NATO bác ý tưởng EU tách khỏi Mỹ về quốc phòng NATO

Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte tin tưởng Mỹ sẽ luôn sát cánh cùng khối quân sự, đồng thời bác bỏ ý tưởng của Liên minh châu Âu (EU) theo đuổi một nền quốc phòng độc lập hoàn toàn với Washington.

Một hội nghị thượng đỉnh của NATO năm 2025. Ảnh: REUTERS
Một hội nghị thượng đỉnh của NATO năm 2025. Ảnh: REUTERS

Trách nhiệm lớn hơn

Tổng Thư ký NATO Rutte thừa nhận, châu Âu cần gánh vác trách nhiệm lớn hơn đối với an ninh của chính mình, bao gồm việc gia tăng ngân sách quốc phòng. Tuy nhiên, ông Rutte nhấn mạnh tiến trình này phải được thực hiện trong sự phối hợp chặt chẽ với Mỹ, thay vì nằm ngoài khuôn khổ hợp tác xuyên Đại Tây Dương. Theo người đứng đầu NATO, Washington sẽ tiếp tục duy trì sự hiện diện quân sự tại châu Âu và giữ vững cam kết với liên minh. Ông Rutte lưu ý rằng, phần lớn sức mạnh kinh tế và quân sự của liên minh phòng thủ này vẫn nằm ngoài EU, trong đó trụ cột lớn nhất là Mỹ, do đó việc duy trì hợp tác giữa hai bờ Đại Tây Dương vẫn là yếu tố không thể thay thế.

Những tuyên bố của Tổng Thư ký NATO được đưa ra nhằm đáp trả quan điểm gần đây của ông Manfred Weber, lãnh đạo đảng Nhân dân châu Âu (EPP), về việc liệu châu Âu có thể tiếp tục tin tưởng vào Washington trong bối cảnh chính trường Mỹ đang có nhiều biến động khó lường. Trong cuộc phỏng vấn với Tập đoàn truyền thông Funke, ông Weber lập luận rằng, châu Âu cần trong tâm thế sẵn sàng tự chủ trong lĩnh vực quốc phòng - an ninh.

Cuộc tranh luận diễn ra giữa bối cảnh châu Âu đang thảo luận gay gắt về quyền tự chủ chiến lược, khi EU đẩy mạnh chi tiêu quốc phòng để chuẩn bị cho một môi trường địa - chính trị ngày càng biến động. Mặc dù nhiều nhà lãnh đạo nhất trí rằng, “lục địa già” phải tăng cường năng lực quân sự, song Tổng Thư ký Rutte vẫn cảnh báo không nên coi những nỗ lực này là một bước đi nhằm “chia tay” NATO.

Thuận lợi và thách thức của Anh

Lĩnh vực công nghiệp quốc phòng của Anh chứng kiến những thuận lợi và thách thức đan xen. Số liệu của Chính phủ Anh cho thấy, lĩnh vực công nghiệp quốc phòng và xuất khẩu vũ khí kết thúc năm 2025 với những kết quả ấn tượng. Theo đó, xuất khẩu vũ khí của Anh năm 2025 nhiều khả năng đạt mức cao kỷ lục trong 42 năm, tính từ thời điểm số liệu bắt đầu được thống kê năm 1983, mang lại các hợp đồng trị giá hàng chục tỷ bảng và tạo ra hàng chục nghìn việc làm cho nền kinh tế “xứ sở sương mù”.

Năm 2025, Anh đạt được các thỏa thuận cung cấp vũ khí quan trọng với các đồng minh, bao gồm các hợp đồng xuất khẩu tàu chiến và thương vụ bán máy bay chiến đấu lớn nhất trong hàng chục năm trở lại đây. Các thỏa thuận vũ khí mang về cho nền kinh tế Anh hơn 20 tỷ bảng, đồng thời hỗ trợ trực tiếp cho hơn 25.000 việc làm trong nhiều thập kỷ tới. Nổi bật là hai thỏa thuận bán 20 máy bay chiến đấu Eurofighter Typhoon và 12 máy bay C-130 cho Thổ Nhĩ Kỳ mang về cho Anh lần lượt 8 tỷ bảng (10,8 tỷ USD) và hơn 550 triệu bảng, tạo ra khoảng 21.000 việc làm.

Anh và Na Uy cũng đã đạt thỏa thuận trị giá 10 tỷ bảng về việc London sẽ cung cấp cho quốc gia Bắc Âu ít nhất 5 tàu khu trục Type 26, qua đó hỗ trợ 4.000 việc làm tại hơn 430 doanh nghiệp của “xứ sở sương mù”. Anh và Australia cũng ký hiệp ước trong khuôn khổ AUKUS củng cố quan hệ quốc phòng song phương, mang về cho kinh tế Anh 20 tỷ bảng xuất khẩu vũ khí trong 25 năm, hỗ trợ việc làm cho hơn 21.000 lao động trong chương trình tàu ngầm hạt nhân SSN-AUKUS, trong đó có 7.000 việc làm mới. Việc Chính phủ Anh đạt được các thỏa thuận xuất khẩu vũ khí lớn với các đối tác nước ngoài giúp các tập đoàn công nghiệp quốc phòng của nước này có một năm kinh doanh khởi sắc. Giá trị cổ phiếu của tập đoàn Babcock International Group tăng 148%, trong khi cổ phiếu của tập đoàn sản xuất động cơ máy bay Rolls-Royce cũng đạt mức tăng kỷ lục 95,2% trong năm 2025.

