Ngành tòa án nỗ lực số hóa quy trình, thủ tục tạo thuận lợi cho người dân

Số hóa, thực hiện trực tuyến nhiều thủ tục hành chính tư pháp là những bước đi đánh dấu bước tiến mới trong chuyển đổi số của ngành tòa án, qua đó góp phần phục vụ người dân hiệu quả, minh bạch hơn. 

Một phiên tòa trực tuyến tại Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại Đà Nẵng.
Một phiên tòa trực tuyến tại Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại Đà Nẵng.

Nhiều thủ tục hành chính tư pháp được thực hiện trực tuyến

Mới đây, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Nghị quyết 01/2026/NQ-HĐTP hướng dẫn việc thực hiện thủ tục tố tụng và thủ tục hành chính tư pháp tại tòa án trên môi trường số nhằm giải quyết các vụ án, vụ việc thuộc thẩm quyền. Đây chính căn cứ pháp lý quan trọng tạo điều kiện cho người dân, tổ chức thực hiện thủ tục trên môi trường số.

Theo nghị quyết, các thủ tục được thực hiện trực tuyến gồm: nộp đơn khởi kiện, đơn yêu cầu, đơn kháng cáo, đơn đề nghị, kiến nghị, khiếu nại, tố cáo; cung cấp, giao nộp tài liệu, chứng cứ; cấp, tống đạt, thông báo văn bản…

Nghị quyết khẳng định, thủ tục tố tụng và hành chính tư pháp được thực hiện trên môi trường số có giá trị pháp lý tương đương các phương thức khác theo quy định của pháp luật. Việc triển khai nhằm bảo đảm tính hợp pháp, hợp lý, khoa học; đồng thời tiết kiệm thời gian, chi phí và công sức cho tổ chức, cá nhân.

Trong quá trình tố tụng, cơ quan, tổ chức, cá nhân gửi tài liệu, chứng cứ bằng phương tiện điện tử đến tòa án thông qua tài khoản giao dịch điện tử của mình, trừ trường hợp tòa án yêu cầu xuất trình bản gốc, bản chính.

Việc yêu cầu này được đặt ra khi có căn cứ cho rằng tài liệu điện tử bị chỉnh sửa, sai lệch, không bảo đảm tính toàn vẹn; hoặc tài liệu không đầy đủ, nội dung không rõ ràng, hình thức không đúng quy chuẩn.

Đối với giấy tờ, tài liệu, chứng cứ, hồ sơ đã được số hóa, lưu trữ và kết nối, chia sẻ với Hệ thống dịch vụ công tòa án hoặc Cổng Dịch vụ công quốc gia, tòa án không yêu cầu cung cấp lại.

Cơ quan, tổ chức, cá nhân đã lựa chọn thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số không được thay đổi phương thức trong quá trình giải quyết vụ án, vụ việc, trừ trường hợp có lý do chính đáng và được tòa án chấp nhận.

Cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về tính chính xác và tính hợp pháp của thông tin được kê khai, việc giao nộp tài liệu, chứng cứ khi thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số; có trách nhiệm theo dõi, cập nhật, phản hồi các thông tin liên quan với tòa án và chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật.

Sau khi kiểm tra hồ sơ, nếu đơn và hồ sơ điện tử đáp ứng điều kiện tiếp nhận, công chức tòa án tiếp nhận vào sổ nhận đơn và cập nhật vào Hệ thống dịch vụ công tòa án.

Trường hợp đơn hoặc hồ sơ điện tử chưa đầy đủ, không hợp lệ, không đúng mẫu, không thuộc thẩm quyền, công chức tòa án thông báo qua Hệ thống dịch vụ công tòa án cho cơ quan, tổ chức, cá nhân để biết và hướng dẫn về việc sửa đổi, bổ sung hồ sơ theo quy định của pháp luật.

