Người gieo “hạt giống tri thức” cho nông nghiệp xanh Việt Nam

Với Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Minh Thùy, Trưởng Nhóm nghiên cứu tần số vô tuyến, Phòng thí nghiệm cảm biến, Trường Điện-Điện tử (Đại học Bách khoa Hà Nội), giảng đường không chỉ là nơi khởi nguồn tri thức, mà còn là nơi bắt đầu của những khát vọng mang khoa học đến gần hơn với cuộc sống.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Minh Thùy (đứng thứ ba từ trái sang) cùng sinh viên và học viên cao học Lab cảm biến.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Minh Thùy (đứng thứ ba từ trái sang) cùng sinh viên và học viên cao học Lab cảm biến.

Từ giảng đường đến cánh đồng

Từ niềm trăn trở “làm sao để khích lệ sinh viên đam mê nghiên cứu và ứng dụng công nghệ cao nhằm giải quyết những vấn đề thực tiễn của đời sống”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Minh Thuỳ đã cùng đồng nghiệp và học trò miệt mài tìm lời giải, đưa thành tựu của ngành Tự động hóa-internet vạn vật (IoT) ra khỏi phòng thí nghiệm, đến tận những cánh đồng quê, góp phần vào mục tiêu phát triển nông nghiệp xanh, bền vững.

Không lớn lên từ đồng ruộng nhưng khi bước vào nghề dạy học và nghiên cứu, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Minh Thùy sớm nhận thấy những thách thức của nông nghiệp Việt Nam: Làm sao để vừa nâng cao năng suất, đẩy mạnh xuất khẩu, vừa giảm nhân công, giảm phát thải khí nhà kính và số hóa quy trình canh tác? Cô Minh Thùy chia sẻ tri thức chỉ thật sự có giá trị khi được ứng dụng vào đời sống, góp phần giải quyết các vấn đề của xã hội. Từ quan niệm đó, nhóm nghiên cứu “Những cô gái trong lòng đất” của cô và sinh viên Khoa Tự động hóa đã ra đời.

6e2aa9e7-c8eb-4426-ba77-c177c9c01eb2-6923.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Minh Thùy cùng sinh viên báo cáo tiến độ hàng tuần trong phòng thí nghiệm tại Đại học Bách khoa Hà Nội.

Các sinh viên năm thứ ba, thứ tư tích cực hợp tác cùng chuyên gia Học viện Nông nghiệp Việt Nam để thiết kế mạng cảm biến không dây giám sát liên tục các thông số của đất trên ruộng, đặc biệt là độ ẩm trong lòng đất ở độ sâu vài chục cm, nhằm đưa ra quyết định tưới chính xác, giúp tiết kiệm nước và năng lượng. Hệ thống được thiết kế dựa trên kiến thức môn học “Mạng cảm biến không dây”, nhờ đó, việc học và nghiên cứu trở nên sinh động, hấp dẫn và hiệu quả hơn.

Kết quả nghiên cứu đã mang về Giải thưởng Sáng tạo châu Á 2023 của Quỹ Toàn cầu Hitachi cho cô Minh Thùy và sinh viên. Nhưng hơn tất cả, thành quả ấy khẳng định công nghệ Tự động hóa có thể đồng hành cùng nông dân, giúp giảm bớt nhọc nhằn, nâng cao hiệu quả canh tác và hướng tới nông nghiệp xanh, sạch, bền vững.

Tiếp nối thành công đó, cô Lê Minh Thùy cùng cộng sự trong nước và quốc tế tiếp tục phát triển dự án Emerald-Hệ thống năng lượng xanh đa nguồn cho nông nghiệp bền vững. Dự án tích hợp IoT, trí tuệ nhân tạo (AI), truyền thông tiên tiến 5G/6G và năng lượng tái tạo, nhằm giải quyết toàn diện bài toán số hóa nông nghiệp từ canh tác xanh đến sử dụng phân sinh học tái tạo từ việc đốt rơm rạ sau thu hoạch. Kết quả nghiên cứu bước đầu cho thấy, hệ thống giúp giảm khí thải nhà kính tới 50%, tăng năng suất, đồng thời không phụ thuộc vào điện lưới, nhờ giải pháp thu hoạch năng lượng đa nguồn (nhiệt thải, sinh khối, mặt trời, sóng RF…).

