Ngành tòa án nỗ lực số hóa quy trình, thủ tục tạo thuận lợi cho người dân

Số hóa, thực hiện trực tuyến nhiều thủ tục hành chính tư pháp là những bước đi đánh dấu bước tiến mới trong chuyển đổi số của ngành tòa án, qua đó góp phần phục vụ người dân hiệu quả, minh bạch hơn. 

Một phiên tòa trực tuyến tại Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại Đà Nẵng.
Một phiên tòa trực tuyến tại Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại Đà Nẵng.

Nhiều thủ tục hành chính tư pháp được thực hiện trực tuyến

Mới đây, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Nghị quyết 01/2026/NQ-HĐTP hướng dẫn việc thực hiện thủ tục tố tụng và thủ tục hành chính tư pháp tại tòa án trên môi trường số nhằm giải quyết các vụ án, vụ việc thuộc thẩm quyền. Đây chính căn cứ pháp lý quan trọng tạo điều kiện cho người dân, tổ chức thực hiện thủ tục trên môi trường số.

Theo nghị quyết, các thủ tục được thực hiện trực tuyến gồm: nộp đơn khởi kiện, đơn yêu cầu, đơn kháng cáo, đơn đề nghị, kiến nghị, khiếu nại, tố cáo; cung cấp, giao nộp tài liệu, chứng cứ; cấp, tống đạt, thông báo văn bản…

Nghị quyết khẳng định, thủ tục tố tụng và hành chính tư pháp được thực hiện trên môi trường số có giá trị pháp lý tương đương các phương thức khác theo quy định của pháp luật. Việc triển khai nhằm bảo đảm tính hợp pháp, hợp lý, khoa học; đồng thời tiết kiệm thời gian, chi phí và công sức cho tổ chức, cá nhân.

Trong quá trình tố tụng, cơ quan, tổ chức, cá nhân gửi tài liệu, chứng cứ bằng phương tiện điện tử đến tòa án thông qua tài khoản giao dịch điện tử của mình, trừ trường hợp tòa án yêu cầu xuất trình bản gốc, bản chính.

Việc yêu cầu này được đặt ra khi có căn cứ cho rằng tài liệu điện tử bị chỉnh sửa, sai lệch, không bảo đảm tính toàn vẹn; hoặc tài liệu không đầy đủ, nội dung không rõ ràng, hình thức không đúng quy chuẩn.

Đối với giấy tờ, tài liệu, chứng cứ, hồ sơ đã được số hóa, lưu trữ và kết nối, chia sẻ với Hệ thống dịch vụ công tòa án hoặc Cổng Dịch vụ công quốc gia, tòa án không yêu cầu cung cấp lại.

Cơ quan, tổ chức, cá nhân đã lựa chọn thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số không được thay đổi phương thức trong quá trình giải quyết vụ án, vụ việc, trừ trường hợp có lý do chính đáng và được tòa án chấp nhận.

Cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về tính chính xác và tính hợp pháp của thông tin được kê khai, việc giao nộp tài liệu, chứng cứ khi thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số; có trách nhiệm theo dõi, cập nhật, phản hồi các thông tin liên quan với tòa án và chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật.

Sau khi kiểm tra hồ sơ, nếu đơn và hồ sơ điện tử đáp ứng điều kiện tiếp nhận, công chức tòa án tiếp nhận vào sổ nhận đơn và cập nhật vào Hệ thống dịch vụ công tòa án.

Trường hợp đơn hoặc hồ sơ điện tử chưa đầy đủ, không hợp lệ, không đúng mẫu, không thuộc thẩm quyền, công chức tòa án thông báo qua Hệ thống dịch vụ công tòa án cho cơ quan, tổ chức, cá nhân để biết và hướng dẫn về việc sửa đổi, bổ sung hồ sơ theo quy định của pháp luật.

Việc thông báo tiếp nhận chính thức đơn hoặc yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ phải được thực hiện không muộn hơn 8 giờ làm việc kể từ thời điểm hệ thống ghi nhận việc tiếp nhận đơn.

Một điểm mới đáng chú ý là tòa án tổ chức phiên họp trực tuyến để giải quyết, xét xử vụ án, vụ việc. Đương sự căn cứ thông báo của tòa án để đăng nhập hệ thống thông tin, hệ thống xét xử trực tuyến tham gia phiên họp; đồng thời có trách nhiệm bảo mật thông tin đăng nhập, thông tin phiên họp và bảo đảm các yêu cầu kỹ thuật trong suốt quá trình tham gia.

toa-an-chuyen-doi-so-2-2421-7155.jpg
Trợ lý ảo đang thực sự tạo ra những thay đổi bước ngoặt trong hoạt động hằng ngày của ngành tòa án.

