Người “khai sinh” Bảo tàng Công nghệ thông tin

Nằm trong con ngõ nhỏ của phố Đông Tác, quận Đống Đa (Hà Nội), Bảo tàng Công nghệ thông tin hằng ngày tấp nập du khách vào ra. Người đến đây có thể là học sinh, sinh viên chuyên ngành công nghệ thông tin của một số trường đại học, cao đẳng, cũng có thể là những kỹ sư máy tính hay đơn giản là những người yêu thích công nghệ. Họ đến bảo tàng này để tìm hiểu về lịch sử ra đời ngành công nghệ thông tin của Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung.
Tiến sĩ Nguyễn Chí Công (người bên phải) hướng dẫn khách tham quan bảo tàng.
Tiến sĩ Nguyễn Chí Công (người bên phải) hướng dẫn khách tham quan bảo tàng.

Điều đáng nói là đây là một bảo tàng tư nhân do một cá nhân đứng ra thành lập và hiện là bảo tàng công nghệ thông tin đầu tiên của Việt Nam.

Sinh năm 1949 trong một gia đình trí thức ở đất Thăng Long, Tiến sĩ Nguyễn Chí Công là cháu nội của nhà chí sĩ yêu nước Nguyễn Hữu Cầu, tức “cụ cử Đông Tác”, một trong những sáng lập viên của Đông Kinh Nghĩa Thục.

Thân sinh ông là Giáo sư Nguyễn Hữu Tảo, là một trong những người có công với nền giáo dục ở Việt Nam.

Từ nhỏ Nguyễn Chí Công đã được biết đến là cậu bé thông minh, sáng dạ. Kế thừa truyền thống của gia đình nho học, Nguyễn Chí Công đam mê lịch sử, văn hóa từ nhỏ. Tuy nhiên, chàng trai Nguyễn Chí Công lại đến với chuyên ngành công nghệ thông tin qua sự định hướng có tầm nhìn của người cha từ năm 1964.

Tiến sĩ Nguyễn Chí Công chia sẻ: “Khi ấy, bố tôi ngồi nói chuyện với cụ Đào Duy Anh, nói về tương lai của tôi, bố tôi mới bảo rằng thế hệ của bố là học văn, học toán. Còn tương lai sẽ là kỹ thuật. Do vậy sang phương tây, con hãy học về kỹ thuật và cái gì mới nhất thì con chọn. Thế là tôi chọn học luôn tin học, nhưng lúc ấy chưa gọi là tin học, mà chỉ gọi là máy tính”.

Năm 1976, với vốn ngoại ngữ và những kiến thức đúc rút trong suốt thời gian du học cùng khát khao chinh phục của tuổi trẻ, Tiến sĩ Nguyễn Chí Công và những cộng sự tại Viện Khoa học Tính toán và Điều khiển (nay là Viện Công nghệ thông tin thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) chế tạo thành công chiếc máy vi tính đầu tiên của Việt Nam và châu Á mang tên VT80.

Sự kiện này đánh dấu Việt Nam trở thành nước thứ 3, chỉ sau hai cường quốc là Pháp và Mỹ, chế tạo thành công máy vi tính lần lượt vào năm 1973 và 1975.

Từ thành công này, ông và các đồng nghiệp có thêm động lực viết những phần mềm, hệ điều hành và các chương trình ứng dụng đầu tiên của người Việt.

Tiến sĩ Nguyễn Chí Công trò chuyện cùng sinh viên ngành công nghệ thông tin khi các em đến tham quan bảo tàng.

Tiến sĩ Nguyễn Chí Công trò chuyện cùng sinh viên ngành công nghệ thông tin khi các em đến tham quan bảo tàng.

Năm 1978, Tiến sĩ Nguyễn Chí Công có cơ hội làm việc trong một công ty điện lực uy tín tại Pháp. Trong thời gian ấy, thay vì mua những thiết bị, linh kiện nước ngoài mang về nước bán lại làm giàu, ông chỉ gom góp mang về một va-li đầy tài liệu và linh kiện điện tử để góp phần vào việc nghiên cứu ứng dụng.