Việc thông báo tiếp nhận chính thức đơn hoặc yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ phải được thực hiện không muộn hơn 8 giờ làm việc kể từ thời điểm hệ thống ghi nhận việc tiếp nhận đơn.

Một điểm mới đáng chú ý là tòa án tổ chức phiên họp trực tuyến để giải quyết, xét xử vụ án, vụ việc. Đương sự căn cứ thông báo của tòa án để đăng nhập hệ thống thông tin, hệ thống xét xử trực tuyến tham gia phiên họp; đồng thời có trách nhiệm bảo mật thông tin đăng nhập, thông tin phiên họp và bảo đảm các yêu cầu kỹ thuật trong suốt quá trình tham gia.

toa-an-chuyen-doi-so-2-2421-7155.jpg
Trợ lý ảo đang thực sự tạo ra những thay đổi bước ngoặt trong hoạt động hằng ngày của ngành tòa án.

Ngoài ra, cơ quan, tổ chức, cá nhân có thể yêu cầu cấp trích lục, bản sao bản án, quyết định của tòa án thông qua Hệ thống dịch vụ công tòa án hoặc Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Theo luật sư Trần Văn An, quy định trên rất thuận tiện cho người dân trong bối cảnh số hóa hiện nay. Người dân có thể ở bất cứ nơi nào cũng có thể thực hiện các thủ tục nộp đơn khởi kiện, khiếu nại... Điều quan trọng là việc thực hiện trực tuyến sẽ nâng cao hơn nữa tính minh bạch, công khai với hoạt động này.

Đà Nẵng thí điểm số hóa toàn bộ hồ sơ vụ án

Từ tháng 3/2026, Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng đã chính thức triển khai thí điểm số hóa hồ sơ vụ án ngay từ khi tiếp nhận, thụ lý và thực hiện thủ tục hành chính tư pháp phi địa giới hành chính, chính thức được tổ chức. Đây là bước khởi động quan trọng trong lộ trình xây dựng Tòa án điện tử tại hệ thống Tòa án nhân dân 2 cấp thành phố Đà Nẵng.

Theo Chánh án Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng Nguyễn Chí Công, chuyển đổi số được xác định phải bắt đầu từ quy trình cốt lõi. “Nếu hồ sơ được số hóa ngay từ khi tiếp nhận, mọi khâu quản lý sẽ minh bạch hơn, hạn chế rủi ro thất lạc và nâng cao hiệu quả giám sát. Đây là bước chuẩn bị quan trọng để tiến tới mô hình tố tụng điện tử”, Chánh án chia sẻ.

Khác với mô hình số hóa hồ sơ lưu trữ trước đây, việc thí điểm hướng đến việc số hóa toàn bộ hồ sơ vụ án ngay từ khi tiếp nhận, thụ lý. Từ đơn khởi kiện, tài liệu chứng cứ ban đầu cho đến các văn bản phát sinh trong suốt quá trình tố tụng đều được cập nhật song song dưới dạng dữ liệu điện tử.

Hồ sơ số được lưu trữ trên hệ thống máy chủ nội bộ, bảo đảm an toàn thông tin và sử dụng đồng thời với hồ sơ giấy. Điều này không chỉ phục vụ tra cứu thuận tiện hơn, mà còn tạo nền tảng cho việc kết nối, liên thông dữ liệu trong toàn hệ thống.

Song song với số hóa hồ sơ, cá nhân, tổ chức có thể nộp đơn và tài liệu tại bất kỳ tòa án nào thuận tiện nhất trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, thay vì phải đến đúng đơn vị có thẩm quyền như trước.

Đơn vị tiếp nhận có trách nhiệm hướng dẫn, cập nhật hệ thống và chuyển hồ sơ đến tòa án có thẩm quyền giải quyết. Cơ chế này được đánh giá là bước tiến trong việc tháo gỡ “điểm nghẽn” hành chính, giảm thời gian, chi phí đi lại cho người dân.

Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Biên Thùy nhận định: “Cải cách tư pháp phải hướng đến phục vụ người dân tốt hơn. Khi thủ tục không còn bị giới hạn bởi địa giới hành chính, hệ thống sẽ vận hành linh hoạt hơn và chuyên nghiệp hơn. Đà Nẵng đang đi tiên phong trong việc cụ thể hóa chủ trương chuyển đổi số của ngành”.

Nếu thí điểm đạt hiệu quả như kỳ vọng, đây sẽ là nền tảng thực tiễn quan trọng để từng bước xây dựng mô hình tòa án điện tử hiện đại, chuyên nghiệp và lấy người dân làm trung tâm phục vụ.

Có thể bạn quan tâm

Đề xuất rút gọn quy trình trở thành luật sư từ 4 bước xuống 2 bước

Đề xuất rút gọn quy trình trở thành luật sư từ 4 bước xuống 2 bước

Dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi) đề xuất rút gọn quy trình trở thành luật sư từ 4 bước xuống còn 2 bước: việc gia nhập Đoàn luật sư và đăng ký tập sự được gộp thành thủ tục gia nhập Đoàn luật sư để tập sự; kiểm tra kết quả tập sự và cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư được gộp thành kỳ thi quốc gia cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư.

Phòng Cảnh sát giao thông Nghệ An xử lý các trường hợp vi phạm. (Ảnh: Công an Nghệ An)

Nghệ An: Xử lý nhóm thanh niên "đi bão quá đà"

Ngày 26/8, thông tin từ Công an tỉnh Nghệ An cho biết, Phòng Cảnh sát giao thông tỉnh vừa lập biên bản xử lý vi phạm hành chính đối với nhóm thanh, thiếu niên tụ tập thành đoàn, điều khiển xe với tốc độ cao... để ăn mừng chiến thắng của Đội tuyển Việt Nam ở trận Chung kết lượt đi ASEAN Cup 2026.

Công an Lai Châu bắt các đối tượng lừa đảo trong chuyên án 0726L. (Ảnh: Công an Lai Châu)

Công an Lai Châu tìm bị hại trong 2 chuyên án lừa đảo 0726L và 0525L

Phòng Cảnh sát hình sự (Công an tỉnh Lai Châu) vừa công bố danh sách các tài khoản có liên quan đến hoạt động nhận tiền do các đối tượng lừa đảo chiếm đoạt. Cơ quan điều tra đề nghị những cá nhân đã chuyển tiền vào các tài khoản thuộc danh sách công bố đến trình báo, phục vụ điều tra, xử lý triệt để các đối tượng phạm tội.

[Video] Công khai dữ liệu người khác có thể bị phạt 25 triệu đồng

[Video] Công khai dữ liệu người khác có thể bị phạt 25 triệu đồng

Cá nhân công khai dữ liệu cá nhân của người khác khi chưa được đồng ý có thể bị phạt tới 25 triệu đồng, đồng thời buộc gỡ bỏ, thu hồi dữ liệu đã công khai. Nội dung này được quy định tại Nghị định 330/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân, có hiệu lực từ ngày 19/8.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: MĐ)

Ngành tòa án chủ động trang bị kỹ năng, nâng cao cảnh giác trong môi trường số

Ngày 25/8, Tòa án nhân dân tối cao tổ chức Hội nghị tập huấn công tác bảo vệ bí mật Nhà nước và an toàn, an ninh mạng trong Tòa án nhân dân. Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối từ điểm cầu trung tâm tại trụ sở Tòa án nhân dân tối cao đến các điểm cầu trong toàn ngành.

An toàn thực phẩm cần được chú trọng tại các khu chợ dân sinh. (Ảnh: DIỆU ANH)

Quản lý an toàn thực phẩm phải dựa trên cơ sở dữ liệu

Nhằm giải quyết kịp thời các khó khăn, vướng mắc của Luật An toàn thực phẩm năm 2010; đề cao trách nhiệm của cơ quan quản lý, doanh nghiệp kinh doanh thực phẩm, phòng ngừa, ngăn chặn, khắc phục sự cố an toàn thực phẩm Bộ Y tế xây dựng dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) với nhiều quy định mới trình Bộ Tư pháp thẩm định. 

