Ngăn chặn tình trạng kháng thuốc

Hưởng ứng Tuần lễ thế giới nâng cao nhận thức về kháng thuốc (từ ngày 18 đến 24/11) với chủ đề “Cùng nhau ngăn chặn tình trạng kháng thuốc”, Bộ Y tế đang tích cực phối hợp các bộ: Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Tài nguyên và Môi trường, Công thương cùng các đối tác quốc tế triển khai nhiều hoạt động.
Đại diện các bộ và đối tác phát triển ký thỏa thuận về phòng, chống kháng thuốc.
Đại diện các bộ và đối tác phát triển ký thỏa thuận về phòng, chống kháng thuốc.

Kháng thuốc xảy ra khi vi khuẩn, vi-rút, nấm và ký sinh trùng thay đổi theo thời gian và không còn đáp ứng với thuốc, khiến cho việc điều trị nhiễm trùng ngày càng trở nên khó khăn hoặc không điều trị được. Nhận thức về những tác hại của kháng thuốc, những năm qua, các bộ, ngành liên quan đã cam kết và triển khai nhiều giải pháp để ngăn chặn sự gia tăng của tình trạng này.

Việt Nam là một trong sáu nước đầu tiên thuộc khu vực châu Á-Thái Bình Dương đã xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch hành động quốc gia về phòng chống kháng thuốc từ năm 2013 và đã đạt được nhiều kết quả, phù hợp kế hoạch hành động toàn cầu của Tổ chức Y tế thế giới về kháng thuốc.

Đến nay, hệ thống giám sát kháng thuốc được thiết lập, duy trì với sự tham gia của 58 bệnh viện và tham gia hệ thống giám sát kháng thuốc toàn cầu; thiết lập và duy trì ba phòng xét nghiệm tham chiếu về giám sát kháng thuốc; theo dõi quản lý sử dụng kháng sinh tại tất cả các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh... Lĩnh vực nông nghiệp cũng đã thực hiện ba vòng giám sát kháng kháng sinh chủ động trên gà và lợn tại 15 tỉnh, thành phố; xây dựng phần mềm quản lý cơ sở dữ liệu thuốc thú y.

Tuy nhiên, tình trạng kháng thuốc trên thế giới cũng như ở Việt Nam vẫn còn cao. Hậu quả trực tiếp của kháng thuốc trên người bệnh là hạn chế số lượng phương pháp và thuốc điều trị, kéo dài thời gian điều trị, thời gian nằm viện, chi phí khám, chữa bệnh và có thể dẫn đến tử vong. Kháng thuốc được Tổ chức Y tế thế giới công bố là một trong 10 vấn đề sức khỏe trọng điểm năm 2021 mà thế giới phải quan tâm.

Trên thế giới đã xuất hiện các vi khuẩn kháng với hầu hết kháng sinh, được gọi là vi khuẩn siêu kháng thuốc. Kháng thuốc đang đe dọa những thành quả mà thế giới đã đạt được trong các lĩnh vực chống lao, sốt rét, HIV... Dự báo đến năm 2050, chi phí do kháng kháng sinh trên toàn cầu lên tới 100 nghìn tỷ USD và gây ra khoảng 10 triệu ca tử vong thêm trong mỗi năm.

Trong thực phẩm và nông nghiệp, kháng thuốc gây ra rủi ro cho hệ thống lương thực, sinh kế và nền kinh tế. Bên cạnh tác động tiêu cực trực tiếp đến động vật, dịch bệnh ở động vật cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến sản xuất lương thực, an ninh lương thực và sinh kế của người nông dân. Hơn nữa, kháng thuốc có thể lây lan giữa các vật chủ và môi trường khác nhau, đồng thời các vi sinh vật kháng thuốc có thể làm ô nhiễm chuỗi thức ăn.

Điều này làm cho kháng thuốc trở thành một vấn đề vượt qua ranh giới ngành. Thực hành chăn nuôi tốt, an toàn sinh học, vệ sinh, tiêm phòng và các biện pháp phòng ngừa nhiễm trùng khác là rất cần thiết để giảm nhu cầu sử dụng thuốc kháng sinh ở động vật. Việc thực hành nông nghiệp tốt và quản lý vi sinh vật gây hại và cung cấp một cách tiếp cận toàn hệ thống để giữ cho cây trồng khỏe mạnh và chỉ sử dụng thuốc trừ sâu và thuốc chống vi sinh vật như là lựa chọn cuối cùng.

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn đánh giá, kháng thuốc vẫn đang là mối lo ngại ở Việt Nam bất chấp những tiến bộ khoa học đã đạt được trong 10 năm qua. Xu hướng kháng kháng sinh ngày càng tăng. Nhiều thách thức vẫn tồn tại, bao gồm năng lực hạn chế của các phòng xét nghiệm trong việc giám sát và phân tích dữ liệu, kê đơn thuốc kháng sinh không phù hợp và thiếu việc thực thi các quy định về bán thuốc kháng sinh.

Đại diện Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam nêu rõ: Việt Nam nằm trong số các nước có tỷ lệ kháng thuốc cao do lạm dụng, sử dụng không hợp lý thuốc kháng vi sinh vật, đặc biệt là thuốc kháng sinh; các nhà thuốc bán thuốc kháng sinh không kê đơn và bác sĩ kê đơn thuốc kháng sinh không hợp lý.