Bên cạnh đó, với tính cách yêu quý những gì thuộc về lịch sử, văn hóa nên ngay từ những thập niên 70 đó, ông đã ấp ủ dự định về một bảo tàng công nghệ thông tin.

Sau hơn 40 năm thai nghén và lên ý tưởng cùng sự ủng hộ đắc lực từ người vợ tào khang, ông quyết định thiết kế căn phòng khách tầng 1 thành nơi trưng bày hiện vật. Sau khi đăng tải lên mạng xã hội về ý tưởng của mình, ông nhận được sự đồng tình, hưởng ứng của cộng đồng tin học.

Nhờ tâm huyết của Tiến sĩ Nguyễn Chí Công cùng sự góp sức của các chuyên gia, người yêu công nghệ trong và ngoài nước, Bảo tàng Công nghệ thông tin tư nhân đầu tiên chính thức ra mắt ngày 27/1/2020.

Tuy thành lập trong thời gian ngắn nhưng đây là địa điểm thu hút sự quan tâm của nhiều người yêu công nghệ Việt Nam.

Tiến sĩ Nguyễn Hồng Chương, một người thường xuyên ghé thăm bảo tàng, cho biết: Bảo tàng có giá trị và dành cho tất cả đối tượng. Từ những nhà khoa học đến cả những em bé từ 7 đến 8 tuổi trở lên cũng có thể tham quan và học được rất nhiều điều bổ ích.

Trong số gần 1.000 hiện vật mà ông đang lưu giữ, bảo tàng trưng bày khoảng 300 hiện vật khái quát lịch sử hình thành và phát triển của ngành công nghệ thông tin thế giới và Việt Nam.

Trong số những hiện vật tại đây, có những thiết bị, linh kiện được sử dụng để tạo nên những bước ngoặt lớn tại Việt Nam như: Xây dựng mạng hay ứng dụng công nghệ chế bản điện tử vào in ấn, xuất bản.

Ngoài ra, bảo tàng còn trưng bày nhiều cuốn sách tin học, tài liệu giáo dục quý có tuổi đời khá lâu. Mỗi kỷ vật đều là minh chứng cho thời kỳ lịch sử đầy sống động của Việt Nam cũng như quốc tế.

Ông Nguyễn Trung Đồng là một trong những thành viên đã tham gia lắp chiếc máy tính đầu tiên của Việt Nam vào năm 1977 cùng ông Nguyễn Chí Công. Tuy nhiên sau đó, do thay đổi đơn vị công tác nên họ đã hoàn toàn mất liên lạc. Song nhờ sự ra đời của Bảo tàng Công nghệ thông tin đã kết nối ông Đồng và những người đồng nghiệp khi xưa với nhau.

Họ gặp lại nhau, ôn lại những chuyện xưa cũ và đặc biệt hơn họ được trực tiếp cầm nắm, chiêm ngưỡng những hiện vật đã gắn bó một thời với mình.

“Tôi xúc động vô cùng bởi anh Công đã giữ được những hiện vật rất quý giá. Đó không chỉ là những thứ để nhìn ngắm mà anh ấy đã giữ được cả một quãng thời gian chúng tôi đã sống và làm việc như thế nào”, ông Đồng xúc động chia sẻ.

Không chỉ phục vụ du khách tham quan, bảo tàng còn là nơi diễn ra các buổi hội thảo, nghiên cứu chuyên đề về tin học, lịch sử để những người chung sở thích có thể giao lưu và chia sẻ. Đặc biệt, từ khi thành lập đến nay, bảo tàng còn trở thành địa điểm học ngoại khóa lý tưởng của sinh viên chuyên ngành công nghệ thông tin của các trường đại học.

Sau một thời gian đi vào hoạt động, nhận thấy lợi ích thiết thực của bảo tàng, Tiến sĩ Nguyễn Chí Công và gia đình tiếp tục mở rộng không gian của bảo tàng. Căn phòng khách tầng 2 đã được ông dọn dẹp ngăn nắp và trở thành không gian trưng bày với nhiều tài liệu sách báo quý hiếm về công nghệ thông tin cũng như những hiện vật có giá trị.

