NATO bác ý tưởng EU tách khỏi Mỹ về quốc phòng NATO

Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte tin tưởng Mỹ sẽ luôn sát cánh cùng khối quân sự, đồng thời bác bỏ ý tưởng của Liên minh châu Âu (EU) theo đuổi một nền quốc phòng độc lập hoàn toàn với Washington.

Một hội nghị thượng đỉnh của NATO năm 2025. Ảnh: REUTERS
Một hội nghị thượng đỉnh của NATO năm 2025. Ảnh: REUTERS

Trách nhiệm lớn hơn

Tổng Thư ký NATO Rutte thừa nhận, châu Âu cần gánh vác trách nhiệm lớn hơn đối với an ninh của chính mình, bao gồm việc gia tăng ngân sách quốc phòng. Tuy nhiên, ông Rutte nhấn mạnh tiến trình này phải được thực hiện trong sự phối hợp chặt chẽ với Mỹ, thay vì nằm ngoài khuôn khổ hợp tác xuyên Đại Tây Dương. Theo người đứng đầu NATO, Washington sẽ tiếp tục duy trì sự hiện diện quân sự tại châu Âu và giữ vững cam kết với liên minh. Ông Rutte lưu ý rằng, phần lớn sức mạnh kinh tế và quân sự của liên minh phòng thủ này vẫn nằm ngoài EU, trong đó trụ cột lớn nhất là Mỹ, do đó việc duy trì hợp tác giữa hai bờ Đại Tây Dương vẫn là yếu tố không thể thay thế.

Những tuyên bố của Tổng Thư ký NATO được đưa ra nhằm đáp trả quan điểm gần đây của ông Manfred Weber, lãnh đạo đảng Nhân dân châu Âu (EPP), về việc liệu châu Âu có thể tiếp tục tin tưởng vào Washington trong bối cảnh chính trường Mỹ đang có nhiều biến động khó lường. Trong cuộc phỏng vấn với Tập đoàn truyền thông Funke, ông Weber lập luận rằng, châu Âu cần trong tâm thế sẵn sàng tự chủ trong lĩnh vực quốc phòng - an ninh.

Cuộc tranh luận diễn ra giữa bối cảnh châu Âu đang thảo luận gay gắt về quyền tự chủ chiến lược, khi EU đẩy mạnh chi tiêu quốc phòng để chuẩn bị cho một môi trường địa - chính trị ngày càng biến động. Mặc dù nhiều nhà lãnh đạo nhất trí rằng, “lục địa già” phải tăng cường năng lực quân sự, song Tổng Thư ký Rutte vẫn cảnh báo không nên coi những nỗ lực này là một bước đi nhằm “chia tay” NATO.

Thuận lợi và thách thức của Anh

Lĩnh vực công nghiệp quốc phòng của Anh chứng kiến những thuận lợi và thách thức đan xen. Số liệu của Chính phủ Anh cho thấy, lĩnh vực công nghiệp quốc phòng và xuất khẩu vũ khí kết thúc năm 2025 với những kết quả ấn tượng. Theo đó, xuất khẩu vũ khí của Anh năm 2025 nhiều khả năng đạt mức cao kỷ lục trong 42 năm, tính từ thời điểm số liệu bắt đầu được thống kê năm 1983, mang lại các hợp đồng trị giá hàng chục tỷ bảng và tạo ra hàng chục nghìn việc làm cho nền kinh tế “xứ sở sương mù”.

Năm 2025, Anh đạt được các thỏa thuận cung cấp vũ khí quan trọng với các đồng minh, bao gồm các hợp đồng xuất khẩu tàu chiến và thương vụ bán máy bay chiến đấu lớn nhất trong hàng chục năm trở lại đây. Các thỏa thuận vũ khí mang về cho nền kinh tế Anh hơn 20 tỷ bảng, đồng thời hỗ trợ trực tiếp cho hơn 25.000 việc làm trong nhiều thập kỷ tới. Nổi bật là hai thỏa thuận bán 20 máy bay chiến đấu Eurofighter Typhoon và 12 máy bay C-130 cho Thổ Nhĩ Kỳ mang về cho Anh lần lượt 8 tỷ bảng (10,8 tỷ USD) và hơn 550 triệu bảng, tạo ra khoảng 21.000 việc làm.

