Nếu “những người khổng lồ” ngừng va chạm

Với không ít nhà phân tích quốc tế, dường như, đó là điều phải đến. Mười ngày sau cuộc hội đàm cấp cao với Tổng thống Mỹ Donald Trump, Tổng thống Nga Vladimir Putin phát đi thông điệp: Ông hy vọng mối quan hệ ngoại giao giữa Nga và Mỹ sẽ được khôi phục hoàn toàn. 

Cuộc gặp mặt giữa những người hàng xóm.
Cuộc gặp mặt giữa những người hàng xóm.

Đồng thời, chủ nhân Điện Kremlin cũng khẳng định những bước đầu tiên đã được thực hiện mới chỉ là khởi đầu cho việc khôi phục toàn diện mối quan hệ song phương.

Sự kiện đã trôi qua, nhưng giới quan sát vẫn luôn chờ đợi những biến động tiếp nối của nó. Bởi, bản thân những chi tiết trong chuyến công du và hội kiến ấy cũng đã mang khá nhiều ý nghĩa tinh tế, khi hai nhà lãnh đạo quốc gia tiến về phía nhau tại Alaska.

Vì sao lại là Alaska? Vì Tổng thống Nga Vladimir Putin đã lựa chọn địa điểm gặp gỡ ấy - một gạch nối giữa lịch sử của hai cường quốc (Alaska từng là lãnh thổ của Nga, trước khi được nhượng lại cho nước Mỹ năm 1867), để từ đó nhắc nhở cho toàn thế giới nhớ lại rằng, thực ra nước Nga và nước Mỹ chỉ nằm cách nhau một eo biển Bering. Đó cũng là tuyến đường tiếp vận, đánh dấu quãng thời gian hai nước là những người đồng minh thực thụ, trong Chiến tranh Thế giới lần thứ hai. Và vì thế, khi bước xuống thảm đỏ từ chuyên cơ (chuyến chuyên cơ được không quân Mỹ hộ tống, bảo đảm an toàn ở mức độ tối đa), chủ nhân Điện Kremlin cất tiếng: “Xin chào, láng giềng thân mến!”.

Và ở chiều ngược lại, ngay từ khi đưa ra lời mời Tổng thống Nga đến thăm nước Mỹ, Tổng thống Mỹ xem như đã phá bỏ thế cô lập bao quanh Moskva, bấy lâu nay.

Vấn đề là, như lịch sử đã chứng minh, việc hai trong số những cường quốc hàng đầu thế giới ấy hợp tác với nhau luôn đem lại nhiều lợi ích chung cho toàn nhân loại, hơn là nếu họ đối đầu.

Ở đây, chúng ta có thể tạm không đề cập đến xung đột hay chiến tranh, mà tập trung vào những lĩnh vực khác, đơn cử như khám phá và chinh phục vũ trụ. Trạm Nghiên cứu Vũ trụ Quốc tế/ISS, trong nhiều thập niên, đã từng là nơi các nhà khoa học cũng như các phi hành gia Nga và Mỹ, cùng nhiều đoàn nghiên cứu từ các nước phát triển khác tạo nên những bước tiến vũ bão của loài người, trong không gian vô tận.

Hoặc, bên cạnh đó, trong thời điểm cả thế giới lao đao với đại dịch Covid-19, việc cả hai nền y khoa tiên tiến ấy gấp rút triển khai những kế hoạch điều chế vaccine cũng góp phần không nhỏ chặn đứng sức tàn phá của thảm họa.

Và hiện tại, nếu có thể bình thường hóa quan hệ, những triển vọng hợp tác Nga - Mỹ cũng vẫn còn tương đối rộng mở, đặc biệt là trong các lĩnh vực ứng phó với những thách thức an ninh phi truyền thống. Thiếu một trong hai cường quốc ấy, mọi nỗ lực toàn cầu đều sẽ trở nên khiếm khuyết về nguồn lực.

Trong khi đó, tiến trình chinh phục không gian, hay gần hơn là khai thác những nguồn lợi ở Bắc Cực (đặc biệt trong bối cảnh băng tan, làm mở ra những tuyến đường hàng hải mới) cũng đòi hỏi những vòng xoay đối thoại - đàm phán - hợp tác. Tổng thống Vladimir Putin, ngày 25/8, tiết lộ: Moskva và Washington đã thảo luận khả năng hợp tác ở Bắc Cực và cả Alaska, đồng thời nhấn mạnh, rằng nước Nga sở hữu những công nghệ độc đáo, trong lĩnh vực khai thác tài nguyên tại khu vực này.

Đương kim tổng thống Mỹ, kể từ ngày chính thức nhậm chức, đã gần như thay đổi hoàn toàn cách tiếp cận đối với nước Nga, so người tiền nhiệm Joe Biden. Ông mở lại các kênh ngoại giao cấp cao với Moskva, và trực tiếp liên lạc với người đồng cấp Vladimir Putin. Thông qua những hành động của mình, ông thể hiện rõ lập trường: Nước Nga không thể bị gạt ra khỏi hệ thống quốc tế. Đặc biệt, từ góc nhìn lợi ích, các bất đồng còn tồn tại giữa hai bên, dù gay gắt đến đâu, cũng vẫn nên và cần phải được giải quyết.

Ít nhất, như Thủ tướng Hungary Victor Orban bình luận: Cuộc gặp đã khiến thế giới trở nên “an toàn hơn”. Dù chưa ai dám chắc, nó có thể trở thành một bước ngoặt địa chính trị toàn cầu hay không…■

Có thể bạn quan tâm

Hội nghị Mùa xuân IMF - WB 2026 chỉ ra những nguy cơ hiển hiện đối với cơ cấu kinh tế - xã hội toàn cầu.

Nguy cơ hiện hữu

Cho dù đến rạng sáng ngày 22/4 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran “cho đến khi các lãnh đạo và đại diện của họ có thể đưa ra một đề xuất thống nhất” (nhằm chấm dứt cuộc chiến), thì trên thực tế, ở nhiều khía cạnh toàn cầu, tình hình đã thật sự đi vào một quỹ đạo tiêu cực.

Ở Sudan lúc này, mỗi miếng ăn đã là cả một sự may mắn lớn lao.

Giới hạn của lương tri

Hàng triệu gia đình, nếu may mắn, có thể có được một bữa ăn mỗi ngày. Bình thường, họ phải chấp nhận nhịn đói. Có người đã phải ăn cả lá cây và thức ăn dùng cho chăn nuôi để tồn tại…

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), thế giới chưa từng trải qua một đợt gián đoạn nguồn cung năng lượng với quy mô lớn như hiện tại.

Cẩn tắc vô áy náy!

Những diễn biến căng thẳng xoay quanh cuộc khủng hoảng Eo biển Hormuz, cũng như hệ quả tiêu cực mà nó mang lại cho hệ thống an ninh năng lượng toàn cầu đã và đang chỉ rõ: Việc xây dựng các lộ trình thay thế, đa dạng hóa nguồn cung đã và đang trở thành yếu tố sống còn, đối với mọi nền kinh tế.

"Mưa cực đoan" - thách thức mới đối với thế giới.

Áp lực dưới màn mưa

Trong bối cảnh nền nhiệt toàn cầu tiếp tục gia tăng, hệ thống tài nguyên nước cũng như ngành nông nghiệp thế giới hiện đã bắt đầu phải đối diện với một thách thức mới: Hiện tượng “mưa cực đoan (extreme rain)”.

BBNJ được kỳ vọng sẽ trở thành bước đột phá trong việc bảo vệ đại dương.

Cứu lấy đại dương

Một thực tế đáng suy ngẫm: Dù chiếm gần một nửa diện tích hành tinh, hiện mới chỉ khoảng 1% vùng biển quốc tế được áp dụng các biện pháp bảo tồn.

Cảnh tượng ám ảnh này vẫn đang hiện hữu ở Dải Gaza.

Trên những phận người vẫn là bão tố

Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) của Liên hợp quốc dự báo: Hàng chục triệu người có thể rơi vào tình cảnh thiếu đói nghiêm trọng, nếu xung đột quân sự Trung Đông kéo dài đến tháng 6/2026.

Giá dầu thế giới đã tăng lên mức cao nhất, kể từ đợt khủng hoảng năm 2022.

Đường vòng qua đứt gãy

Như Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), bà Kristalina Georgieva, cảnh báo: Kịch bản giá dầu tăng 10% trong một năm có thể khiến lạm phát toàn cầu tăng thêm khoảng 40 điểm cơ bản, đồng thời làm giảm 0,1-0,2% sản lượng kinh tế toàn cầu.

Một hệ thống năng lượng mặt trời tại Côn Đảo.