Bên cạnh đó, Tiến sĩ Nguyễn Chí Công cũng có ý định sẽ mô hình hóa 3D toàn diện tất cả hiện vật trong bảo tàng để để giúp mọi người có thể tham quan bảo tàng trên mạng mà không cần phải đến tận nơi.

Ở tuổi 75, nhiều người đã cho phép mình nghỉ ngơi, an hưởng tuổi già, nhưng với Tiến sĩ Nguyễn Chí Công thì ngược lại.

Ông chia sẻ có những ngày ông chỉ dành 1-2 tiếng đồng hồ để ngủ, còn toàn bộ thời gian ông dành để viết sách, nghiên cứu.

Tuổi có thể cao, nhưng ông không cho phép đầu óc mình được già. Vì thế ông luôn bận bịu với công việc, vẫn hào hứng với những chuyến đi, vẫn ngổn ngang với bao dự định và vẫn đau đáu với bao nỗi niềm. Một con người trọn tấm lòng say mê, trọn một đời cống hiến.

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu tham quan trưng bày những bài thi hay, trình bày đẹp trong lễ trao giải Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc Hà Nội 2026.

Bền bỉ nuôi dưỡng tình yêu với văn hóa đọc

Nhận thức rõ xây dựng văn hóa đọc không phải câu chuyện ngày một, ngày hai, Thành phố Hà Nội liên tục triển khai các hoạt động khuyến khích văn hóa đọc, nhất là với các bạn trẻ. Hành trình bền bỉ ấy đang từng bước đạt được thành công.

Phiên livestream giới thiệu nông sản lần thứ 5 xã Ứng Hòa (Ảnh KIM XUYẾN)

Thu ngân sách đạt kết quả khả quan

Kết thúc quý III/2026, nhiều xã, phường tại Hà Nội đã hoàn thành hoặc thu ngân sách vượt kế hoạch đề ra. Việc các địa phương cùng vào cuộc một cách quyết liệt, hiệu quả là cơ sở quan trọng cho thành phố đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm nay.

Công trường thi công dự án cầu Trần Hưng Đạo (Ảnh Nhà thầu thi công cung cấp)

Đầu tư công tạo bứt phá cho tăng trưởng

Tăng trưởng GRDP của Thành phố Hà Nội quý III/2026 ước đạt 10,02% so với cùng kỳ năm trước, lần đầu tiên trong năm chạm ngưỡng tăng trưởng hai con số và là mức cao nhất trong ba quý. Kết quả này có được là nhờ tốc độ triển khai và giải ngân các dự án đầu tư công.

Đổi mới sáng tạo đưa chính quyền đến gần người dân hơn

Bộ Khoa học và Công nghệ vừa công bố Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2026. Theo kết quả PII 2026, Hà Nội là địa phương có điểm số cao nhất cả nước, đạt 63,80 điểm, dẫn đầu 18/52 chỉ số thành phần. Đây là năm thứ ba liên tiếp, Hà Nội dẫn đầu PII.

Khu vực đọc sách tại Nhà văn hóa-Khu thể thao thôn Vạn Điểm.

“Ngôi nhà chung” ở Vạn Điểm

Từ chỗ chỉ là nơi hội họp, Nhà văn hóa-Khu thể thao thôn Vạn Điểm, xã Phú Xuyên (Hà Nội) đang mở ra một không gian gần gũi hơn cho cộng đồng. Đó là nơi người cao tuổi tập dưỡng sinh, trẻ nhỏ vui chơi, các câu lạc bộ gặp gỡ và người dân cùng nhau gìn giữ, quảng bá nghề truyền thống.