Để đạt được mục tiêu ngăn chặn sự gia tăng tình trạng kháng thuốc đòi hỏi sự nỗ lực và cam kết của tất cả các bộ, ngành và các cấp từ Trung ương đến địa phương cũng như mọi người dân. Tuần lễ thế giới nâng cao nhận thức về kháng thuốc (từ ngày 18 đến 24/11) là một chiến dịch toàn cầu được tổ chức hằng năm nhằm nâng cao nhận thức và hiểu biết về kháng thuốc, đồng thời khuyến khích các thực hành tốt trong cộng đồng, các nhà hoạch định chính sách và các bên liên quan theo tiếp cận Một Sức khỏe - những người đóng vai trò quan trọng trong việc giảm sự xuất hiện và lan rộng của kháng thuốc.

Ngày 25/9/2023, Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Quyết định số 1121/QĐ-TTg phê duyệt chiến lược quốc gia về phòng chống kháng thuốc tại Việt Nam giai đoạn 2023-2030, tầm nhìn đến năm 2045. Chiến lược nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sử dụng kháng sinh hợp lý và có trách nhiệm ở người, động vật và thực vật.

Các chuyên gia cũng khuyến cáo, người dân chỉ nên dùng thuốc kháng sinh và các loại thuốc chống vi sinh vật khác do nhân viên có chuyên môn và thẩm quyền kê đơn; luôn tuân thủ lời khuyên của nhân viên y tế khi sử dụng kháng sinh; không bao giờ dùng chung hoặc sử dụng kháng sinh còn thừa của người khác.

Có thể bạn quan tâm

Các bác sĩ ghi nhận bệnh nhi có tình trạng sốc nhiễm khuẩn và tổn thương đa cơ quan bao gồm viêm phổi, suy thận cấp, và tổn thương gan. (Ảnh: BVCC)

Cảnh báo sốt mò có thể gây sốc, suy đa tạng

Khởi đầu với sốt, đau họng, bé gái 14 tuổi ở Điện Biên nhanh chóng diễn biến nặng, rơi vào sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng, phải thở máy và lọc máu. Các bác sĩ sau đó phát hiện tổn thương da nghi do mò đốt và xác định bệnh nhi mắc sốt mò.

Các bác sĩ khám bệnh, tư vấn chăm sóc sức khỏe cho người dân. (Ảnh: HOÀNG KHÁNH)

Chung tay chăm sóc sức khỏe cho người dân đặc khu Côn Đảo

Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh và Đảng ủy, UBND Đặc khu Côn Đảo, Báo Quân đội nhân dân với sự đồng hành của Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu tổ chức chương trình “Hành trình tri ân - Vì một Việt Nam khỏe mạnh” với chuỗi hoạt động tri ân người có công, chăm sóc sức khỏe và an sinh xã hội cho người dân Đặc khu Côn Đảo.

Các chuyên gia chia sẻ việc tiêm vaccine cúm sẽ là một biện pháp quan trọng giúp bảo vệ nhóm đối tượng nguy cơ cao. (Ảnh: BTC cung cấp)

Cúm có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim ở người cao tuổi

Cúm không chỉ gây bệnh đường hô hấp mà còn có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim và các biến cố sức khỏe nghiêm trọng ở người cao tuổi. Trong khi đó, tỷ lệ tiêm vaccine cúm ở nhóm này tại Việt Nam được ước tính chỉ khoảng 5%, đặt ra yêu cầu tăng cường các giải pháp bảo vệ nhóm nguy cơ cao.

Các chuyên gia trình bày nghiên cứu mới về các biện pháp phòng bệnh chủ động. (Ảnh: MINH HOÀNG)

Tiếp cận tiêm chủng toàn diện theo vòng đời - giải pháp bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng

Tại phiên họp chuyên đề Dự phòng trong khuôn khổ Hội nghị Khoa học thường niên năm 2026 được Tổng hội Y học Việt Nam tổ chức ngày 28/8, các chuyên gia dịch tễ nhấn mạnh phòng bệnh cần đi trước một bước, trong đó tiêm chủng theo vòng đời là công cụ quan trọng để bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng.

Trung tâm Y tế Nậm Pồ tập huấn kỹ năng xử trí vết thương cho nhân viên y tế trường học trên địa bàn. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên: Nâng cao kỹ năng cấp cứu ban đầu cho nhân viên y tế trường học

Để chuẩn bị các điều kiện y tế phục vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu cho học sinh đầu năm học mới, ngày 28/8, các trung tâm Y tế: Tuần Giáo, Nậm Pồ, Tủa Chùa, Điện Biên Đông (tỉnh Điện Biên) tổ chức tập huấn kỹ năng cấp cứu ban đầu cho đội ngũ nhân viên y tế trường học và viên chức phụ trách chương trình y tế học đường. 

Tặng quà tri ân các gia đình hiến mô, tạng. (Ảnh: ANH DƯƠNG)

Thêm một cách để lan tỏa giá trị nhân văn của hiến mô, tạng

Thông điệp “Còn mãi yêu thương” được Bệnh viện Bạch Mai lựa chọn để nhấn mạnh giá trị nhân văn của hiến mô, tạng: yêu thương không chỉ được thể hiện bằng lời sẻ chia mà còn có thể được trao đi bằng một quyết định tự nguyện, để khi một sự sống khép lại, cơ hội sống của những người khác có thể được mở ra.

Tọa đàm có sự tham dự của nhiều chuyên gia. (Ảnh: HÀ NHUNG)

Tạo hành lang pháp lý mạnh mẽ trước những thách thức mới trong kiểm soát thuốc lá

Ngày 26/8, tại Hà Nội, đã diễn ra tọa đàm “Góp ý Dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá (sửa đổi): Tăng cường hiệu quả thực thi và phối hợp liên ngành”. Việc sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá được kỳ vọng tạo hành lang pháp lý mạnh mẽ trước những thách thức mới trong kiểm soát thuốc lá.