Nghiên cứu xây dựng nền tảng điều hành số quốc gia

Hà Nội xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung từ số hóa tài liệu. (Ảnh: CÔNG NGHỆ)
Hà Nội xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung từ số hóa tài liệu. (Ảnh: CÔNG NGHỆ)

Vụ Cải cách hành chính (Bộ Nội vụ) cho biết, sáu tháng đầu năm 2026, cả nước đã cắt giảm 697 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 673 thủ tục; cắt giảm 1.754 điều kiện đăng ký kinh doanh, tương ứng cắt giảm 53% thời gian thực hiện thủ tục (giảm 51.247/96.675 ngày), cắt giảm 54,6% chi phí tuân thủ so với năm 2024. Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến tại các bộ, ngành đạt 37,9%; tại các địa phương đạt 93,57%.

Đáng chú ý, theo Bộ Công an, hệ sinh thái định danh điện tử VNeID từng bước trở thành nền tảng công dân số thống nhất, hỗ trợ người dân giao dịch thuận tiện, tạo môi trường xác thực tin cậy cho doanh nghiệp phát triển dịch vụ số. Trong lĩnh vực tài chính-thuế, hơn 505 nghìn cơ sở kinh doanh đã áp dụng hóa đơn điện tử với hơn 7,3 tỷ hóa đơn, thu ngân sách từ thương mại điện tử đạt 114,2 nghìn tỷ đồng, tăng 9% so với cùng kỳ. Trong lĩnh vực ngân hàng, xác thực sinh trắc học đối với 161,2 triệu lượt khách hàng giúp giảm khoảng 60% vụ việc lừa đảo, ước tiết kiệm 652 tỷ đồng mỗi năm; việc làm sạch 115,8 triệu thuê bao viễn thông góp phần phòng ngừa thiệt hại khoảng 3.000 tỷ đồng mỗi năm; xác thực sinh trắc học tại 19 cảng hàng không rút ngắn thời gian làm thủ tục xuống còn 3 đến 5 giây, tiết kiệm khoảng 126 tỷ đồng mỗi năm…

Bộ Nội vụ cho biết đã hoàn thành đo lường, xác định Chỉ số hài lòng về sự phục vụ hành chính năm 2025 (SIPAS), xác định Chỉ số cải cách hành chính 2025 (PAR Index) của các bộ, cơ quan ngang bộ, ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố. Theo đó, chỉ số SIPAS trung bình cả nước đạt 83,09%; mức độ hài lòng của người dân tại 34 tỉnh, thành phố trong khoảng từ 77,92 đến 91,12%; chỉ số PAR Index của các bộ, cơ quan ngang bộ đạt trung bình 87,20%; chỉ số PAR Index cấp tỉnh đạt trung bình 89,96%, cao nhất từ trước đến nay.

Tuy nhiên, thực tế hiện nay một số hệ thống phần mềm chưa liên thông, chưa ổn định; hệ thống thông tin giải quyết thủ tục tập trung của một số bộ, ngành vận hành, kết nối với hệ thống của địa phương chưa ổn định, có lúc còn xảy ra lỗi trong quá trình xử lý công việc. Một số cơ sở dữ liệu chưa bảo đảm yêu cầu “đúng, đủ, sạch, sống”; việc cấu trúc lại, sửa đổi quy trình nội bộ, quy trình điện tử để thực hiện thủ tục còn chậm làm ảnh hưởng đến triển khai giải quyết thủ tục không phụ thuộc địa giới hành chính. Cán bộ cơ sở phải sử dụng nhiều hệ thống, nhiều phần mềm khác nhau để giải quyết công việc, làm giảm hiệu quả vận hành, tăng áp lực xử lý công việc...

Hơn nữa, tình trạng dữ liệu phân tán còn làm gia tăng rủi ro an ninh. Khi dữ liệu dân cư, định danh, tài chính, đất đai, y tế, doanh nghiệp, tư pháp được khai thác trên nhiều hệ thống với cơ chế phân quyền khác nhau, nguy cơ lộ lọt dữ liệu, giả mạo danh tính, gian lận dịch vụ công, ngân hàng, bảo hiểm, viễn thông có thể gia tăng, khẳng định yêu cầu phải quản trị dữ liệu tập trung, an toàn, minh bạch và kiểm soát được toàn bộ quá trình khai thác.