Ảnh minh họa được tạo bởi AI.

Bảo vệ tối đa quyền của trẻ được nhận nuôi, tránh các "thỏa thuận riêng"

Sau 15 năm thi hành, Luật Nuôi con nuôi năm 2010 đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng để hàng nghìn trẻ em không có điều kiện sống cùng cha, mẹ ruột được lớn lên trong tình yêu thương của gia đình thay thế. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy còn khoảng trống pháp lý khiến việc bảo vệ trẻ em gặp vướng mắc, thậm chí bị “trục lợi”.

Lực lượng chức năng kiểm soát các điểm bán thuốc lá trên thị trường. (Ảnh: BĂNG TÂM)

Nguy cơ “bốc hơi” gần 20.000 tỷ đồng ngân sách/năm từ thuốc lá lậu

Trong bối cảnh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá sẽ tăng mạnh từ năm 2027, nguy cơ thất thu ngân sách do thuốc lá nhập lậu có thể tăng lên gần 20.000 tỷ đồng mỗi năm nếu không được kiểm soát hiệu quả, kéo theo những hệ lụy đối với sức khỏe cộng đồng và gia tăng áp lực lên công tác bảo đảm an ninh, trật tự.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chi Hiếu báo cáo tóm tắt tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết. (Ảnh: DUY LINH)

Phấn đấu hằng năm giảm 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội

Nghị quyết của Quốc hội quy định một số chỉ tiêu trong công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện Kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án, như phấn đấu hằng năm giảm 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội; tỷ lệ điều tra, khám phá tội phạm rất nghiêm trọng đạt hơn 90%...

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi). (Ảnh: NK)

Quốc hội thông qua Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi)

Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi) gồm 5 chương, 35 điều quy định nguyên tắc, chính sách của Nhà nước về hòa giải ở cơ sở; hòa giải viên, tổ hòa giải, người được mời tham gia hòa giải, các bên trong hòa giải ở cơ sở; hoạt động hòa giải ở cơ sở; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức trong hòa giải ở cơ sở.

Quốc hội làm việc tại hội trường thông qua dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước. (Ảnh: DUY LINH)

Đổi mới quy trình bồi thường, đề cao trách nhiệm của cơ quan nhà nước

Với nhiều quy định mới, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước hướng tới giảm gánh nặng thủ tục cho người bị thiệt hại, đề cao trách nhiệm của cơ quan nhà nước và bảo đảm việc giải quyết yêu cầu bồi thường kịp thời, công khai, đúng pháp luật.

Quốc hội biểu quyết thông qua dự thảo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi). (Ảnh: DUY LINH)

Thành lập Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật ở cấp xã

Quốc hội nhất trí thành lập Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật ở cấp xã. Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật cấp xã nói riêng và các Hội đồng phổ biến, giáo dục pháp luật từ Trung ương đến cấp xã đều hoạt động kiêm nhiệm, không phát sinh biên chế và bộ máy mới.

Phiên tòa xét xử 51 bị cáo trong vụ án liên quan ma túy xảy ra tại nhà hàng King Club gây xôn xao dư luận hơn 1 năm trước tại phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị (Ảnh: HOÀNG PHÚC)

Quảng Trị: 51 bị cáo trong vụ án ma túy tại King Club bị tuyên phạt hơn 260 năm tù

Sau 1,5 ngày xét xử, ngày 22/8, Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Trị tuyên án đối với 51 bị cáo trong vụ án xảy ra tại nhà hàng King Club, phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị. Các bị cáo bị xét xử về các tội: “Mua bán trái phép chất ma túy”, “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” và “Chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy”.