Hiện, dự án đang được thử nghiệm tại các vùng trồng lúa ở miền bắc Việt Nam, mở ra triển vọng ứng dụng thực tế rộng rãi.

f597421e-84a5-4e14-a670-caae57648910.jpg
Sinh viên và chuyên gia nông nghiệp trong quá trình triển khai dự án EMERALD tại Gia Lâm, Hà Nội.

Dưới cái nắng hè oi ả, bên những cánh đồng xanh, hình ảnh giảng viên và sinh viên miệt mài ghi chép, thử nghiệm cùng đối tác quốc tế là minh chứng sinh động cho tinh thần lao động khoa học bền bỉ, đầy đam mê. Với họ, nghiên cứu chỉ thật sự có ý nghĩa khi bắt nguồn từ thực tiễn và phục vụ chính thực tiễn.

Người khơi dậy khát vọng sáng tạo cho sinh viên

Trong mắt sinh viên, cô Lê Minh Thùy không chỉ là một nhà khoa học say mê mà còn là người truyền lửa, khơi dậy khát vọng sáng tạo không ngừng. Theo chia sẻ của em Đinh Bảo Ngân, sinh viên khóa 64, hiện là kỹ sư tại Viện Hàng không vũ trụ Viettel, ấn tượng đầu tiên khi gặp cô Minh Thùy là sự gần gũi, cởi mở, nhưng khi bắt tay vào công việc thì cô lại cực kỳ nghiêm túc, chỉn chu và có yêu cầu rất cao. Chính điều đó khiến sinh viên được truyền cảm hứng và học hỏi rất nhiều.

Theo Bảo Ngân, những dự án như “Những cô gái trong lòng đất” hay EMERALD đều có hướng nghiên cứu mới, đòi hỏi sinh viên phải tự học và tìm tòi rất nhiều. Cô Thùy luôn khuyến khích sinh viên chủ động, dám thử nghiệm, trình bày ý tưởng và không ngại sai. Cô không chỉ hướng dẫn kỹ thuật mà còn giúp sinh viên hiểu cách nhìn nhận một vấn đề khoa học từ khâu hình thành ý tưởng đến triển khai và đánh giá kết quả.

Với nữ sinh này, bài học quý nhất mà cô nhận được từ giảng viên hướng dẫn chính là tinh thần kiên trì và trách nhiệm trong nghiên cứu. “Dù gặp khó khăn hay thất bại, cô vẫn luôn bình tĩnh, không bỏ cuộc. Cô dạy bọn em rằng làm khoa học cần sự trung thực, tỉ mỉ và cống hiến thực sự cho đời sống”, Bảo Ngân chia sẻ.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Minh Thùy chia sẻ, điều tự hào nhất không chỉ là những công bố khoa học quốc tế hay giải thưởng danh giá, mà chính là thế hệ sinh viên đã trưởng thành từ phòng thí nghiệm của mình. Những đêm cả nhóm làm việc đến tận khuya, những ngày dịch bệnh chỉ còn vài người bám trụ trong phòng lab để kịp tiến độ… đã trở thành những ký ức đáng nhớ. Trong hành trình ấy, người thầy không chỉ là người truyền dạy, mà còn là người học - học từ chính học trò tinh thần sáng tạo, nhiệt huyết và khát vọng cống hiến.

Từ phòng thí nghiệm nhỏ bé, nhiều sinh viên đã trưởng thành, làm việc tại các doanh nghiệp công nghệ cao trong nước hoặc giành học bổng du học tại Mỹ, Pháp, Nhật Bản. Với họ, cô Minh Thùy không chỉ là người thầy mà là người đồng hành giúp nuôi dưỡng đam mê nghiên cứu, hướng tới giá trị cống hiến cho cộng đồng.

84150580-c972-493a-8354-13b51ef3737d.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Minh Thùy cùng sinh viên khóa 65 thuộc phòng thí nghiệm cảm biến bảo vệ tốt nghiệp năm 2024.

Giảng đường, với cô, là nơi khởi nguồn tri thức và đổi mới; sinh viên là bạn đồng hành kiến tạo nên những công trình ý nghĩa còn khoa học là cây cầu kết nối giáo dục với đời sống-từ thành phố đến cánh đồng, từ mục tiêu “Net zero” đến những hành động cụ thể vì tương lai xanh của Việt Nam.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Minh Thùy luôn mong có thể truyền cảm hứng để sinh viên mang tri thức lan tỏa đến cộng đồng, để cánh đồng Việt Nam trong kỷ nguyên số vừa xanh, vừa bền vững, vừa tràn đầy khát vọng. Bởi, với cô, nghề giáo là hành trình thắp sáng đổi mới, từ giảng đường đến phòng thí nghiệm, và từ phòng thí nghiệm đến cánh đồng.

Hướng nghiên cứu chính của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Minh Thùy gồm: anten, mạch RF, thu hoạch và truyền năng lượng không dây, cảm biến thông minh và Internet vạn vật (IoT). Với hơn 100 công bố khoa học quốc tế, cô Lê Minh Thùy hiện tham gia phản biện và giữ vai trò chủ tọa tại nhiều hội nghị, tạp chí IEEE uy tín, là Associate Editor của Microwave and Optical Technology Letters. Sở hữu 3 bằng sáng chế về anten cho mạng 3G/4G/5G.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Minh Thùy đã nhận nhiều giải thưởng danh giá: Học bổng Hitachi (2016); giảng viên tiêu biểu của Bộ Giáo dục và Đào tạo (2024); Bằng khen và Chiến sĩ thi đua cấp Bộ (2017, 2020, 2023); Fellowship APEC Women in Research (Australia, 2022); giải thưởng Sáng tạo châu Á-Hitachi (2023); Giải thưởng Women in Technology và Innovation (2025) của Australia và Bộ Khoa học và Công nghệ.

Các dự án tiêu biểu như Greenes (giải pháp thu hoạch năng lượng xanh) và SUPA (cảm biến độ ẩm đất tự cấp nguồn cho nông nghiệp chính xác) thể hiện nỗ lực kết nối nghiên cứu tiên tiến với ứng dụng bền vững, đặc biệt trong nông nghiệp thông minh và bảo vệ môi trường, góp phần đưa kết quả khoa học đến gần hơn với sản xuất và đời sống.

Có thể bạn quan tâm

Trao học bổng cho các em học sinh vùng biên giới, vùng biển đảo tỉnh Đồng Tháp và Vĩnh Long. (Ảnh: NGUYỄN SỰ)

Chăm lo cho học sinh vùng biên giới, biển đảo

Ngày 22/9, tại tỉnh Đồng Tháp, Quỹ “Vì Tuổi trẻ vùng cao và hải đảo” và Câu lạc bộ “Vì Hoàng Sa-Trường Sa thân yêu” tổ chức chương trình Họp mặt hội viên nhân kỷ niệm 12 năm thành lập Câu lạc bộ (1/8/2014-1/8/2026); trao học bổng năm học 2026-2027, nhà Đại đoàn kết cho người dân tỉnh Đồng Tháp và tỉnh Vĩnh Long.

Đồng chí Hồ Văn Niên, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi phát biểu kết luận tại buổi làm việc với Đảng ủy Sở Giáo dục và Đào tạo. (Ảnh: HIỂN CỪ)

Quảng Ngãi coi trọng chất lượng giáo dục thực chất

Ngày 22/9, kết luận buổi làm việc giữa Thường trực Tỉnh ủy Quảng Ngãi với Đảng ủy Sở Giáo dục và Đào tạo, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi Hồ Văn Niên yêu cầu, ngành cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy học; không chạy theo thành tích, mà phải coi trọng chất lượng thực chất và sự phát triển toàn diện của người học.

Hình ảnh tại triển lãm “50 năm đổi mới giáo dục: Dấu ấn thời đại-Khát vọng tương lai”. (Ảnh minh họa: THẾ ANH)

Tổ chức hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số và triển lãm giáo dục

Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số và Triển lãm giáo dục, công nghệ giáo dục bên lề sẽ diễn ra đầu tháng 10. Hiện, khoảng 800 đại biểu từ 40 quốc gia và vùng lãnh thổ đã đăng ký tham dự, trong đó có đại diện các trường đại học, tổ chức giáo dục và doanh nghiệp lớn trên thế giới.

Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Tiến Thảo. (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

Cách nói “bỏ IELTS” hoặc “không còn xét chứng chỉ ngoại ngữ” là không chính xác

Dự thảo Thông tư sửa đổi quy chế tuyển sinh đề xuất từ năm 2027 không còn điểm cộng do cơ sở đào tạo tự quy định đối với chứng chỉ, thành tích hoặc tiêu chí bổ sung. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, đây là “điều chỉnh cấp thiết”. Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Tiến Thảo trao đổi về nội dung này. 

Hội nghị Quốc tế IEEE lần thứ 8 về mạch và hệ thống trí tuệ nhân tạo do Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức thu hút các nhà khoa học, chuyên gia trong nước, quốc tế tham dự. (Ảnh: DIỆP NGỌC)

Tích hợp AI sâu hơn vào giáo dục

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần cải tiến phương thức giáo dục, mở ra những triển vọng mới giúp cá nhân hóa tiến trình học tập, tối ưu hóa công tác giảng dạy và quản lý hiệu quả hơn. Tích hợp AI vào giáo dục sẽ tạo ra sự thay đổi mang đến nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức.

Trao học bổng Quỹ khuyến học Nguyễn Sinh Sắc tặng học sinh biên giới Đồng Tháp. (Ảnh: HỮU NGHĨA)

Tiếp sức những ước mơ trẻ em vùng biên giới

Ở vùng biên giới tỉnh Đồng Tháp, những suất học bổng, sự đồng hành của nhà trường, chính quyền, các mạnh thường quân đang tiếp sức cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn tiếp tục cơ hội đến trường. Từ đây, tinh thần học tập suốt đời trong các em và từng gia đình được lan tỏa, trở thành động lực để người dân vùng biên vươn lên.

Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn phát biểu, làm rõ các vấn đề đại biểu Quốc hội nêu trong Phiên giải trình của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo sáng 20/9.

Lượng sách giáo khoa cung ứng đến tay người học đã đạt 99,75% nhu cầu

Từ hơn 3,9 triệu cuốn sách giáo khoa còn thiếu hôm 14/9 - tương đương 1,5% tổng nhu cầu, hiện số lượng sách giáo khoa còn thiếu chưa đến tay học sinh giảm xuống chỉ còn khoảng 900 nghìn bản - chiếm 0,25%. Trong vài ngày tới đây nhà xuất bản cùng các công ty cung ứng sẽ tiếp tục tập trung đáp ứng đủ nhu cầu của học sinh.

Đồng chí Hoàng Minh Sơn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo tại Phiên giải trình do Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức sáng 20/9.

Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định tiếp tục giữ ổn định mô hình Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định tiếp tục giữ ổn định mô hình Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông trong giai đoạn hiện nay, đồng thời từng bước hiện đại hóa công tác khảo thí; tiếp tục tăng cường tính độc lập của công tác kiểm tra, giám sát; tăng cường camera, lưu vết điện tử; đồng thời xử lý nghiêm các hành vi vi phạm...

Đồng chí Nguyễn Thị Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội phát biểu chỉ đạo tại Phiên giải trình của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo. (Ảnh: QUỲNH NGUYỄN)

Năm nhóm vấn đề được tập trung làm rõ tại Phiên giải trình của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo

Sáng 20/9, tại Phiên giải trình của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo, đồng chí Nguyễn Thị Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị tập trung làm rõ thực trạng, nguyên nhân, trách nhiệm và hướng xử lý đối với 5 nhóm vấn đề trong thực hiện chính sách, pháp luật trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo.

Lần đầu tiên, tập thể Thường trực Thành ủy Đồng Nai làm việc riêng với toàn ngành giáo dục địa phương để tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy giáo dục, đào tạo phát triển toàn diện.

Giáo dục phải đi cùng tầm vóc mới của thành phố Đồng Nai

Khẩn trương hiện thực hóa khát vọng đưa thành phố Đồng Nai bứt phá thành cực tăng trưởng quan trọng của đất nước, lãnh đạo Thành ủy thường xuyên trực tiếp làm việc với cán bộ, công chức, viên chức từng sở, ngành, khơi dậy tinh thần đoàn kết, hành động quyết liệt thực hiện bằng được mục tiêu chiến lược.

Giờ học tại một trường phổ thông có triển khai chương trình quốc tế. (Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Hoàn thiện khung pháp lý quy định về hợp tác, liên kết với nước ngoài trong lĩnh vực giáo dục

Đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo dự kiến quy định ba hình thức liên kết giáo dục: thực hiện chương trình giáo dục của Việt Nam; thực hiện chương trình giáo dục tích hợp giữa chương trình của Việt Nam và chương trình nước ngoài; thực hiện chương trình giáo dục của nước ngoài.