Vì vậy, các cơ quan hữu quan cần nghiên cứu xây dựng nền tảng điều hành số quốc gia. Nền tảng này không phải là một phần mềm mới thay thế các hệ thống đang có, mà là lớp điều hành thống nhất của quốc gia trên môi trường số. Giá trị lớn nhất của nền tảng không chỉ là hỗ trợ xử lý công việc nhanh hơn, mà còn tạo ra mô hình quản trị mới điều hành bằng dữ liệu, giám sát bằng chỉ số, đánh giá bằng kết quả đầu ra và cảnh báo rủi ro theo thời gian thực. Giúp Nhà nước hình thành một không gian điều hành thống nhất từ Trung ương đến địa phương, mọi nhiệm vụ được giao có cơ quan chủ trì, thời hạn, sản phẩm đầu ra, tiến độ, cảnh báo chậm muộn và trách nhiệm cụ thể; lãnh đạo các cấp có thể nắm tình hình thực thi chính sách, giải quyết thủ tục, chỉ tiêu kinh tế-xã hội, an sinh, y tế, giáo dục, an ninh trật tự trên một hệ thống thống nhất, thay vì phụ thuộc vào báo cáo định kỳ.

Đối với người dân và doanh nghiệp, dữ liệu đã có trong các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành được khai thác, xác thực, tái sử dụng, giúp giảm giấy tờ, giảm thời gian, chi phí, hạn chế tiếp xúc trực tiếp và nâng cao chất lượng phục vụ. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, kết nối, chia sẻ và khai thác an toàn, Nhà nước có thể phân tích, dự báo, điều hành chính sách kịp thời; doanh nghiệp có cơ sở phát triển dịch vụ số, người dân tiếp cận tiện ích số thuận lợi hơn.

Đối với người dân và doanh nghiệp, dữ liệu đã có trong các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành được khai thác, xác thực, tái sử dụng, giúp giảm giấy tờ, giảm thời gian, chi phí, hạn chế tiếp xúc trực tiếp và nâng cao chất lượng phục vụ. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, kết nối, chia sẻ và khai thác an toàn, Nhà nước có thể phân tích, dự báo, điều hành chính sách kịp thời; doanh nghiệp có cơ sở phát triển dịch vụ số, người dân tiếp cận tiện ích số thuận lợi hơn.

Có thể bạn quan tâm

Đội ngũ nhân viên của Vietnam Airlines luôn sẵn sàng hỗ trợ hành khách khi cần thiết.

Khách bay quốc tế tại Nội Bài có thể tự làm thủ tục và gửi hành lý tự động

Từ nay, hành khách đi các chuyến bay quốc tế của Vietnam Airlines tại Nhà ga T2, Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài có thể tự làm thủ tục và ký gửi hành lý qua hệ thống kiosk tự động, góp phần mang lại trải nghiệm mới thuận tiện, chủ động hơn cho hành khách, đồng thời nâng cao hiệu quả khai thác tại sân bay.

Lãnh đạo Hiệp hội Doanh nhân và Đầu tư Việt Nam-Hàn Quốc chụp ảnh cùng đại diện các doanh nghiệp khởi nghiệp Việt Nam tham dự sự kiện. (Ảnh: VKBIA cung cấp)

Việt Nam-Hàn Quốc thúc đẩy hợp tác hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo

Các chương trình kết nối đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp và thúc đẩy đổi mới sáng tạo được kỳ vọng sẽ mở ra nhiều cơ hội hợp tác mới giữa cộng đồng doanh nghiệp hai nước Việt Nam-Hàn Quốc; góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế số, du lịch thông minh, công nghệ ứng dụng và hệ sinh thái khởi nghiệp mang tầm khu vực.

AI có thể hỗ trợ phân tích dữ liệu nguồn gene, đặc điểm sinh trưởng và chất lượng cây trồng, qua đó rút ngắn quá trình chọn tạo giống (Ảnh minh hoạ có sử dụng AI)

Bài 2: Hướng đi thực thi nghị quyết 57-NQ/TW cho “siêu thực phẩm” Việt

Các quốc gia Đông Nam Á đang đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào quản lý vùng trồng, cảnh báo sâu bệnh, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng nông sản. Từ kinh nghiệm này, Việt Nam có thể học hỏi, ứng dụng AI để đưa các “siêu thực phẩm” bản địa trở thành một thị trường lớn, mang lại thu nhập cao cho người nông dân.

