Ngăn chặn hàng giả trên môi trường số

Chỉ với một tài khoản bán hàng, vài hình ảnh bắt mắt và những lời quảng cáo hấp dẫn, hàng giả có thể tiếp cận hàng nghìn người tiêu dùng mà không cần cửa hàng cố định. Khi bị phát hiện, người bán chỉ cần xóa gian hàng, đổi tên tài khoản rồi tiếp tục kinh doanh.

Lực lượng quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn kiểm tra hàng hóa vi phạm bị thu giữ. (Ảnh: QL)
Lực lượng quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn kiểm tra hàng hóa vi phạm bị thu giữ. (Ảnh: QL)

Thực tế này đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức quản lý thị trường, không chỉ phát hiện, xử lý từng vụ việc, mà phải truy tìm nguồn hàng, xác định trách nhiệm của các bên và ngăn vi phạm tái diễn trên môi trường số.

Từ một gian hàng trực tuyến đến cơ sở sản xuất hàng giả

Tháng 6/2026, từ thông tin phản ánh về dấu hiệu kinh doanh thực phẩm giả mạo nhãn hiệu trên nền tảng thương mại điện tử, lực lượng Quản lý thị trường Thành phố Hà Nội đã rà soát, xác minh và phối hợp Công an xã An Khánh (Hà Nội) kiểm tra, phát hiện một cơ sở sản xuất súp bột giả mạo nhãn hiệu Acecook.

Tại cơ sở này, lực lượng chức năng ghi nhận 125 thùng sản phẩm thành phẩm, tương đương khoảng 250 nghìn gói súp bột, cùng 300 gói đã đóng gói hoàn chỉnh. Cơ sở còn có nguyên liệu, bao bì in sẵn dấu hiệu nhãn hiệu và hệ thống máy móc phục vụ sản xuất. Đại diện Acecook Việt Nam xác nhận các sản phẩm được phát hiện có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu đã được bảo hộ tại Việt Nam.

Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở số lượng hàng hóa bị phát hiện, mà còn ở cách vụ việc được làm rõ thông tin từ hoạt động kinh doanh trực tuyến trở thành đầu mối để lực lượng chức năng xác minh, lần đến nơi sản xuất. Nếu chỉ dừng ở việc gỡ bỏ một sản phẩm khỏi gian hàng, số hàng hóa đã được sản xuất và những đầu mối liên quan có thể vẫn nằm ngoài tầm kiểm soát.

Từ vụ việc trên cho thấy, thương mại điện tử đã giúp mở rộng không gian kinh doanh, giúp hàng hóa tiếp cận người tiêu dùng nhanh hơn, giảm chi phí phân phối và tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp.

Nhưng chính những lợi thế ấy cũng có thể bị lợi dụng để đưa hàng giả, hàng nhái, hàng không rõ nguồn gốc ra thị trường. Người mua nhìn thấy sản phẩm qua màn hình, còn nơi sản xuất, kho chứa và danh tính thật sự của người bán đôi khi vẫn nằm ngoài tầm kiểm chứng.

Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) Trần Hữu Linh từng chỉ ra khó khăn lớn nhất của công tác quản lý không đơn thuần là phát hiện một sản phẩm có dấu hiệu vi phạm, mà là lần theo toàn bộ đường đi của hàng hóa.

img.jpg
Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) Trần Hữu Linh. (Ảnh: BT)

Theo ông Linh, một mặt hàng có thể được giới thiệu trên mạng xã hội, bán qua sàn thương mại điện tử, lưu giữ tại một kho hàng khác địa chỉ đăng ký và giao đến người mua thông qua đơn vị vận chuyển. Các khâu này có thể do nhiều chủ thể khác nhau đảm nhiệm, khiến việc xác định người chịu trách nhiệm và thu thập chứng cứ trở nên phức tạp.

Cùng với đó, tính ẩn danh của thương mại điện tử khiến người tiêu dùng khó xác định danh tính người bán, nguồn gốc hàng hóa và vị trí lưu kho. Vì vậy, việc truy vết, xác minh khi xảy ra vi phạm cũng phức tạp hơn so với hoạt động kinh doanh tại địa điểm cố định. Do đó, yêu cầu cấp bách hiện nay, cần hoàn thiện khung pháp lý, chế tài và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật.

Theo thống kê, trong năm 2025 vừa qua, lực lượng quản lý thị trường cả nước xử lý hơn 23 nghìn vụ vi phạm liên quan hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc và vi phạm trên môi trường thương mại điện tử; số tiền thu nộp ngân sách gần 372 tỷ đồng, tổng trị giá hàng hóa vi phạm gần 290 tỷ đồng. Những con số này phản ánh nỗ lực đáng kể của lực lượng chức năng, đồng thời cho thấy quy mô công việc còn rất lớn.