Chợ truyền thống từng bước lên không gian số

Từ phương thức bán hàng trực tiếp tại chợ, ghi chép thủ công và giao dịch bằng tiền mặt, các tiểu thương tại chợ Linh Lang và chợ Thành Công, phường Giảng Võ (Hà Nội) đang từng bước làm quen với phương thức kinh doanh trên môi trường số.

Công nhân thoát nước giàu sáng kiến

Nhiều năm gắn bó với hệ thống hồ điều hòa, trạm bơm thoát nước của Thủ đô, anh Phạm Thành Trung luôn trăn trở tìm tòi, đưa các sáng kiến cải tiến kỹ thuật vào sản xuất với mong muốn giảm vất vả, nặng nhọc cho người lao động và nâng cao hiệu quả công tác tiêu thoát nước, hạn chế úng ngập.

Thu hút FDI đạt hơn 90% kế hoạch

Sở Tài chính Hà Nội vừa thông tin, hoạt động đầu tư nước ngoài trên địa bàn tiếp tục duy trì ổn định. Các doanh nghiệp FDI cơ bản hoạt động sản xuất, kinh doanh bình thường; nhiều doanh nghiệp tiếp tục mở rộng đầu tư, tăng vốn và phát triển thị trường.

Hanoi Giftshow 2026 tổ chức nhiều không gian trải nghiệm sản phẩm thủ công mỹ nghệ làng nghề. (Ảnh: NGUYÊN TRANG)

Khai mạc Hà Nội Giftshow 2026

Sáng 8/10, tại Cung triển lãm kiến trúc, quy hoạch xây dựng quốc gia, Sở Công thương Hà Nội khai mạc Hội chợ quốc tế quà tặng hàng thủ công mỹ nghệ Hà Nội 2026 (Hanoi Giftshow 2026).

Sản xuất thiết bị điện công nghệ cao tại Công ty cổ phần Kỹ thuật công nghiệp Á Châu tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc. (Ảnh: nhandan.vn)

Người tham gia nhận sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế điện tử như thế nào?

Từ ngày 6/10/2026, Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội cấp sổ bảo hiểm xã hội điện tử cho người tham gia để giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định. Sau đây là hướng dẫn cụ thể cách nhận và sử dụng sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế điện tử.

Sở Công Thương Hà Nội, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội và TikTok Shop ký kết hợp tác triển khai chương trình “Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô”. (Ảnh: DUY KHÁNH)

Hà Nội kích hoạt Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô

Sáng 6/10, Sở Công thương Hà Nội phối hợp Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tổ chức kích hoạt Chương trình “Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô” và ra mắt Kênh TikTok “OCOP Hà Nội”. Đây là hoạt động nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và chủ thể OCOP nâng cao năng lực kinh doanh trên môi trường số.

Màn trình diễn hát trống quân của các nghệ nhân thôn Phúc Lâm gây ngạc nhiên khi thu hút lượng lớn khán giả.

Dấu ấn Hà Nội trong Lễ hội Văn hóa thế giới

Thành phố Hà Nội tham dự Lễ hội Văn hóa thế giới nhiều “đặc sản”, từ di sản văn hóa phi vật thể như hát trống quân, nghề cốm Mễ Trì, đến sản phẩm làng nghề như: Gốm Bát Tràng, đồng Ngũ Xã... Điều đó khiến không gian văn hóa Hà Nội thu hút lượng lớn công chúng đến tham gia các hoạt động trải nghiệm.

Thành viên các đoàn dự thi IOAA 2026 trải nghiệm tạo hình sản phẩm gốm tại Làng gốm Bát Tràng (Ảnh BAN TỔ CHỨC)

IOAA 2026 để lại dấu ấn tốt đẹp trong lòng bạn bè quốc tế

Đến Hà Nội dự kỳ thi Olympic Thiên văn học và Vật lý thiên văn quốc tế lần thứ XIX (IOAA 2026), các bạn trẻ từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới không chỉ được gặp gỡ, giao lưu học thuật, mà còn có cơ hội khám phá lịch sử, văn hóa và con người Việt Nam.

Các doanh nghiệp tìm hiểu các sản phẩm linh kiện, thiết bị phục vụ sản xuất trong ngành hàng không-vũ trụ.

