

Căng thẳng thương mại Mỹ-Canada leo thang

Mỹ và Canada đã không đạt thỏa thuận sau nhiều ngày đàm phán, dẫn tới việc Mỹ triển khai kế hoạch áp thuế 50% đối với một số mặt hàng của Canada từ ngày 22/8 vừa qua. Căng thẳng leo thang khi Canada đáp trả bằng các mức thuế mới áp với hàng hóa Mỹ từ ngày 8/9 tới, trong khi Mỹ cảnh báo tiếp tục tăng gấp đôi mức thuế với ô-tô Canada vào năm tới.

Học viên KOTO thực hành tại trường.

Hợp tác lĩnh vực du lịch, nhà hàng-khách sạn

Một chương trình đào tạo nghề nhà hàng - khách sạn cho đối tượng là học viên có hoàn cảnh khó khăn ở Việt Nam vừa nhận được hỗ trợ của Bộ Ngoại giao và Thương mại Australia (DFAT) trong 5 năm. Thông qua dự án do Chính phủ Australia hỗ trợ, sáng kiến sẽ mở rộng cơ hội việc làm cho học viên, đồng thời nâng cao chất lượng nhân lực ngành du lịch, dịch vụ nhà hàng - khách sạn.

Các nhân viên kiểm tra đường ống tại một khu dân cư ở Từ Châu. Ảnh: XINHUA

Trung Quốc tìm lời giải chống nóng

Những đợt nắng nóng kéo dài đang đặt ra thách thức lớn đối với các đô thị Trung Quốc, buộc nhiều địa phương tìm kiếm giải pháp làm mát. Những sáng kiến mới đang mở ra hướng tiếp cận bền vững trong ứng phó biến đổi khí hậu.

Biếm họa: FARES GARABET

Thiếu thốn bủa vây

Liên hợp quốc (LHQ) công bố số liệu đáng lo ngại cho thấy, có tới 94% trong tổng số 2,1 triệu người dân Gaza thiếu nơi trú ẩn khẩn cấp dưới “mưa bom, bão đạn” của quân đội Israel. Tính trung bình, cứ năm gia đình tại Dải Gaza thì có tới bốn gia đình lâm vào cảnh thiếu thốn nghiêm trọng nhiên liệu, điện, nước sạch và các vật dụng thiết yếu. Những thiếu thốn bủa vây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt, dự trữ lương thực, nước sạch… của hàng triệu người dải đất hẹp ven Địa Trung Hải này.

Đại diện gia đình nạn nhân có mặt tại phiên tòa. Ảnh: AP

Phiên tòa lịch sử

Liên minh gồm 29 bang tại Mỹ đã đệ đơn lên tòa án liên bang nhằm yêu cầu Tập đoàn Meta bồi thường khoản tiền khổng lồ vì đã trục lợi từ những tác hại của mạng xã hội đối với trẻ vị thành niên. Vụ việc được xem là bước ngoặt pháp lý quan trọng nhằm vào sức ảnh hưởng của các nền tảng mạng xã hội, bảo vệ an toàn và quyền riêng tư của trẻ.

Biếm họa: SHADI GHANIM

Thế giằng co ở Trung Đông

Ngày 21/8, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho rằng, đã đến lúc chấm dứt cuộc chiến kéo dài nhiều tháng giữa Iran với Mỹ và Israel, song nhấn mạnh Tehran sẽ không khuất phục trước những sức ép của Washington. Động thái này diễn ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa hai bên lâm vào bế tắc, trong khi căng thẳng liên quan việc kiểm soát Eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng.

Đại dương ở châu Âu đang ấm lên nhanh chóng do BĐKH. Ảnh: GETTY IMAGES

Đại dương châu Âu đang ấm lên

Một nghiên cứu của các nhà khoa học từ Trường đại học Bern (Thụy Sĩ) cho biết, biến đổi khí hậu (BĐKH) là nguyên nhân chính gây ra hiện tượng nhiệt độ biển tăng cao ở châu Âu, trực tiếp làm tăng thêm khoảng 2OC nhiệt độ ở Địa Trung Hải trong mùa hè này và ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái.