Sử dụng UAV dân dụng cỡ nhỏ để quan trắc, giám sát hệ sinh thái tại đảo Bạch Long Vĩ (thành phố Hải Phòng). (Ảnh: HIẾU THẢO)

Sử dụng UAV giám sát hệ sinh thái ven biển

Trước sức ép từ biến đổi khí hậu và các hoạt động phát triển kinh tế, nhiều hệ sinh thái ven biển, đảo đang đứng trước nguy cơ suy giảm. Việc ứng dụng thiết bị bay không người lái giúp thu thập dữ liệu nhanh, chính xác, tiết kiệm chi phí, góp phần phục vụ giám sát, bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển kinh tế biển bền vững.

Sản xuất AI Camera của MK Vision tại Khu công nghiệp Thăng Long Vĩnh Phúc, Bình Xuyên, tỉnh Phú Thọ. (Ảnh: BÍCH LIÊN)

Khi chủ trương đi vào cuộc sống

Sau 18 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã trở thành một trong những ưu tiên của chiến lược phát triển đất nước. Hàng loạt luật, nghị định, chương trình và đề án quan trọng được ban hành, tạo hành lang pháp lý thuận lợi hơn cho quá trình phát triển.

Vinh danh giải Nhất. (Ảnh: HNV)

Vinh danh thế hệ các nhà kiến tạo AI đưa tri thức toàn cầu giải bài toán thực tế Việt Nam 2026

Thành công của VAIC 2026 có được nhờ sự phối hợp chặt chẽ và đồng hành của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong nước và quốc tế. Đây là tiền đề quan trọng để xây dựng hệ sinh thái AI mở, thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Các đại biểu tham dự Hội nghị Mã hóa tài sản thực Việt Nam 2026.

Thúc đẩy xây dựng hệ sinh thái an toàn tài sản số

Chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ. Dữ liệu, nền tảng số và các hệ thống thông tin đã trở thành tài sản quan trọng của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Bảo đảm an toàn tài sản số không chỉ là yêu cầu về kỹ thuật mà còn là yếu tố cốt lõi để bảo vệ chủ quyền số, bảo đảm an ninh quốc gia, củng cố niềm tin số.

 Công an tỉnh Khánh Hòa bắt giữ các đối tượng để điều tra hành vi lừa đảo tiền mã hóa. Ảnh: Công an tỉnh Khánh Hòa

Cần chủ động dựng “lá chắn” trước tội phạm mạng

Tội phạm trên không gian mạng đang ngày càng chuyên nghiệp, có tổ chức và tận dụng mạnh mẽ trí tuệ nhân tạo để thực hiện các hành vi lừa đảo. Thực tế này đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực điều tra số, tăng cường phối hợp liên ngành và chủ động xây dựng “lá chắn an ninh mạng từ cơ sở”.

Thượng tá Nguyễn Thành Chung, Cục A05, Bộ Công an phát biểu tại Hội nghị Mã hóa tài sản thực Việt Nam 2026 (Vietnam RWA Summit 2026).

Thách thức mới về phòng, chống rửa tiền và an ninh mạng trong thị trường tài sản mã hóa

Trong bối cảnh thị trường tài sản mã hóa trên thế giới nói chung và tại Việt Nam nói riêng đang tăng trưởng mạnh mẽ cả về quy mô, số lượng giao dịch, cũng như mức độ phổ biến, yêu cầu về phòng, chống rửa tiền và bảo đảm an ninh mạng trong lĩnh vực tài sản mã hóa đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Cảnh báo thời tiết theo thời gian thực trên hệ thống biển báo điện tử.

Cảnh báo thời tiết theo thời gian thực trên biển báo điện tử, hỗ trợ lái xe chủ động lưu thông an toàn

Trước diễn biến thời tiết ngày càng phức tạp, Trung tâm Kỹ thuật và Công nghệ đường bộ phía bắc (Cục Đường bộ Việt Nam) đã triển khai chức năng cảnh báo thời tiết theo thời gian thực trên hệ thống biển báo điện tử, giúp người lái xe chủ động nắm bắt thông tin, điều chỉnh hành trình và bảo đảm an toàn khi lưu thông.