Anh và Na Uy cũng đã đạt thỏa thuận trị giá 10 tỷ bảng về việc London sẽ cung cấp cho quốc gia Bắc Âu ít nhất 5 tàu khu trục Type 26, qua đó hỗ trợ 4.000 việc làm tại hơn 430 doanh nghiệp của “xứ sở sương mù”. Anh và Australia cũng ký hiệp ước trong khuôn khổ AUKUS củng cố quan hệ quốc phòng song phương, mang về cho kinh tế Anh 20 tỷ bảng xuất khẩu vũ khí trong 25 năm, hỗ trợ việc làm cho hơn 21.000 lao động trong chương trình tàu ngầm hạt nhân SSN-AUKUS, trong đó có 7.000 việc làm mới. Việc Chính phủ Anh đạt được các thỏa thuận xuất khẩu vũ khí lớn với các đối tác nước ngoài giúp các tập đoàn công nghiệp quốc phòng của nước này có một năm kinh doanh khởi sắc. Giá trị cổ phiếu của tập đoàn Babcock International Group tăng 148%, trong khi cổ phiếu của tập đoàn sản xuất động cơ máy bay Rolls-Royce cũng đạt mức tăng kỷ lục 95,2% trong năm 2025.

Ở chiều ngược lại, Anh đang đối mặt khả năng thiếu hụt nguồn kinh phí để triển khai các dự án quốc phòng từ nay đến năm 2040. Đánh giá của công ty tư vấn EY Parthenon cho biết, nếu Chính phủ Anh muốn thực hiện toàn bộ các chương trình quốc phòng theo kế hoạch thì cần huy động khoảng 804 tỷ bảng Anh (1.000 tỷ USD), tuy nhiên hiện chưa tìm được nguồn kinh phí. Các hạng mục quốc phòng chưa được phân bổ ngân sách bao gồm xây dựng doanh trại mới, phát triển các công nghệ tác chiến tự động, xây dựng nhà máy sản xuất đạn dược, nâng cấp các căn cứ hải quân.

Ngoài ra, Anh cần đầu tư bổ sung vào hạ tầng đường bộ và đường sắt nhằm cải thiện khả năng cơ động của quân đội và phương tiện quân sự. Hồi đầu tháng 6, Chính phủ Anh công bố bản rà soát chiến lược quốc phòng trong bối cảnh nước này đặt mục tiêu nâng chi tiêu quân sự lên mức 2,5% GDP vào năm 2027.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: ALFREDO MARTIRENA

Động thái phá băng

Chính quyền chuyển tiếp Mali vừa ân xá cho công dân Pháp Yann Christian Bernard Vezilier - người bị kết án 20 năm tù với cáo buộc liên quan âm mưu gây phương hại an ninh quốc gia Mali. Sắc lệnh ân xá, do đích thân Tổng thống chuyển tiếp, Đại tướng Assimi Goita ký duyệt, được xem là một động thái ngoại giao bất ngờ trong bối cảnh mối quan hệ giữa Bamako và Paris đang nguội lạnh.

Sinh viên trong khuôn viên Trường Harvard. Ảnh: REUTERS

Căng thẳng Nhà Trắng - Harvard chưa hạ nhiệt

Tòa án tại Massachusetts vừa bác đơn kiện của Bộ Tư pháp Mỹ cáo buộc Trường đại học Harvard không bảo vệ đầy đủ sinh viên Israel trước các hành vi bài Do Thái. Phán quyết được xem là thắng lợi pháp lý quan trọng của Harvard, đồng thời phản ánh những tranh cãi dai dẳng về giới hạn can thiệp của chính phủ đối với các cơ sở giáo dục đại học.