Tuy nhiên, số vụ xử lý không thể là thước đo duy nhất của hiệu quả chống hàng giả. Điều cần quan tâm hơn là sau mỗi vụ việc, nguồn hàng đã được truy đến đâu, các đầu mối liên quan có được ngăn chặn hay không và người vi phạm có thể dễ dàng quay lại thị trường bằng một tài khoản khác hay không. Đó cũng là điểm khác biệt giữa quản lý thị trường truyền thống và quản lý thị trường trong môi trường số.

Ngăn chặn triệt để hàng giả quay lại thị trường

Nếu trước đây, lực lượng chức năng chủ yếu dựa vào địa bàn, cơ sở kinh doanh và dấu vết hàng hóa hữu hình, thì nay cần kết hợp thêm dữ liệu giao dịch, thông tin tài khoản, hoạt động quảng cáo và dấu vết vận chuyển. Nếu chỉ xử lý nơi bán hàng được phát hiện mà không làm rõ nguồn cung, vi phạm có thể tiếp tục tồn tại dưới một hình thức khác.

Vì vậy, một trong những yêu cầu đặt ra hiện nay cần nâng cao trách nhiệm của các nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội. Việc tiếp nhận phản ánh, gỡ bỏ nội dung vi phạm là cần thiết, nhưng chưa đủ nếu người bán vẫn có thể nhanh chóng mở tài khoản mới, sử dụng thông tin khác hoặc chuyển sang một kênh kinh doanh khác.

Không thể xem việc gỡ bỏ một gian hàng là kết quả cuối cùng của công tác chống hàng giả. Hiệu quả thực chất phải được đánh giá bằng khả năng ngăn chặn nguồn hàng vi phạm, xác định đúng chủ thể kinh doanh và hạn chế nguy cơ tái phạm.

Trách nhiệm của nền tảng cũng cần được thực hiện bằng những biện pháp cụ thể, từ xác minh thông tin người bán, lưu giữ dữ liệu phục vụ kiểm tra đến phối hợp xử lý khi phát hiện dấu hiệu vi phạm theo quy định pháp luật.

Về phía cơ quan quản lý, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cần tiếp tục phát huy vai trò tham mưu, hướng dẫn và tổ chức thực thi pháp luật, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát.

1791776853388-1559545796435634738-4651311452648347418-79c7870ef7f0616df6797b42012ecba9-3348.jpg
Lực lượng quản lý thị trường tỉnh Thái Nguyên kiểm tra mặt hàng mỹ phẩm tại một cơ sở kinh doanh trên địa bàn. (Ảnh: Nông Thùy)

Dữ liệu từ các vụ việc đã xử lý cần được khai thác để nhận diện phương thức vi phạm, nhóm hàng có nguy cơ cao, địa bàn tập kết và các dấu hiệu liên quan giữa những tài khoản bán hàng khác nhau. Khi thông tin được kết nối, lực lượng chức năng có điều kiện chuyển từ xử lý từng vụ việc sang phát hiện sớm những dấu hiệu vi phạm có tính hệ thống.

Cùng với đó, cần tăng cường phối hợp giữa lực lượng Quản lý thị trường, cơ quan Công an, cơ quan thuế, hải quan và các đơn vị liên quan. Mỗi cơ quan nắm giữ những thông tin khác nhau về hàng hóa, chủ thể kinh doanh, dòng tiền hoặc hoạt động vận chuyển.

Việc phối hợp, chia sẻ dữ liệu theo thẩm quyền sẽ giúp rút ngắn quá trình xác minh, xác định trách nhiệm và xử lý các vụ việc có dấu hiệu tội phạm. Với những đường dây sản xuất, phân phối hàng giả quy mô lớn, cần tập trung làm rõ đầu mối cung cấp và tổ chức đứng sau thay vì chỉ dừng ở khâu tiêu thụ cuối cùng.

Đối với doanh nghiệp, bảo vệ nhãn hiệu cần được thực hiện chủ động hơn thông qua theo dõi các kênh bán hàng trực tuyến, cung cấp thông tin nhận diện hàng thật, phối hợp xác minh sản phẩm và kịp thời phản ánh vi phạm.

Với người tiêu dùng, cần thận trọng với hàng hóa có giá thấp bất thường, người bán thiếu thông tin rõ ràng hoặc quảng cáo không có căn cứ; đồng thời lưu giữ chứng từ giao dịch và phản ánh khi phát hiện dấu hiệu hàng giả.