Ngoài ra, cơ quan, tổ chức, cá nhân có thể yêu cầu cấp trích lục, bản sao bản án, quyết định của tòa án thông qua Hệ thống dịch vụ công tòa án hoặc Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Theo luật sư Trần Văn An, quy định trên rất thuận tiện cho người dân trong bối cảnh số hóa hiện nay. Người dân có thể ở bất cứ nơi nào cũng có thể thực hiện các thủ tục nộp đơn khởi kiện, khiếu nại... Điều quan trọng là việc thực hiện trực tuyến sẽ nâng cao hơn nữa tính minh bạch, công khai với hoạt động này.

Đà Nẵng thí điểm số hóa toàn bộ hồ sơ vụ án

Từ tháng 3/2026, Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng đã chính thức triển khai thí điểm số hóa hồ sơ vụ án ngay từ khi tiếp nhận, thụ lý và thực hiện thủ tục hành chính tư pháp phi địa giới hành chính, chính thức được tổ chức. Đây là bước khởi động quan trọng trong lộ trình xây dựng Tòa án điện tử tại hệ thống Tòa án nhân dân 2 cấp thành phố Đà Nẵng.

Theo Chánh án Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng Nguyễn Chí Công, chuyển đổi số được xác định phải bắt đầu từ quy trình cốt lõi. “Nếu hồ sơ được số hóa ngay từ khi tiếp nhận, mọi khâu quản lý sẽ minh bạch hơn, hạn chế rủi ro thất lạc và nâng cao hiệu quả giám sát. Đây là bước chuẩn bị quan trọng để tiến tới mô hình tố tụng điện tử”, Chánh án chia sẻ.

Khác với mô hình số hóa hồ sơ lưu trữ trước đây, việc thí điểm hướng đến việc số hóa toàn bộ hồ sơ vụ án ngay từ khi tiếp nhận, thụ lý. Từ đơn khởi kiện, tài liệu chứng cứ ban đầu cho đến các văn bản phát sinh trong suốt quá trình tố tụng đều được cập nhật song song dưới dạng dữ liệu điện tử.

Hồ sơ số được lưu trữ trên hệ thống máy chủ nội bộ, bảo đảm an toàn thông tin và sử dụng đồng thời với hồ sơ giấy. Điều này không chỉ phục vụ tra cứu thuận tiện hơn, mà còn tạo nền tảng cho việc kết nối, liên thông dữ liệu trong toàn hệ thống.

Song song với số hóa hồ sơ, cá nhân, tổ chức có thể nộp đơn và tài liệu tại bất kỳ tòa án nào thuận tiện nhất trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, thay vì phải đến đúng đơn vị có thẩm quyền như trước.

Đơn vị tiếp nhận có trách nhiệm hướng dẫn, cập nhật hệ thống và chuyển hồ sơ đến tòa án có thẩm quyền giải quyết. Cơ chế này được đánh giá là bước tiến trong việc tháo gỡ “điểm nghẽn” hành chính, giảm thời gian, chi phí đi lại cho người dân.

Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Biên Thùy nhận định: “Cải cách tư pháp phải hướng đến phục vụ người dân tốt hơn. Khi thủ tục không còn bị giới hạn bởi địa giới hành chính, hệ thống sẽ vận hành linh hoạt hơn và chuyên nghiệp hơn. Đà Nẵng đang đi tiên phong trong việc cụ thể hóa chủ trương chuyển đổi số của ngành”.

Nếu thí điểm đạt hiệu quả như kỳ vọng, đây sẽ là nền tảng thực tiễn quan trọng để từng bước xây dựng mô hình tòa án điện tử hiện đại, chuyên nghiệp và lấy người dân làm trung tâm phục vụ.

Có thể bạn quan tâm

Khởi tố vụ án hình sự, tạm giữ thuyền trưởng vụ lật ca-nô ở Phú Quốc làm 15 du khách tử vong

Ngày 12/7, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh An Giang ra quyết định khởi tố hình sự, tạm giữ đối với Nguyễn Hồng Hải (sinh năm 1969, ngụ xã Sơn Kiên, tỉnh An Giang; tạm trú ở đặc khu Phú Quốc) để điều tra do có hành vi vi phạm các quy định pháp luật liên quan đến vụ lật ca-nô, làm 15 du khách tử vong tại Phú Quốc.

Công an tỉnh Ninh Bình tăng cường kiểm tra, quản lý chặt chẽ các cơ sở lưu trú trên địa bàn.

Siết chặt quản lý cơ sở lưu trú, ngăn chặn ma túy từ cơ sở

Tình hình tội phạm, tệ nạn ma túy tiếp tục diễn biến phức tạp, các đối tượng phạm tội có xu hướng dịch chuyển địa điểm tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy từ các cơ sở kinh doanh dịch vụ có điều kiện về an ninh, trật tự sang các địa điểm riêng tư, khép kín hơn...

