Tham dự Đại hội có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Lâm Thị Phương Thanh, Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Hà Thị Nga, Phó Chủ tịch-Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Nguyễn Thanh Lâm, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam; cùng đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành liên quan.
Với chủ đề “Đoàn kết - Đổi mới - Sáng tạo - Cống hiến”, Đại hội thể hiện tinh thần kế thừa và khẳng định quyết tâm đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng sáng tạo nghệ thuật, xây dựng đội ngũ nghệ sĩ sân khấu có bản lĩnh chính trị, trách nhiệm nghề nghiệp và năng lực chuyên môn.
Phát biểu khai mạc, Nghệ sĩ Nhân dân Trịnh Thúy Mùi, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam nhận định: Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam lần thứ X được tổ chức trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ, vận hội và cũng không ít khó khăn, thách thức. Toàn Đảng, toàn dân và toàn quân đang quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, phát huy sức mạnh con người Việt Nam, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.
Trong bối cảnh đó, văn học, nghệ thuật nói chung và nghệ thuật sân khấu nói riêng đứng trước yêu cầu phải tiếp tục đổi mới tư duy sáng tạo, nâng cao chất lượng tác phẩm, phát huy giá trị truyền thống, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, ứng dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ và chuyển đổi số để đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa ngày càng cao của nhân dân.
“Đại hội lần thứ X là sự kiện chính trị, nghề nghiệp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam. Đại hội có nhiệm vụ tổng kết, đánh giá toàn diện việc thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ IX; kiểm điểm hoạt động của Ban Chấp hành khóa IX; xác định phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp phát triển Hội trong nhiệm kỳ 2026-2031; sửa đổi, bổ sung Điều lệ Hội; đồng thời bầu Ban Chấp hành khóa X gồm những đồng chí có đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, tâm huyết, đại diện cho trí tuệ và khát vọng phát triển của đội ngũ nghệ sĩ sân khấu cả nước” - Nghệ sĩ Nhân dân Trịnh Thúy Mùi nhấn mạnh.
Theo Báo cáo tại Đại hội, trong nhiệm kỳ 2020-2025, Hội đã chủ động đổi mới nội dung và phương thức hoạt động; phát huy vai trò tập hợp, đoàn kết đội ngũ văn nghệ sĩ, góp phần xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc; tích cực tham gia cuộc vận động sáng tác, quảng bá tác phẩm văn học nghệ thuật theo chủ đề “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”, chủ đề về đề tài chiến tranh cách mạng, chủ đề dành cho thiếu niên-nhi đồng... Hội cũng chủ động phối hợp các cơ quan, đơn vị tổ chức nhiều cuộc tọa đàm, hội thảo có ý nghĩa khoa học và thực tiễn cao, cùng với đó là nhiều cuộc thi, Liên hoan sân khấu chuyên nghiệp trong nước và quốc tế.
Bên cạnh đó, công tác phát triển hội viên, công tác lý luận-phê bình nghệ thuật sân khấu đã ghi nhận chuyển biến tích cực, nhiều tác phẩm sân khấu có chất lượng cao vẫn tiếp tục được ra đời, phản ánh sinh động truyền thống lịch sử, văn hóa dân tộc và đời sống xã hội đương đại...
Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội, đồng chí Hà Thị Nga, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch-Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam bày tỏ sự trân trọng, nhiệt liệt biểu dương và chúc mừng những kết quả mà Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam và đội ngũ nghệ sĩ sân khấu cả nước đã đạt được trong nhiệm kỳ qua.
Đồng chí khẳng định, dù phải đối mặt với nhiều thách thức, nhất là tác động mạnh mẽ của chuyển đổi số, sự thay đổi nhu cầu và thị hiếu thưởng thức nghệ thuật của công chúng, cùng với đó là yêu cầu cấp thiết trong bảo tồn và phát huy các loại hình sân khấu truyền thống, Hội vẫn phát huy tinh thần đoàn kết, trách nhiệm, đổi mới và sáng tạo, hoàn thành tốt các mục tiêu, nhiệm vụ đề ra.
Đội ngũ nghệ sĩ sân khấu cả nước đã không ngừng lao động nghệ thuật, sáng tạo nhiều tác phẩm có giá trị tư tưởng và nghệ thuật, phản ánh chân thực, sinh động công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; tôn vinh những giá trị tốt đẹp của con người Việt Nam; lan tỏa tinh thần yêu nước, nhân ái, nghĩa tình và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Qua đó, nghệ thuật sân khấu tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân, góp phần gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tăng cường đồng thuận xã hội và bồi đắp niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ.