Hiện tượng siêu El Nino gây khô hạn và cháy rừng tại Brazil. Ảnh: FUTURA SCIENCES

Dự báo tác động nghiêm trọng của “siêu El Nino”

Cơ quan Khí tượng quốc gia Anh vừa dự báo, hiện tượng El Nino năm nay sẽ đạt mức nghiêm trọng nhất trong hơn một thế kỷ, khiến năm 2027 trở thành năm nóng nhất trong lịch sử. Giới chuyên gia châu Á cũng cho rằng, El Nino siêu mạnh có thể gây ra hạn hán, nắng nóng cực độ và gián đoạn nông nghiệp trên khắp Đông Nam Á.

Biếm họa: HASSAN BLEIBEL

Tái định vị quan hệ Nga - Syria

Việc Nga và Syria đạt thỏa thuận về tương lai hai căn cứ quân sự Hmeymim và Tartus cho thấy quan hệ giữa hai nước đang được tái định vị, sau khi quốc gia Trung Đông này có chính quyền mới thay thế chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad.

Ảnh: REUTERS

Pháp khắc phục sự cố rò rỉ dữ liệu thuế

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu (trong ảnh) đã triệu tập cuộc họp khẩn hôm 17/8 để xử lý khủng hoảng sau vụ tấn công mạng quy mô lớn nhằm vào cơ quan thuế, khiến dữ liệu của 678.000 cá nhân bị đánh cắp. Vụ việc được xem là vụ rò rỉ dữ liệu nghiêm trọng nhất trong lịch sử nước này.

Phát triển đội ngũ nhân lực AI có chất lượng. Ảnh: VĂN BAN

Xây dựng năng lực số giải quyết vấn đề thực tiễn

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ phát triển nhanh chóng, nhu cầu nhân lực công nghệ chất lượng cao, đặc biệt là nhân sự trong lĩnh vực AI, ngày càng lớn và đòi hỏi yêu cầu cao. Thay vì chỉ tập trung vào lý thuyết, lộ trình đào tạo nhân lực cho lĩnh vực AI cần cập nhật công nghệ tiên tiến vào việc giải quyết các bài toán thực tiễn dựa trên dữ liệu đặc thù của Việt Nam.

Cháy rừng từng gây ra những hậu quả nặng nề tại Australia. Ảnh: THE NEW YORK TIMES

Australia thay đổi cách ứng phó cháy rừng

Cháy rừng ngày càng cực đoan đang buộc nhiều quốc gia thay đổi cách ứng phó với hỏa hoạn. Sau thảm họa “Mùa hè đen” năm 2019-2020, Australia kết hợp công nghệ hiện đại với kinh nghiệm của người bản địa, chủ động kiểm soát nguồn nhiên liệu và ngăn cháy rừng vượt khỏi tầm kiểm soát.

Cháy rừng bùng phát mạnh tại khu bảo tồn thiên nhiên High Fens của Bỉ. Ảnh: BRUSSELS TIMES

Cháy rừng nghiêm trọng tại châu Âu

Cháy rừng tiếp tục hoành hành tại nhiều khu vực tại châu Âu, buộc người dân tại một số địa phương ở Đức, Bỉ và Hy Lạp phải sơ tán. Lực lượng cứu hỏa được huy động quy mô lớn để ứng phó các đám cháy rừng.

Hơn 20 thí sinh tham dự cuộc thi năm nay.

Tiếng Việt ghi dấu tại Nhật Bản

Ngày 15/8, tại Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka (Nhật Bản), Kỳ thi Đánh giá năng lực tiếng Việt theo Khung năng lực tiếng Việt sáu bậc dành cho người nước ngoài đã diễn ra thành công bằng hình thức thi trên máy tính.