Hướng đi cho tương lai

Ngay sau khi ngọn lửa xung đột bùng lên tại Trung Đông, thị trường năng lượng toàn cầu lập tức chao đảo và thậm chí trở nên hỗn loạn. Chính trong bối cảnh đó, vai trò của năng lượng tái tạo, đối với mọi hệ thống an ninh năng lượng quốc gia, lại càng được đề cao.

Ông Donald Trump đang phải đối diện khá nhiều áp lực.

Thông điệp trong sức ép

Tối 24/2 (giờ Washington, tức sáng 25/2 giờ Việt Nam), đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump lần đầu đọc Thông điệp Liên bang ở nhiệm kỳ thứ hai của mình. Trong suốt thời gian bài phát biểu ấy diễn ra, giới quan sát có thể cảm nhận được rất rõ những áp lực mà ông chủ Nhà trắng đang phải chịu đựng.

WHO buộc phải thu hẹp đáng kể các hoạt động cứu trợ nhân đạo.

Một tỷ USD, cho niềm tin vào lòng nhân ái

Theo số liệu ước tính từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), năm 2026 này sẽ có khoảng 239 triệu người cần hỗ trợ nhân đạo khẩn cấp. Song, mức ngân sách mà WHO kêu gọi các nước đóng góp, nhằm duy trì các dịch vụ y tế thiết yếu cho nhóm yếu thế ấy lại chỉ vỏn vẹn là một tỷ USD - đề xuất vang lên như một lời than thở bất lực.

Nợ công - vấn đề trầm trọng đối với G7.

Cơn trọng bệnh của các đại gia

Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), hiện tại, nợ công của sáu trong số bảy thành viên Nhóm Các nước công nghiệp phát triển (G7) đã bằng hoặc vượt tổng sản lượng kinh tế hằng năm - điều mà giới quan sát quốc tế xem là nguy cơ đe dọa kìm hãm tăng trưởng, cũng như gieo mầm bất ổn tài chính trên phạm vi toàn cầu.

Trong "Tinh thần Đối thoại", tiềm ẩn rất nhiều mâu thuẫn gay gắt.

Để trật tự cũ lại sau lưng

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), thường được gọi ngắn gọn là Diễn đàn Davos (Thụy Sĩ) năm 2026 chứng kiến sự thay đổi rõ rệt trong cấu trúc chương trình nghị sự. Theo giới quan sát quốc tế, điều này thể hiện đường nét của một trật tự thế giới mới.

Gaza vẫn đau đáu mong chờ hòa bình đích thực.

Và bình yên còn vương mùi khói súng

Đó là một nỗi lo lắng mơ hồ, nhưng không phải vô căn cứ. Từ rất lâu rồi, quyền quản lý Dải Gaza vẫn như một vết hằn, chia rẽ ngay cả nội bộ Palestine.

Cuộc bầu cử tại Hungary sẽ có những tác động mạnh mẽ tới kết cấu của EU.

Đợi chờ những đổi thay

Năm 2026 sẽ là một năm đáng để giới quan sát quốc tế chờ đợi, cho dù mới trôi qua những ngày đầu tiên. Bởi, không ít những cuộc bầu cử từ nhiều châu lục có thể ảnh hưởng mạnh mẽ đến tình hình cũng như cục diện địa chính trị toàn thế giới.

Những nỗi ưu tư hằn lên khuôn mặt Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres.

Hãy chọn con người, thay vì nỗi đau!

“Năm 2026, tôi kêu gọi các nhà lãnh đạo ở khắp nơi trên thế giới: Hãy nghiêm túc. Hãy chọn con người và hành tinh thay vì nỗi đau. Chúng ta hãy cùng nhau đứng lên - vì công lý, vì nhân loại, vì hòa bình!” - Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nói trong thông điệp đón chào năm mới.

Sự chia rẽ trong nội tại EU đang mang tới những hoài nghi cho Hiệp định thương mại tự do với Mercosur.

Rào cản trước vạch đích

Cho dù nước chủ nhà vẫn giữ lập trường lạc quan về tiến trình ký kết Hiệp định tự do thương mại (FTA) giữa khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) và Liên minh châu Âu (EU), dự kiến diễn ra vào ngày 20/12.

Có rất nhiều nguy cơ rình rập trẻ em trên không gian mạng, nhưng cùng đó cũng còn là cơ hội phát triển bản thân.

Bước ngoặt đầy tâm tư

Từ ngày 10/12, Australia trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới chính thức áp dụng quy định độ tuổi tối thiểu đối với mạng xã hội, khi luật cấm người dưới 16 tuổi sử dụng các nền tảng như Facebook, Instagram, TikTok hay YouTube có hiệu lực. Một quyết định nhận được nhiều sự ủng hộ, nhưng cũng không ít những ý kiến trái chiều.

Sri Lanka chìm trong lũ dữ.

"Bình thường mới" đầy những âu lo

Tính đến ngày 2/12, theo số liệu thống kê chính thức, các tình trạng mưa lớn, bão lụt và lở đất tại hai khu vực Đông Nam Á - Nam Á đã khiến hơn 1.140 người thiệt mạng, cùng rất nhiều người vẫn còn đang mất tích. "Mùa bão" khốc liệt chưa từng thấy này đang đặt ra những mệnh đề vô cùng nghiêm túc và khó khăn.

Bạo lực trên không gian mạng - hiểm họa rình rập phụ nữ và trẻ em gái toàn cầu.

Đi về phía văn minh

Có một ngày đặc biệt, mang cái tên vẫn còn tương đối xa lạ đối với phần đông nhân loại: Ngày Quốc tế xóa bỏ bạo lực đối với phụ nữ (International Day for the Elimination of Violence against Women), được Liên hợp quốc ấn định vào ngày 25/11 hằng năm.

Một bữa ăn no, ở đâu đó, cũng đã là cả một giấc mơ.

Lời khẩn cầu vô vọng

Sẽ có ít nhất 318 triệu người đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng vào năm 2026. Song, đến cả các cơ quan của Liên hợp quốc cũng chưa chắc đủ sức làm gì đó, để giảm bớt nỗi đau khổ ấy.

Phía sau cánh cửa

Phía sau cánh cửa

Với 60 phiếu thuận và 40 phiếu chống, ngày 11/11, Thượng viện Quốc hội Mỹ đã thông qua dự luật tài trợ nhằm mở cửa trở lại chính phủ liên bang, mở ra hy vọng chấm dứt tình trạng đóng cửa đã kéo dài từ ngày 1/10. Tuy nhiên…

Trước thềm COP30, vẫn còn quá nhiều vấn đề ngổn ngang.

Chờ "sự thật" lên tiếng

143 quốc gia và vùng lãnh thổ đã tham dự Hội nghị Thượng đỉnh về Khí hậu, diễn ra trong hai ngày 6 và 7/11 tại thành phố Belém do Pará (Brasil) - "cuộc họp trù bị" quan trọng trước thềm Hội nghị lần thứ 30 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu (COP30).

Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng tham dự Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC lần thứ 32 tại Incheon (Hàn Quốc).

Thiết kế một lộ trình đổi thay

Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) đã bắt đầu ngày 27/10, tại Hàn Quốc, với phiên thảo luận trù bị cuối cùng trước khi chính thức khai mạc.

Niềm hạnh phúc của một gia đình Palestine, trên đường trở về nhà.

Niềm tin cho đổ nát

Ngày 13/10, tại Ai Cập, trong khuôn khổ một hội nghị cấp cao do Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah El Sisi và Tổng thống Mỹ Donald Trump đồng chủ trì, văn kiện thỏa thuận chấm dứt chiến sự trên Dải Gaza đã chính thức được ký kết.

Nước Mỹ đã chính thức có lần đóng cửa đầu tiên, sau sáu năm.

Cuộc chiến vô hình

Cách mà giới đầu tư cũng như mọi ngành nghề trong nền kinh tế Mỹ gấp rút lên kế hoạch ứng phó trước nguy cơ “chính phủ đóng cửa” dự báo những kịch bản không mấy “yên ả” trong thời gian tới, và cũng trở thành những bài học quan trọng để toàn thế giới chiêm nghiệm.

Đã đến lúc loài người chung tay cam kết cứu lấy đại dương.

Tiếng gọi của nghìn sau

Bất cứ hành trình lớn lao nào cũng bắt đầu từ những bước nhỏ. Và bởi vậy, cho dù sẽ còn phải vượt qua rất nhiều chông gai để tạo nên những thay đổi đáng kể trong hiện thực, Hiệp định quốc tế về biển cả (BBNJ) vẫn sẽ là một yếu tố quan trọng, trên con đường trả lại mầu xanh cho hành tinh.