Chống hàng giả trên môi trường số không thể chỉ trông chờ vào những đợt cao điểm kiểm tra, bởi phương thức vi phạm có thể thay đổi nhanh hơn chu kỳ kiểm tra. Điều cần thiết là hình thành cơ chế quản lý liên tục, dựa trên dữ liệu, có sự phối hợp giữa cơ quan nhà nước, nền tảng kinh doanh, doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Mục tiêu cuối cùng không chỉ là giảm số gian hàng vi phạm được phát hiện, mà là khiến hàng giả ngày càng khó tiếp cận thị trường, người kinh doanh chân chính được bảo vệ và người tiêu dùng có thể yên tâm hơn khi mua sắm trên môi trường số.

Có thể bạn quan tâm

Ngành gỗ Việt Nam tìm dư địa tăng trưởng từ đa dạng hóa thị trường. (Ảnh: VŨ THÀNH)

Ngành gỗ Việt Nam tìm dư địa tăng trưởng từ đa dạng hóa thị trường

Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với ngành gỗ và nội thất Việt Nam hiện nay. Bên cạnh mở rộng địa bàn tiêu thụ, doanh nghiệp cần nâng cao năng lực thiết kế, xây dựng thương hiệu, bảo đảm nguồn gốc nguyên liệu hợp pháp và tăng cường kết nối, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC lần thứ 33 (FMM 2026) đã chính thức diễn ra tại Hồng Công (Trung Quốc) trong 2 ngày từ 20-21/10. (Ảnh: Bộ Tài chính)

Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC lần thứ 33: Kinh tế vĩ mô là trọng tâm đối thoại chính sách hàng đầu

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã có bài phát biểu quan trọng tại Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC lần thứ 33, chia sẻ về tình hình, triển vọng kinh tế vĩ mô của Việt Nam và định hướng điều hành chính sách nhằm duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2027.

Cải cách thủ tục hải quan góp phần giảm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu. (Ảnh: CHQ)

Gỡ vướng trong thực thi chính sách hải quan

Khai báo điện tử giúp doanh nghiệp thuận tiện hơn khi làm thủ tục, nhưng những khác biệt trong áp dụng quy định vẫn có thể làm phát sinh thời gian, chi phí và rủi ro về nghĩa vụ thuế. Bên cạnh đơn giản hóa hồ sơ, cải cách hải quan cần đi sâu vào tính thống nhất và sự đồng bộ trong thực thi.

Hội thảo khoa học công bố báo cáo “Triển vọng Kinh tế khu vực châu Á - Thái Bình Dương” của Quỹ Tiền tệ quốc tế. (Ảnh: BTC)

IMF công bố triển vọng kinh tế khu vực châu Á-Thái Bình Dương và khuyến nghị cho Việt Nam

Ngày 20/10, Đại học Kinh tế quốc dân phối hợp Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) tổ chức hội thảo khoa học công bố báo cáo “Triển vọng Kinh tế Khu vực châu Á - Thái Bình Dương”. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh bức tranh kinh tế toàn cầu và khu vực đang đứng trước những biến chuyển cơ cấu sâu sắc cùng nhiều thách thức đan xen.

Trình bày các nội dung diễn tập an ninh mạng. (Nguồn ảnh: VNPT)

VNPT chủ trì diễn tập an ninh mạng tại Công an tỉnh Thanh Hóa năm 2026

VNPT vừa chủ trì diễn tập an ninh mạng, an ninh dữ liệu đối với hệ thống thông tin Công an tỉnh Thanh Hóa năm 2026. Với chủ đề “Điều tra, truy vết và xử lý mã độc lây nhiễm qua môi trường mạng xã hội”, chương trình tập trung rèn luyện kỹ năng điều tra, xử lý mã độc và nâng cao năng lực phối hợp ứng phó sự cố an ninh mạng.

Kho Video Highlights trên MyTV giúp khán giả lựa chọn nội dung xem lại. (Ảnh: VNPT)

MyTV ứng dụng AI nâng cao trải nghiệm khách hàng với nội dung số

Theo định hướng Data Driven, AI-first, Tập đoàn VNPT xác định AI là năng lực cốt lõi, động lực tăng trưởng và trụ cột cạnh tranh mới. Trên nền tảng định hướng đó, VNPT đã và đang đưa AI vào sản xuất, xử lý và cá nhân hóa dịch vụ, nội dung tạo ra những thay đổi đáng kể, nâng cao trải nghiệm của khách hàng MyTV.

[Infographic] Chứng khoán ngày 20/10: VN-Index tăng nhẹ 2,13 điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng

[Infographic] Chứng khoán ngày 20/10: VN-Index tăng nhẹ 2,13 điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng

Kết phiên giao dịch 20/10,VN-Index tăng nhẹ 2,13 điểm (+0,13%) lên mức 1.691,97 điểm, dưới kháng cự tâm lý 1.700 điểm. Độ rộng trên HoSE tích cực. Thanh khoản thị trường giảm, khối lượng giao dịch khớp lệnh giảm 6,0% so phiên trước. Khối ngoại tiếp tục bán ròng với giá trị bán đạt 220,5 tỷ đồng trên HoSE.