Chính sách cho công nghiệp hỗ trợ phát triển

Các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ có nhiều tiềm năng, cơ hội phát triển nhưng cũng đối diện nhiều khó khăn, thách thức. Từ thực tiễn hoạt động, cộng đồng doanh nghiệp đã kiến nghị, đề xuất nhiều giải pháp để có cơ chế, chính sách đủ mạnh, đủ sâu cho lĩnh vực này.

Đại diện 15 quốc gia tham dự diễn đàn Kinh tế Thủ đô 2026

Diễn đàn Kinh tế Thủ đô lần thứ III - Capital Economic Forum (CEF III 2026) do Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Thành phố Hà Nội (HANOISME) tổ chức sẽ diễn ra ngày 8/10 tại Hà Nội với chủ đề “Động lực tăng trưởng từ nguồn nhân lực chất lượng cao”.

Xử lý dứt điểm các nhà xưởng vi phạm

Với quyết tâm khắc phục vi phạm kéo dài về đất đai, trật tự xây dựng, các địa phương tại Hà Nội đang tổng kiểm tra, rà soát các công trình nhà xưởng, kho bãi, cơ sở sản xuất, kinh doanh, tập kết, lưu giữ hàng hóa vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng, phòng cháy, chữa cháy.

Ông Trần Văn Thắng (bên trái) tại Hội thi sản phẩm làng nghề và tôn vinh nghệ nhân Thành phố Hà Nội lần thứ nhất năm 2026 do Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức.

Giữ nghề truyền thống bằng sự sáng tạo

Hơn 50 năm gắn bó với nghề mây tre giang đan truyền thống của gia đình, ông Trần Văn Thắng, ở thôn Đồi 2, xã Phú Nghĩa, vẫn miệt mài tìm tòi mẫu mã, thử nghiệm cách làm mới để những sản phẩm từ tre, giang, nứa, guột vẫn giữ được nét nghề truyền thống và đáp ứng nhu cầu thị trường.

Đường vành đai 2,5 đoạn qua phường Xuân Đỉnh đang được gấp rút hoàn thiện (Ảnh LÊ KHÁNH)

Đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông trọng điểm

Nhờ làm tốt công tác giải phóng mặt bằng, hàng loạt dự án giao thông của Hà Nội đang được khẩn trương thi công. Những tuyến đường, cây cầu sau khi hoàn thành không chỉ giúp giảm ùn tắc cho khu vực, mà còn tạo diện mạo hiện đại hơn cho thành phố.

Quyết tâm đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số

Bức tranh kinh tế của Hà Nội trong quý III/2026 cho thấy nhiều tín hiệu tích cực. Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) tăng 10,02%, cao hơn đáng kể mức tăng 8,2% của cùng kỳ năm 2025 và là mức tăng cao nhất trong các quý năm 2026.

Mở rộng không gian phát triển từ những cây cầu

Mở rộng không gian phát triển từ những cây cầu

Sông Hồng vừa là trục cảnh quan trung tâm, vừa là rào cản tự nhiên trong quá trình mở rộng không gian đô thị của thành phố Hà Nội. Nhiều năm qua, áp lực giao thông dồn lên các cây cầu hiện hữu khiến nhu cầu bổ sung các tuyến kết nối mới trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Lãnh đạo thành phố Hà Nội trao quyết định Di tích cách mạng kháng chiến đình Kim, chúc mừng Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Tam Hưng. (Ảnh: VĂN TUYẾN)

Hà Nội gắn biển di tích cách mạng kháng chiến tại đình Kim

Ngày 5/10, xã Tam Hưng (Hà Nội) tổ chức Lễ gắn biển địa điểm lưu niệm sự kiện cách mạng, kháng chiến tại đình Kim, thôn Song Khê - công trình chào mừng kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng thủ đô (10/10/1954-10/10/2026). Tới dự có đồng chí Phùng Thị Hồng Hà, Chủ tịch Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội.