Ngỡ ngàng cảnh sắc Cửu Trại Câu

Nhưng khi được ngắm những tấm gương trong vắt nhìn thấu tận đáy ấy mới nhận ra, chẳng ống kính máy ảnh nào có thể chuyển tải được trọn vẹn cái sắc xanh độc đáo tới mức dị biệt ấy.

Hút khách nhờ tôn trọng thiên nhiên

Lần đầu tới Tứ Xuyên vào giữa năm 2019, tôi từng rất thất vọng khi biết tin Cửu Trại Câu vẫn đóng cửa hoàn toàn với du khách trong và ngoài nước, để nơi này có thể tự chữa lành và phục hồi tốt nhất sau trận động đất mạnh tới 7 độ Richter đã cướp đi sinh mạng và làm bị thương hơn 500 người vào ngày 8/8/2017.

Phải khá lâu sau khi đại dịch Covid-19 kết thúc, “thiên đường nơi hạ giới” - như cách vinh danh quen thuộc của giới truyền thông Trung Quốc mới thận trọng mở cửa từng bước, với số lượt khách tham quan hằng ngày được điều chỉnh tăng dần nhằm bảo đảm sức chống chịu hợp lý cho môi trường sinh cảnh. Giờ thì Cửu Trại Câu đón trung bình 20-40 nghìn du khách mỗi ngày với giá vé vào cổng cùng vé xe điện chuyên chở nội khu khá đắt (280 CNY vào mùa cao điểm và 160 CNY cho mùa thấp điểm). Vé phải đặt mua trước qua mạng và thường chỉ ưu tiên phục vụ vé đoàn.

Nằm ở thị trấn Chương Trát thuộc châu tự trị A Bá của dân tộc Tạng và Khương, danh thắng trọng điểm quốc gia được xếp hạng cao nhất - cấp 5A này có điểm xuất phát từ 9 ngôi làng nơi cộng đồng người Tạng từng nhiều đời sinh sống: Thụ Chính Trại, Tắc Tra Oa Trại, Hắc Giác Trại, Hà Diệp Trại, Bàn Á Trại, Á Lạp Trại, Tiêm Bàn Trại, Nhiệt Tây Trại và cuối cùng là Quách Đô Trại.

Trải rộng trên diện tích rất lớn khoảng 72 nghìn héc-ta, nằm ở phía nam dãy núi Mân Sơn thuộc rìa cao nguyên Tây Tạng - Himalaya, công viên quốc gia này nằm ở phía Tây Bắc tỉnh Tứ Xuyên, có độ cao dao động khá lớn trong khoảng từ 2.000 m tới 4.500 m. Người có bệnh nền tim mạch, huyết áp khi tới đây có thể phải đối mặt với chứng say độ cao (AMS), dù những biểu hiện đi kèm không quá nghiêm trọng như ở Shangrila hay Tây Tạng.

Nhận thức rõ giá trị của “lá phổi xanh” rộng lớn này, Chính phủ Trung Quốc đã sớm ban hành lệnh cấm khai thác rừng từ năm 1979 và đưa Cửu Trại Câu vào danh sách Vườn quốc gia chỉ sau đó 3 năm. Bật lửa bị cấm tuyệt đối để tránh gây cháy rừng. Những chuyến xe bus điện đưa khách thăm thú thắng cảnh để tránh phát thải làm ô nhiễm môi trường. Hầu hết các công trình xây dựng ở vùng lõi đều chỉ là những lầu nghỉ chân có kiến trúc nhất quán. Và những hành lang mềm mại uốn lượn theo thế sông, dáng núi dài hàng chục cây số đều được làm bằng gỗ, hòa hợp và thân thiện tuyệt đối với cảnh sắc môi trường chung quanh.

Điều khiến tôi thật sự ngạc nhiên là lang thang cả ngày mà không bắt gặp một mẩu rác, đó là nhờ công sức của hàng trăm nhân viên vệ sinh, tay quét tay gắp từng đầu mẩu thuốc, từng bã kẹo cao su. Những vách đá, thân cây không hề bị vẽ bẩn, khắc tên, bởi sẽ bị phạt rất nặng nếu cố tình vi phạm.

“Cửu Trại quy lai bất khán thủy”

Với cảnh sắc sơn thủy hữu tình, Cửu Trại Câu được UNESCO công nhận là Di sản Thiên nhiên thế giới vào năm 1992 và trở thành Khu dự trữ sinh quyển thế giới 5 năm sau đó. Được thiên nhiên hào phóng ban tặng tới 108 mặt hồ tuyệt đẹp, “đã đến Cửu Trại thì không cần phải ngắm thêm bất kỳ hồ nước nào khác” là lời giới thiệu đầy tự hào mà hướng dẫn viên người Tạng Liêu Cẩm nhắc đi nhắc lại với đoàn khách chúng tôi. Sau một ngày lang thang khám phá các loại hồ, từ Ngũ Sắc tới Ngũ Hoa, từ Song Long tới Tê Giác, từ Trường Hải tới hồ Gương..., chúng tôi phải công nhận lời nói chí lý của người xưa.

Không chỉ có hồ, Cửu Trại Câu còn có những thung lũng xanh mướt mát (như Thụ Chính Câu, Nhật Tắc Câu, Tra Oa Câu) cùng những thác nước với bề ngang lớn gấp nhiều lần chiều cao như Song Long, Nặc Nhật Lãng, Trân Châu... Phong cảnh tuyệt đẹp nơi đây cũng trở thành bối cảnh của nhiều bộ phim nổi tiếng như Anh hùng, Thần điêu đại hiệp... Trong đó, phân đoạn bốn thầy trò Đường Tăng dắt ngựa vượt thác Trân Châu trên nền nhạc Đường đi ở nơi đâu trong cảnh kết mỗi tập phim đã giúp ngọn thác cao 21 mét nhưng rộng tới 162 mét trở thành điểm nhấn thu hút bậc nhất với các fan của Tây Du Ký được sản xuất năm 1986 này.

Cũng theo thông tin do Liêu Cẩm cung cấp, vẻ bí ẩn của Cửu Trại Câu chỉ được giải mã từ sau năm 1975, khi một số người được tiếp cận những ngôi làng dân tộc thiểu số với không gian văn hóa sắc tộc đa dạng và đậm màu huyền bí. Sự đầu tư rất lớn và triển khai bài bản của địa phương đi kèm công tác bảo tồn thiên nhiên - văn hóa nghiêm ngặt đã kích cầu hoạt động khai thác du lịch nơi đây, làm thay đổi tích cực đời sống người dân bản địa, giúp họ cải thiện sinh kế và hướng tới phát triển bền vững. Nhiều năm qua, ngành du lịch mang về khoản doanh thu khổng lồ lên tới 1,5 tỷ USD, chiếm tới 60% nguồn thu của kinh tế địa phương, với khoảng 8 triệu lượt khách mỗi năm.

Bốn mùa quyến rũ

Chuyện kể rằng, Nam thần Đạt Qua yêu say đắm nữ thần Yêu Lạc Sắc Mô. Một lần chàng dùng gió cùng trăng tạo nên một tấm gương quý làm quà tặng cô gái mình yêu. Bị ma quỷ quấy phá, nàng lỡ tay làm vỡ món quà, những mảnh gương rơi xuống nhân gian rồi biến thành 108 mặt hồ hiện diện ở trần gian.

Người ta thường bảo, Cửu Trại Câu đẹp nhất vào cuối thu, khi “chín ngôi làng” khoác lên mình một sắc màu lộng lẫy. Tuyết phủ trắng xóa những đỉnh núi, mặt hồ xanh biếc bảng lảng sương khói, lá cây trên bờ chuyển tiếp đủ mọi sắc độ từ vàng ruộm sang đỏ thắm, tất cả tạo nên một bức tranh thiên nhiên tuyệt mỹ. Nhưng thật ra, mỗi mùa Cửu Trại Câu đều có vẻ đẹp riêng.

Thử tìm lời lý giải cho làn nước xanh mầu ngọc bích đã trở thành biểu tượng nơi đây, tôi được biết nguyên nhân chính là do hàm lượng ma-giê quá cao, tới mức có hại cho sức khỏe nếu sử dụng để ăn uống. Những ngũ sắc, ngũ hoa làm nên nhiều sắc độ mầu rực rỡ của mặt hồ cùng tên đều do nồng độ calcium carbonat trong nước vượt ngưỡng nhiều lần. Sắc xanh lục sẫm đến mức dường như không thực ấy lại được cộng hưởng với mầu xanh lam của nền trời, độ xanh sẫm của dáng núi dịu dàng soi bóng xuống làn nước trong vắt, có thể nhìn xuyên thấu cả hệ sinh thái dưới đáy hồ sâu tới vài chục mét. Những thân cây gãy đổ xuống lòng hồ bao phủ tầng lớp rong rêu cùng địa y khiến những cây gỗ được khoác lên tấm áo xù xì mang lại hiệu ứng thị giác vô cùng ấn tượng.

Một ngày ở Cửu Trại Câu sẽ thật sự trọn vẹn, nếu tối đó bạn được thưởng thức chương trình tạp kỹ hoành tráng mang tên Cửu Trại Thiên cổ tình. Thuộc chuỗi sản phẩm quảng bá giá trị một vùng đất mang cùng thương hiệu “Thiên cổ tình” (như Tống Thành - Hàng Châu - Lệ Giang) của đạo diễn nổi tiếng Hoàng Xảo Linh, vở diễn là sự kết hợp hoàn hảo giữa tinh hoa văn hóa-lịch sử cùng công nghệ biểu diễn hiện đại. Hệ thống âm thanh ánh sáng tối tân cùng hàng nghìn bộ đạo cụ công nghệ cao như hình ảnh 4D, thang máy phức hợp, xe đẩy di động, đèn laser đa mầu, màn hình LED độ phân giải cao, hệ thống điều khiển trung tâm... đã tạo nên một show diễn như phiên bản phát sóng trực tiếp của một bộ phim 3D trên màn hình IMAX. Chia thành nhiều chủ đề với những màn trình diễn khác nhau, Cửu Trại thiên cổ tình với hơn 300 diễn viên tham gia đã mang lại cho khán giả những trải nghiệm âm thanh và thị giác hết sức thú vị, những cung bậc cảm xúc đa dạng buồn tới vui, từ nụ cười tới nước mắt.