Các đại biểu trao đổi tại Hội thảo. Ảnh: DƯƠNG TIÊU

Xây dựng mạng lưới chuyên gia kiều bào

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng đóng vai trò then chốt đối với phát triển đất nước, việc xây dựng mạng lưới chuyên gia kiều bào trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược cần được triển khai theo hướng không chỉ tập hợp, kết nối mà phải huy động được đúng người, đúng việc và tạo ra những kết quả cụ thể.

Biếm họa: ALFREDO MARTIRENA

Động thái phá băng

Chính quyền chuyển tiếp Mali vừa ân xá cho công dân Pháp Yann Christian Bernard Vezilier - người bị kết án 20 năm tù với cáo buộc liên quan âm mưu gây phương hại an ninh quốc gia Mali. Sắc lệnh ân xá, do đích thân Tổng thống chuyển tiếp, Đại tướng Assimi Goita ký duyệt, được xem là một động thái ngoại giao bất ngờ trong bối cảnh mối quan hệ giữa Bamako và Paris đang nguội lạnh.

Sinh viên trong khuôn viên Trường Harvard. Ảnh: REUTERS

Căng thẳng Nhà Trắng - Harvard chưa hạ nhiệt

Tòa án tại Massachusetts vừa bác đơn kiện của Bộ Tư pháp Mỹ cáo buộc Trường đại học Harvard không bảo vệ đầy đủ sinh viên Israel trước các hành vi bài Do Thái. Phán quyết được xem là thắng lợi pháp lý quan trọng của Harvard, đồng thời phản ánh những tranh cãi dai dẳng về giới hạn can thiệp của chính phủ đối với các cơ sở giáo dục đại học.

Các nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ, Saudia Arabia và Pakistan (trái sang) tại lễ ký Hiệp định Phòng thủ chung Mecca. Ảnh: SAUDI PRESS AGENCY

Cái bắt tay chiến lược

Với việc cùng đặt bút ký kết Hiệp định Phòng thủ chung Mecca, ba quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabia và Pakistan đã bắt đầu cùng hợp tác xây dựng một cơ chế phòng thủ tập thể được cho là tương tự Điều 5 của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Phái đoàn Taliban tới Brussels đàm phán về vấn đề hồi hương người Afghanistan xin tị nạn.

EU thúc đẩy hồi hương người tị nạn Afghanistan

Các quan chức chính quyền Taliban tại Afghanistan đã có cuộc đàm phán "mang tính xây dựng" với Liên minh châu Âu (EU) tại Brussels (Bỉ), về vấn đề hồi hương những người xin tị nạn không thành công về Afghanistan.

Làn sóng hồi hương gây áp lực lên nền kinh tế Afghanistan. Ảnh: ANADOLU AGENCY

Nửa thập kỷ Taliban nắm quyền tại Afghanistan

Những lá cờ trắng, chữ đen được giăng dọc các tuyến phố chính ở Kabul cuối tuần trước, khi lực lượng Taliban kỷ niệm 5 năm trở lại nắm quyền tại Afghanistan. Tình hình an ninh được cải thiện phần nào, song khủng hoảng kinh tế vẫn nghiêm trọng. Từ ngăn ngừa xung đột tái diễn, vực dậy nền kinh tế, nỗ lực tạo việc làm và tiếp nhận người tị nạn trở về, thách thức với Afghanistan còn rất lớn.

Hai nhà lãnh đạo Mỹ (bên phải) và Israel tại một cuộc gặp ở Nhà Trắng. Ảnh: THE NEW YORK TIMES

Vết rạn đồng minh Mỹ - Israel

Việc Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu công khai bác bỏ lộ trình 15 điểm của Tổng thống Mỹ Donald Trump về Gaza để tìm kiếm sự ủng hộ khi cuộc bầu cử đang đến gần được cho là một canh bạc khá mạo hiểm, có thể làm rạn nứt quan hệ đồng minh với Washington vốn có vai trò không thể thay thế của Tel Aviv.