Theo báo cáo từ Sở Tài chính Nghệ An, tính đến hết tháng 4, tỉnh mới giải ngân khoảng 2.170 tỷ đồng, đạt 13,54% tổng kế hoạch.
Trong đó có 45 đơn vị đạt tỷ lệ giải ngân cao hơn mức bình quân của tỉnh, gồm: 5 sở, ngành, chủ đầu tư và 40 xã, phường.
Bên cạnh đó, 34 đơn vị giải ngân dưới mức bình quân, gồm: 7 sở, ngành, chủ đầu tư và 27 xã, phường.
Đáng chú ý, có 53 đơn vị chưa giải ngân, trong đó có 11 sở, ngành, chủ đầu tư và 42 xã, phường.
Ngoài các nguyên nhân dẫn đến chậm tiến độ như: Kế hoạch vốn năm 2026 của tỉnh chủ yếu tập trung cho các dự án chuyển tiếp còn tồn tại từ giai đoạn 2021-2025, nhiều dự án hiện vẫn vướng mắc về hồ sơ, thủ tục đầu tư nên chưa thể đẩy nhanh tiến độ.
Phần lớn các dự án khởi công mới trong năm nay có quy mô rất lớn, đặc biệt là dự án cao tốc Vinh-Thanh Thủy và hệ thống trường nội trú liên cấp, với tổng mức vốn khoảng 5.390 tỷ đồng, chiếm 38,3% tổng kế hoạch và tương đương 60,45% kế hoạch đầu tư công tập trung.
Bên cạnh đó, giá xăng, dầu tăng mạnh tác động trực tiếp đến giá các loại vật liệu xây dựng, tăng chi phí vận hành, chi phí nhân công...
Một nguyên nhân khác được lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An chỉ rõ, đó là nhiều địa phương còn lúng túng trong giải ngân đầu tư công.
Theo ông Võ Trọng Hải, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An, tỉnh đã hoàn thành giao 100% kế hoạch vốn, chỉ đạo rõ các nhóm nhiệm vụ từ dự án khởi công mới, dự án chuyển tiếp đến thanh toán nợ xây dựng cơ bản đều đã được hướng dẫn đầy đủ; vấn đề còn lại là năng lực tổ chức thực hiện, giải phóng mặt bằng, tái định cư và quyết tâm chính trị ở từng địa phương.
Trong bối cảnh khối lượng vốn phải giải ngân năm 2026 ở mức rất lớn, kết quả 4 tháng đầu năm cho thấy áp lực những tháng còn lại là hết sức nặng nề để đạt mục tiêu giải ngân 100% theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Bàn về giải pháp, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An yêu cầu 5 Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh theo lĩnh vực được phân công tăng cường đi cơ sở, trực tiếp kiểm tra các dự án, công trình chậm tiến độ để kịp thời chỉ đạo, tháo gỡ khó khăn tại chỗ.
Đối với các nhà thầu yếu kém, không bảo đảm năng lực, thi công cầm chừng hoặc chậm triển khai sau khi đã ký hợp đồng, phải kiên quyết xử lý, cắt hợp đồng, lập biên bản tại hiện trường và báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh để xem xét công khai; đồng thời, áp dụng biện pháp cấm tham gia đấu thầu các dự án trên địa bàn tỉnh trong thời gian từ 3 đến 5 năm.
Đối với công tác lựa chọn nhà thầu, dù thực hiện theo hình thức đấu thầu rộng rãi hay chỉ định thầu, việc thẩm định hồ sơ phải chặt chẽ, lựa chọn đúng đơn vị đủ năng lực.
Nhấn mạnh giải phóng mặt bằng là một trong những khâu then chốt quyết định tiến độ dự án, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An yêu cầu các địa phương có dự án triển khai trên địa bàn phải xác định rõ trách nhiệm, chủ động vào cuộc, không phân biệt dự án do cấp nào làm chủ đầu tư.
Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã phải coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo để bảo đảm tiến độ, tránh phát sinh chi phí, kéo dài thời gian thực hiện.
Tại hội nghị, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải phê bình tình trạng một số Bí thư Đảng xã thiếu trách nhiệm, phó mặc hoàn toàn cho chính quyền, dẫn đến việc thực hiện không đúng quy định. Điển hình là sự chậm trễ trong hỗ trợ dân khắc phục bão lụt vừa qua do Bí thư Đảng ủy xã không nắm vững kế hoạch chỉ đạo của Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh.
Để khắc phục tình trạng này, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An yêu cầu Bí thư Đảng ủy các xã, phường phải sát cánh cùng chính quyền, chủ trì họp Thường trực và Ban Thường vụ để giao nhiệm vụ cụ thể, bảo đảm mọi công việc từ giải phóng mặt bằng đến thực hiện dự án trọng điểm đều có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị thay vì chỉ giao khoán cho các cán bộ phụ trách kinh tế.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An khẳng định, kết quả giải ngân vốn sẽ là căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của Bí thư Đảng ủy và Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, phường.
Tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 Nghệ An được Thủ tướng Chính phủ giao hơn 14.174 tỷ đồng. Sau khi thực hiện tiết kiệm 5% ngân sách địa phương, tương ứng gần 412 tỷ đồng, tổng số vốn thực tế tỉnh được giao còn hơn 13.763 tỷ đồng. Toàn bộ số vốn này đã được phân bổ, giao chi tiết đạt 100% kế hoạch.
Cùng với đó, kế hoạch vốn các năm trước được cấp có thẩm quyền cho phép kéo dài sang năm 2026 hơn 2.266 tỷ đồng.
