Cuộc bầu cử quốc hội giữa nhiệm kỳ của nước Mỹ, diễn ra cuối năm nay, sẽ là tâm điểm chú ý, vượt lên trên mọi vận động chính trường toàn cầu.
Tính chất khốc liệt của nó vừa được chính đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump tô đậm, khi ông “nhắn nhủ” với các nghị sĩ đảng Cộng hòa ngày 6/1, tại một phiên họp ở Washington: “Chúng ta phải thắng cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, bởi vì nếu không thắng thì họ sẽ tìm ra lý do để luận tội tôi”.
Thực tế, sau một năm tiếp nhiệm, những quyết sách chính trị gây sốc của người đứng đầu Nhà trắng dường như đã và đang vấp phải ngày càng nhiều lực cản trong tâm trạng xã hội Mỹ, để mức độ ủng hộ rất cao mà ông từng sở hữu trong cuộc đua đến chiếc ghế tổng thổng cũng bị mài mòn. Đơn cử, ở khía cạnh thiết thực nhất, chính sách thuế quan cứng rắn mà ông lựa chọn đã đẩy mức chi phí sinh hoạt ở Mỹ lên, từ đó gây nên những xáo trộn và cả tâm lý bất bình, nhất là ở các tầng lớp dưới.
Trung tuần tháng 12/2025, trả lời phỏng vấn tờ The Wall Street Journal, chính đương kim Tổng thống Mỹ cũng phải công khai thừa nhận nguy cơ đảng Cộng hòa của ông để mất quyền kiểm soát Hạ viện Mỹ sau cuộc bầu cử giữa kỳ, nếu các chính sách kinh tế (nhằm mang nhiều lợi nhuận nhất có thể về cho nước Mỹ, theo cách tiếp cận của ông) chưa kịp phát huy hiệu quả.
Và cũng chính vì vậy, đảng Dân chủ công khai xem cuộc bầu cử này là cơ hội để “lật ngược thế cờ” (theo Fox News ngày 6/1), từ đó ngáng trở, ngăn cản, thậm chí phủ quyết những chính sách quan trọng của Tổng thống Mỹ. Kịch bản này, hiển nhiên, sẽ tác động đáng kể đến các điểm nóng địa chính trị cũng như guồng máy kinh tế toàn cầu.
Song, trước đó, bên kia Đại Tây Dương, Liên minh châu Âu (EU) cũng sẽ phải vượt qua những “bài test chính trường” quan trọng.
Tại Pháp, ngay tháng 3 tới, cuộc bầu cử thị trưởng toàn quốc sẽ là thước đo biểu thị chính xác sự ủng hộ của cử tri đối với Tổng thống Emmanuel Macron, người đang có tỷ lệ ủng hộ thấp kỷ lục, và liên tục phải nhìn Paris bị “vây hãm” bởi những làn sóng biểu tình, nhất là từ khối nông dân.
Ở “đầu tàu” còn lại của EU, các cuộc bầu cử tại Baden-Württemberg, Berlin hay Saxony-Anhalt sẽ đánh giá mức độ tín nhiệm đối với Thủ tướng Đức Friedrich Merz (người nhậm chức tháng 5/2025), cũng như cho thấy mức đe dọa thực thụ từ phe cực hữu.
Tại Italy, cử tri sẽ tham gia trưng cầu dân ý về cải cách hiến pháp hệ thống tư pháp, một sự kiện được coi là bài kiểm tra sự ủng hộ dành cho liên minh cầm quyền của Thủ tướng Giorgia Meloni.
Thụy Điển cũng đang chuẩn bị cho cuộc tổng tuyển cử vào tháng 9/2026 trong tình trạng “an ninh nghiêm trọng”. Thủ tướng Ulf Kristersson cảnh báo về các mối đe dọa can thiệp từ nước ngoài và tấn công mạng. Cuộc bầu cử này được xem là bài kiểm tra cho hiệu quả của Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA) của EU trong việc bảo vệ tính chính trực của hòm phiếu.
Và vị trí trung tâm chú ý ở châu Âu, thật đáng ngạc nhiên, lại sẽ là cuộc bầu cử quốc hội tại Hungary (tháng 4/2026 tới). Thủ tướng Viktor Orbán - nắm quyền từ năm 2010, người công khai đi ngược lập trường chung của EU về vấn đề Ukraine, cũng là nhà lãnh đạo châu Âu hiếm hoi có mối quan hệ tốt đẹp với Tổng thống Mỹ Donald Trump - đang bị cạnh tranh quyết liệt bởi Péter Magyar và đảng Tisza. Kết quả cuộc bầu cử này sẽ tác động trực tiếp đến cơ cấu Hội đồng châu Âu, nghĩa là có liên quan đến sự đoàn kết của cả khối.
Trạng thái quan hệ giữa hai bờ Đại Tây Dương ngày một lạnh nhạt. Cuộc xung đột ở Ukraine vẫn đang tiếp diễn và gây chia rẽ. Tình hình kinh tế-xã hội thế giới vẫn còn khá “mờ mịt”. Các cấu trúc địa chính trị đang đi vào quỹ đạo phân mảnh và tái định hình.
Trong bối cảnh ấy, mỗi cuộc bầu cử năm 2026 này, ở châu Âu và nước Mỹ, đều sẽ có “tiếng nói” riêng, đối với kết cấu chung ■