Hai nhà lãnh đạo Mỹ (bên phải) và Israel tại một cuộc gặp ở Nhà Trắng. Ảnh: THE NEW YORK TIMES

Vết rạn đồng minh Mỹ - Israel

Việc Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu công khai bác bỏ lộ trình 15 điểm của Tổng thống Mỹ Donald Trump về Gaza để tìm kiếm sự ủng hộ khi cuộc bầu cử đang đến gần được cho là một canh bạc khá mạo hiểm, có thể làm rạn nứt quan hệ đồng minh với Washington vốn có vai trò không thể thay thế của Tel Aviv.

Một hình ảnh khá rõ nét trong hồ sơ UAP chụp ở Colorado (Mỹ) năm 2022. Ảnh: FBI

Hồ sơ UAP lần đầu giải mật

Bộ Chiến tranh Mỹ vừa công bố đợt thứ 5 các hồ sơ liên quan Hiện tượng dị thường không xác định (UAP), trước đây thường được gọi là Vật thể bay không xác định (UFO), gồm 41 bộ tài liệu, hình ảnh và video thu thập trong khoảng thời gian từ năm 1950 đến năm 2026. Thuật ngữ UAP được sử dụng để chỉ những hiện tượng hoặc vật thể chưa được xác định ngay tại thời điểm quan sát.

Nhóm nhạc UPRIZE biểu diễn tại một sự kiện quốc tế.

V-Pop khát vọng vươn ra thế giới

Sự quan tâm ngày càng lớn của truyền thông quốc tế, cùng những bước đi mới trong xây dựng hệ sinh thái âm nhạc và kết nối thị trường toàn cầu, đang mở ra cơ hội để âm nhạc đại chúng Việt Nam (V-Pop) từng bước khẳng định vị thế, chinh phục thị trường thế giới.

Thi kéo co giữa lực lượng gìn giữ hòa bình hai nước Việt Nam-Trung Quốc. Ảnh: TÔ TRẦM

Tạo nhịp cầu kết nối Việt Nam-Trung Quốc

Chuỗi hoạt động giao lưu văn hóa, thể thao giữa lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam và Trung Quốc góp phần thắt chặt thêm tình đoàn kết giữa các lực lượng tại Phái bộ An ninh lâm thời LHQ ở Abyei (UNISFA), góp phần lan tỏa thông điệp hòa bình và hữu nghị tại khu vực này.

Người dân tránh nóng tại một địa điểm có cây xanh ở Kenya. Ảnh: BLOOMBERG

Tháng 7 nóng nhất trong lịch sử

Các nhà khoa học châu Âu vừa công bố nghiên cứu cho thấy, khoảng 900 triệu người sinh sống tại nhiều khu vực, từ vùng Sahel châu Phi, Trung Mỹ, đến Tây Âu và châu Á, vừa trải qua tháng 7 nóng nhất trong lịch sử. Riêng tại châu Âu, thời tiết nắng nóng cực đoan và hạn hán gây thiệt hại hàng trăm tỷ euro cho nền kinh tế khu vực.

Châu Phi ứng phó với “siêu El Nino”. Ảnh: REUTERS

Châu Phi ứng phó với “siêu El Nino”

Theo Reuters, một đợt “siêu El Nino” sắp diễn ra với các hình thái thời tiết cực đoan, dự báo có thể khiến nền kinh tế các nước châu Phi thiệt hại từ 10 đến 20 tỷ USD, đồng thời gia tăng nguy cơ di cư quy mô lớn khỏi những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề.

Giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Trung tâm giám định ADN (Viện Sinh học). Ảnh: LÊ MINH

Phát huy thành tựu hợp tác quốc tế về khoa học

Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) đã từng bước làm chủ thành công quy trình giám định ADN thế hệ mới (NGS-SNP), mang lại bước tiến đột phá nhằm xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Việt Nam. Thành tựu khẳng định vị thế khoa học của đất nước và mở rộng cánh cửa cho các dự án hợp tác quốc tế quan trọng.

Biếm họa: DAVE GRANDLUND

Những con số ám ảnh

Ít nhất 300 trẻ em thiệt mạng tại Dải Gaza trong 300 ngày, kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn giữa phong trào Hamas và quân đội Israel chính thức có hiệu lực vào tháng 10/2025. Những con số gây ám ảnh đã được Quỹ Nhi đồng LHQ (UNICEF) đưa ra trong báo cáo cuối tuần trước.

Hàng loạt chiến dịch truy quét các đối tượng liên quan IS đã được thực hiện thời gian qua. Ảnh: REUTERS

Thổ Nhĩ Kỳ siết chặt vòng vây IS

Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục đẩy mạnh chiến dịch chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS), với hàng loạt cuộc truy quét quy mô lớn trên phạm vi toàn quốc thời gian gần đây. Các động thái này phản ánh quyết tâm của Ankara trong việc ngăn chặn nguy cơ khủng bố và triệt phá mạng lưới tài chính của tổ chức khủng bố khét tiếng.

Học sinh Thái Lan động viên lẫn nhau sau biến cố. Ảnh: THE NATIONE

Thái Lan bảo vệ trẻ em trước bạo lực súng đạn

Sau vụ xả súng tại Trường Debsirin Nonthaburi khiến nhiều người thiệt mạng và bị thương, Chính phủ Thái Lan đang thúc đẩy xây dựng “Tiêu chuẩn an toàn trường học quốc gia” trong vòng 90 ngày. Kế hoạch tập trung vào tăng cường sàng lọc sức khỏe tâm thần, phòng chống tình trạng bắt nạt, kiểm soát vũ khí và các vật dụng bị cấm trong trường học.

Tây Ban Nha cũng cam kết đưa trẻ em Maroc về nước an toàn. Ảnh: REUTERS

Maroc cam kết hồi hương trẻ vị thành niên

Trước sức ép của chính quyền Tây Ban Nha, Chính phủ Maroc mới đây đã tái khẳng định sự sẵn sàng hợp tác với Tây Ban Nha và các đối tác châu Âu để tạo điều kiện hồi hương các trẻ vị thành niên Maroc không có người đi kèm đồng thời cho rằng, những rào cản pháp lý và thủ tục hành chính tại châu Âu, chứ không phải sự thiếu hợp tác của Rabat, mới là nguyên nhân chính cản trở quá trình này.

 Cảnh sát Tây Ban Nha sẵn sàng hành động nếu tình hình chuyển biến xấu. Ảnh: GETTY

Tây Ban Nha và Italy căng thẳng về kiểm soát biên giới

Tây Ban Nha tuyên bố khôi phục kiểm soát biên giới nội địa đối với du khách từ Italy để đáp trả việc Italia trước đó thực hiện biện pháp tương tự. Căng thẳng gia tăng sau khi hàng chục nghìn người di cư vượt biên từ Maroc vào vùng lãnh thổ Ceuta của Tây Ban Nha ở Bắc Phi. Vụ việc cũng đẩy Liên minh châu Âu (EU) vào cuộc tranh luận gay gắt về người nhập cư.

Tàu Iran trúng đòn tấn công của Ukraine trên biển Caspi. Ảnh: RUSPHOTOBANK

Nguy cơ xuất hiện “mặt trận” mới trên biển Caspi

Cuộc tấn công của Ukraine vào tàu Iran trên biển Caspi không chỉ làm gia tăng căng thẳng giữa hai quốc gia này mà còn là bước leo thang mới của cuộc xung đột quân sự Ukraine - Nga, đồng thời dấy lên lo ngại vùng biển chiến lược này trở thành điểm nóng mới tại khu vực cũng như trên thế giới.

Bên ngoài trụ sở UBS ở Mỹ. Ảnh: REUTERS

“Tuýt còi” tội phạm tài chính

Nhiều cơ quan quản lý của Mỹ đã công bố các khoản phạt đối với chi nhánh tại Mỹ của Tập đoàn tài chính đa quốc gia UBS, do không tuân thủ các quy định về phòng, chống rửa tiền. Động thái được xem là “hồi chuông cảnh cáo” đối với tội phạm tài chính khi hoạt động này có tính chất ngày càng tinh vi, phức tạp.

Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki trao Huân chương Mặt trời mọc có tia sáng vàng và nơ thắt hoa hồng cho PGS, TS Nguyễn Thị Bích Hà.

Một đời đi cùng tiếng Nhật

Mỗi chặng đường phát triển của quan hệ Việt Nam - Nhật Bản đều có dấu ấn thầm lặng của những người đưa hai dân tộc đến gần nhau hơn. PGS, TS Nguyễn Thị Bích Hà, nguyên Trưởng khoa Tiếng Nhật, Trường đại học Ngoại thương, là một trong số đó.

Người dân Italy giải nhiệt tại vòi phun nước công cộng. Ảnh: GETTYIMAGES

Nắng nóng, cháy rừng hoành hành ở Mỹ, châu Âu

Nắng nóng gay gắt tại nhiều quốc gia châu Âu gây thiệt hại nặng nề về kinh tế, hạ tầng năng lượng đồng thời đe dọa trực tiếp đến sức khỏe người dân. Trong khi đó, Mỹ đang căng mình ứng phó các đám cháy rừng bùng phát.

Lễ thượng cờ ASEAN diễn ra tại Thủ đô Hà Nội. Ảnh: TRẦN THÀNH

Duy trì môi trường hòa bình, ổn định

Trong những năm qua, các kênh đối ngoại đa phương đã gặt hái nhiều dấu ấn. Việt Nam đã tham gia hơn 70 tổ chức và diễn đàn đa phương quan trọng, đảm nhiệm thành công nhiều trọng trách tại LHQ, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) và nhiều cơ chế hợp tác khu vực, liên khu vực khác.

Biếm họa: PIET

Lộ trình lịch sử cho hòa bình

“Giờ là lúc thực hiện những gì đã đạt thỏa thuận, chứ không phải hoài nghi, hay hành động phá hoại”, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres phát biểu ý kiến như vậy ngay sau khi Hội đồng Hòa bình công bố lộ trình 15 điểm nhằm triển khai thỏa thuận hòa bình tại Dải Gaza.

Cảnh sát Mỹ bảo vệ an ninh tại một địa điểm diễn ra World Cup. Ảnh: GETTY

Cuộc chiến chống buôn người tại Mỹ

Ngày 29/7, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) cho hay, các cơ quan thực thi pháp luật nước này đã bắt giữ gần 1.000 nghi phạm liên quan hoạt động buôn người trong thời gian diễn ra World Cup 2026. Đây được xem là một trong những chiến dịch chống buôn người lớn nhất từng được triển khai tại Mỹ trong khuôn khổ một sự kiện thể thao quốc tế.

Biếm họa: VASCO GARGALO

Phép thử với EU

Vấn đề người di cư tiếp tục gây sức ép với Liên minh châu Âu (EU) sau cuộc vượt biển của hàng nghìn người Morocco sang thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha. Hiện tượng này đã bộc lộ những bất đồng của EU, đồng thời được xem là phép thử đối với sự đoàn kết của khối.

Một phiên giao dịch trên thị trường chứng khoán Mỹ. Ảnh: CNN

Chứng khoán Mỹ giảm mạnh

Chứng khoán Mỹ lao dốc khi lợi suất trái phiếu tăng vọt sau quyết định giữ nguyên lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED), trong khi giá dầu tăng mạnh càng làm dấy lên lo ngại về lạm phát.

Trụ sở chính của FED tại Washington D.C. Ảnh: THE STRAITS TIMES

FED giữ nguyên lãi suất giữa áp lực lạm phát

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) quyết định giữ nguyên lãi suất cơ bản tháng thứ 7 liên tiếp, bất chấp những lo ngại về lạm phát kéo dài. Quyết định được FED đưa ra trong bối cảnh nền kinh tế Mỹ tăng trưởng chậm lại trong quý II.