Bên cạnh thành tựu, đồng chí Hà Thị Nga cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế của sân khấu hiện nay, đó là: chất lượng tác phẩm chưa đồng đều, chưa có nhiều tác phẩm có sức lan tỏa lớn trong xã hội; công tác đào tạo, bồi dưỡng lực lượng kế cận chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế; việc ứng dụng chuyển đổi số trong sáng tác, biểu diễn và quảng bá còn chậm; một số loại hình sân khấu truyền thống còn gặp khó khăn trong thu hút quần chúng... Những hạn chế này đòi hỏi Hội phải có giải pháp quyết liệt, đồng bộ và đột phá.
Bước vào nhiệm kỳ mới, trong bối cảnh đất nước đang triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa, đồng chí Hà Thị Nga đề nghị Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, đổi mới, sáng tạo, khẳng định vai trò của đội ngũ nghệ sĩ sân khấu trong sự nghiệp xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam. Mỗi nghệ sĩ không chỉ là người sáng tạo nghệ thuật mà còn là người gìn giữ hồn cốt dân tộc, lan tỏa các giá trị chân-thiện-mỹ, góp phần xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam trong thời kỳ mới; khơi dậy lòng yêu nước, ý chí tự cường, tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.
Để thực hiện thắng lợi các mục tiêu của nhiệm kỳ mới, đồng chí Hà Thị Nga nhấn mạnh Hội cần tập trung thực hiện tốt 5 nhiệm vụ trọng tâm.
Thứ nhất là đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng, hiệu quả tập hợp, đoàn kết đội ngũ nghệ sĩ; xây dựng Hội thực sự là mái nhà chung của những người hoạt động sân khấu, phát huy vai trò nòng cốt trong phát triển nghệ thuật sân khấu Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Thứ hai là tập trung xây dựng đội ngũ nghệ sĩ sân khấu có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, giàu khát vọng cống hiến và trách nhiệm xã hội; quan tâm phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng tài năng trẻ; khuyến khích văn nghệ sĩ bám sát thực tiễn cuộc sống, sáng tạo nhiều tác phẩm có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao, góp phần xây dựng hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam; khơi dậy lòng yêu nước, tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc và khát vọng phát triển đất nước; đặc biệt lập thành tích thực hiện các mục tiêu chiến lược 100 năm dưới sự lãnh đạo của Đảng, 100 năm thành lập nước.
Thứ ba là đẩy mạnh bảo tồn và phát huy các loại hình nghệ thuật sân khấu truyền thống gắn với đổi mới sáng tạo, phát triển công nghiệp văn hóa và hội nhập quốc tế; kết hợp hài hòa giữa gìn giữ bản sắc dân tộc với tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại để sân khấu Việt Nam vừa giữ được cốt cách truyền thống, vừa có sức sống trong đời sống văn hóa đương đại.
Thứ tư là chủ động ứng dụng khoa học, công nghệ và đẩy mạnh chuyển đổi số trong sáng tác, biểu diễn, lưu trữ, quảng bá tác phẩm và phát triển khán giả; chú trọng đổi mới phương thức tiếp cận công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, góp phần đưa nghệ thuật sân khấu lan tỏa mạnh mẽ hơn trong đời sống xã hội.
Thứ năm là tiếp tục phát huy vai trò của Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam trong việc tập hợp, động viên đội ngũ văn nghệ sĩ tích cực hưởng ứng các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động do Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát động; tăng cường giao lưu, hợp tác, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, để văn hóa thực sự trở thành nguồn lực nội sinh, sức mạnh mềm và động lực quan trọng cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.
Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam lần thứ X đã thống nhất bầu ra Ban Chấp hành gồm 20 người, Ban Thường vụ gồm 6 người. Nghệ sĩ Nhân dân Trịnh Thúy Mùi tái đắc cử Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031. Các Phó Chủ tịch Hội gồm: Tiến sĩ, Nhà viết kịch Nguyễn Đăng Chương; Nghệ sĩ Nhân dân Trịnh Hồng Lựu; Nghệ sĩ Nhân dân Trịnh Kim Chi.