Quốc hội làm việc tại hội trường. (Ảnh: DUY LINH)

Khơi thông nguồn lực, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Việc sửa đổi Luật Điện lực nhằm tháo gỡ những vướng mắc về thể chế, mở rộng cơ hội đầu tư và hoàn thiện cơ chế vận hành thị trường điện. Cơ quan thẩm tra nhấn mạnh yêu cầu cải cách công khai, minh bạch, khơi thông nguồn lực đầu tư và bảo đảm an toàn, an ninh năng lượng.

Đề xuất bãi bỏ, đơn giản hóa 20 thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh lĩnh vực thương mại

Đề xuất bãi bỏ, đơn giản hóa 20 thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh lĩnh vực thương mại

Chiều 20/10, tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Công thương Lê Mạnh Hùng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Trụ sở của Vietcombank. (Nguồn ảnh: Vietcombank)

Vietcombank đẩy mạnh triển khai chương trình tín dụng thúc đẩy sản xuất, kinh doanh

Thực hiện chủ trương của Chính phủ và chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước về việc giảm mặt bằng lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý, Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hạ chi phí vốn cho khách hàng.

Đánh thức tiềm năng

Đánh thức tiềm năng

Trong bối cảnh chung của nền kinh tế với nhiều thách thức về môi trường, Tập đoàn TH là điển hình về đẩy mạnh chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh nhằm tăng cường hiệu quả kinh doanh, quản lý, năng lực và sức cạnh tranh, thúc đẩy phát triển xanh và bền vững.

Quang cảnh Hội thảo lấy ý kiến về Đề án “Phát triển kinh tế biên giới gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh trên địa bàn tỉnh Tây Ninh đến năm 2035, định hướng đến năm 2050”. (Ảnh: THANH PHONG)

Phát triển kinh tế biên giới Tây Ninh thành trục tăng trưởng mới

Tây Ninh đặt mục tiêu đưa kinh tế biên giới trở thành trục tăng trưởng mới của quá trình thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, từng bước hình thành trung tâm giao thương, logistics kết nối vùng kinh tế trọng điểm phía nam với Campuchia và các nước ASEAN; bảo đảm quốc phòng, an ninh, giữ vững chủ quyền lãnh thổ.

Hoàn thiện những hạng mục cuối bên trong nhà ga hành khách sân bay Long Thành. (Ảnh: THIÊN VƯƠNG)

Đẩy nhanh tiến độ về đích sân bay Long Thành

Để bảo đảm mục tiêu khai thác Cảng hàng không quốc tế Long Thành (sân bay Long Thành) vào cuối năm 2026, hiện nay các đơn vị liên quan đang dốc sức đẩy nhanh tiến độ thi công các hạng mục giai đoạn về đích. Cùng với đó, vấn đề giao thông kết nối đồng bộ, nhất là với Thành phố Hồ Chí Minh cũng đang được gấp rút hoàn thành.

Quang cảnh buổi làm việc giữa đoàn công tác Bộ Tài chính Việt Nam và Bộ Tài chính Trung Quốc. (Ảnh: Bộ Tài chính)

Việt Nam và Trung Quốc tăng cường hợp tác tài chính, hướng tới Năm APEC 2027

Ngày 20/10, trước phiên họp Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC (FMM) năm 2026 tại Hồng Kông, Trung Quốc, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn đã có cuộc làm việc song phương với Bộ trưởng Tài chính Trung Quốc Lan Fo’an nhằm thúc đẩy quan hệ hợp tác song phương và tham vấn về công tác chuẩn bị cho Năm APEC 2027 do Việt Nam chủ trì.

Bộ Xây dựng vừa có văn bản kiến nghị nghiên cứu nhiều tuyến cao tốc để hoàn thiện các trục dọc, trục ngang và hành lang đông-tây trước năm 2030 với tổng mức đầu tư gần 515.000 tỷ đồng. (Ảnh: HƯƠNG ĐỨC)

Đầu tư các tuyến cao tốc liên vùng - Bài toán không chỉ ở phân bổ vốn

Đến hết tháng 9/2026, cả nước giải ngân đạt 64,8% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, 15 địa phương có tỷ lệ thấp hơn mức bình quân chung. KPI giải ngân được áp dụng chính thức từ kỳ báo cáo tháng 10. Cùng với đó là chủ trương điều chuyển vốn giúp tập trung nguồn lực vào những nơi có thể tạo khối lượng thực tế.