Sản phẩm nghi vấn giả mạo nhãn hiệu nổi tiếng của Công ty trách nhiệm hữu hạn Thương mại và xuất nhập khẩu Lộc Thành bị Hải quan cửa khẩu quốc tế Bình Hiệp (tỉnh Tây Ninh) thu giữ.

Ngăn chặn các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Công tác chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ hiện nay không còn đơn thuần chỉ bảo vệ một nhãn hiệu mà là câu chuyện bảo vệ năng lực cạnh tranh quốc gia, an ninh kinh tế trong thời đại mà giá trị của nền kinh tế tập trung ở trí tuệ, dữ liệu và sáng tạo.

Bị cáo Phạm Vũ Khiêm tại phiên tòa.

Xét xử vụ án làm giả hàng triệu sản phẩm bảo vệ sức khỏe giả

Sáng nay (10/7), Tòa án nhân dân Thành phố Hà Nội mở lại phiên tòa xét xử sơ thẩm 19 bị cáo trong vụ án “Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm”; “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” và “Rửa tiền” xảy ra tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Công nghệ Herbitech. 

Cơ quan An ninh điều tra tống đạt quyết định tố tụng với bị can Nguyễn Tấn Phát.

Vĩnh Long: Bắt 2 đối tượng mua bán, tàng trữ và sử dụng vũ khí, vật liệu nổ

Ngày 10/7, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Vĩnh Long cho biết, đã khởi tố bị can, bắt tạm giam đối với Nguyễn Tấn Phát, sinh năm 1996, xã Vĩnh Xuân và Phạm Thế Tạo, sinh năm 1995, xã Cái Ngang, tỉnh Vĩnh Long điều tra hành vi mua bán, trao đổi, tàng trữ và sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ trên không gian mạng.

Mỗi cá nhân, tổ chức cần chú trọng các giải pháp bảo vệ dữ liệu trong nền kinh tế số.

“Lá chắn” pháp lý về dữ liệu

Với tốc độ phát triển xuyên biên giới của thương mại điện tử, kinh doanh số cùng việc tăng cường ký kết các FTA, nhất là các FTA thế hệ mới, đã tạo điều kiện cho cá nhân, tổ chức Việt Nam mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế. 

Quang cảnh buổi làm việc.

Tòa án nhân dân tối cao tăng cường hợp tác quốc tế phục vụ xây dựng Tòa chuyên biệt

Ngày 9/7, tại Hà Nội, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Quảng đã tiếp và làm việc với Luật sư Fabian Sosa (Cộng hòa Liên bang Đức), chuyên gia có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực luật thương mại quốc tế, đầu tư, mua bán, sáp nhập doanh nghiệp (M&A), tranh tụng và trọng tài.

Quang cảnh phiên tòa.

Tòa trả hồ sơ điều tra bổ sung vụ "chạy" giấy phép hành nghề y, dược tư nhân tại Hà Nội

Sau hơn một ngày xét hỏi, cuối giờ sáng 9/7, Hội đồng xét xử Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung vụ án 686 phòng khám, nhà thuốc và cơ sở kinh doanh dược bị cáo buộc hối lộ nhóm cán bộ Sở Y tế Hà Nội nhằm được "tạo điều kiện" cấp phép hoạt động.

Hiện trường vụ triệt phá tụ điểm đánh bạc và tổ chức đánh bạc dưới hình thức cá độ bóng đá.

Công an tỉnh Đồng Tháp triệt phá điểm cá độ bóng đá với tổng số tiền hơn 1,3 tỷ đồng

Ngày 8/7, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Đồng Tháp cho biết, đơn vị vừa triệt phá tụ điểm đánh bạc và tổ chức đánh bạc dưới hình thức cá độ bóng đá với tổng số tiền đánh bạc ước tính hơn 1,3 tỷ đồng, với hơn 20 đối tượng tham gia, do Phan Thanh Khiết (sinh năm 1975, ngụ ấp An Thạnh, xã Cái Bè, tỉnh Đồng Tháp) cầm đầu.

Ban Chỉ đạo Hội thi cấp tỉnh tặng hoa chúc mừng Ban Giám khảo và Tổ Thư ký hội thi.

Cà Mau tôi luyện “cánh tay nối dài” giữ bình yên cơ sở

Hội thi được tổ chức trên phạm vi toàn tỉnh từ khi lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở tại Cà Mau chính thức đi vào hoạt động. Đây cũng là dịp đánh giá toàn diện chất lượng xây dựng lực lượng, kết quả công tác huấn luyện, bồi dưỡng và khả năng vận dụng kiến thức pháp luật, kỹ năng nghiệp vụ vào thực tiễn.