Ở chiều ngược lại, Anh đang đối mặt khả năng thiếu hụt nguồn kinh phí để triển khai các dự án quốc phòng từ nay đến năm 2040. Đánh giá của công ty tư vấn EY Parthenon cho biết, nếu Chính phủ Anh muốn thực hiện toàn bộ các chương trình quốc phòng theo kế hoạch thì cần huy động khoảng 804 tỷ bảng Anh (1.000 tỷ USD), tuy nhiên hiện chưa tìm được nguồn kinh phí. Các hạng mục quốc phòng chưa được phân bổ ngân sách bao gồm xây dựng doanh trại mới, phát triển các công nghệ tác chiến tự động, xây dựng nhà máy sản xuất đạn dược, nâng cấp các căn cứ hải quân.

Ngoài ra, Anh cần đầu tư bổ sung vào hạ tầng đường bộ và đường sắt nhằm cải thiện khả năng cơ động của quân đội và phương tiện quân sự. Hồi đầu tháng 6, Chính phủ Anh công bố bản rà soát chiến lược quốc phòng trong bối cảnh nước này đặt mục tiêu nâng chi tiêu quân sự lên mức 2,5% GDP vào năm 2027.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: MIKAIL çIFTçI

Thách thức kép ở Gaza

Liên hợp quốc (LHQ) bày tỏ quan ngại về các vụ bắn phá vẫn tiếp diễn ở Dải Gaza. Cùng với đó, việc Israel đóng các cửa khẩu và áp đặt những hạn chế trong vận tải hàng hóa khiến người dân ở dải đất hẹp ven Địa Trung Hải phải đối diện thách thức kép, nghĩa là vừa bị mất an ninh vừa lâm vào khủng hoảng nhân đạo.

Bờ biển Playa Guiones được phủ bóng cây xanh. Ảnh: THE GUARDIAN

Chung tay hồi sinh rừng ven biển

Nhằm góp phần phục hồi rừng ven biển, tái tạo môi trường sống cho động vật hoang dã và khôi phục các hệ sinh thái bị suy thoái bởi nạn phá rừng, một dự án huy động người dân địa phương, học sinh, du khách và tình nguyện viên tham gia trồng cây bản địa trên các bãi biển Costa Rica đang mang lại những kết quả tích cực.

Để làm chủ công nghiệp cơ khí chế tạo cần tự chủ được nguồn cung vật liệu. Ảnh: NAM HẢI

Hướng tới làm chủ vật liệu chiến lược

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghiệp toàn cầu ngày càng gay gắt, vật liệu chiến lược có giá trị gia tăng cao như chất bán dẫn thế hệ mới, vật liệu nano và nanocomposite, vật liệu sinh học - y sinh… đóng vai trò quyết định đối với năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia. Đây là nội dung được nhiều nước đặc biệt quan tâm, tập trung tìm giải pháp để từng bước làm chủ công nghệ chế biến sâu.

Thủ tướng Keir Starmer (bên trái) và chính trị gia kỳ cựu Andy Burnham. Ảnh: GETTYIMAGES

Bất ổn chính trị kéo dài ở Anh

Thủ tướng Anh Keir Starmer từ chức lãnh đạo Công đảng chỉ chưa đầy hai năm sau khi dẫn dắt đảng giành chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử, chấm dứt 14 năm cầm quyền của đảng Bảo thủ. Việc ông Starmer phải từ chức sớm dưới áp lực nội bộ không chỉ phơi bày khó khăn trong việc điều hành chính phủ, mà còn làm gia tăng bất ổn chính trị, khi nước Anh có tới sáu thủ tướng chỉ trong vòng 10 năm kể từ sự kiện Anh rời Liên minh châu Âu (EU), còn gọi là Brexit.

Cảnh sát kiểm tra một container nghi chứa ma túy ở cảng Antwerp của Bỉ. Ảnh: AFP

Châu Âu đẩy mạnh chống ma túy

Trước sự bùng phát của thị trường ma túy bất hợp pháp cùng sự gia tăng mạnh mẽ của tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia, Liên minh châu Âu (EU) đang thúc đẩy các biện pháp quyết liệt nhằm bảo vệ an ninh và sức khỏe cộng đồng.

Xe cứu thương ba bánh của Moving Health. Ảnh: MOVING HEALTH

Thu hẹp khoảng cách y tế nông thôn

Tổ chức phi lợi nhuận Moving Health (Mỹ) triển khai mạng lưới xe cứu thương ba bánh tại Ghana nhằm hỗ trợ cấp cứu cho người dân vùng sâu, vùng xa. Với chi phí thấp, khả năng di chuyển linh hoạt, mô hình này đã góp phần rút ngắn thời gian tiếp cận bệnh viện và nâng cao cơ hội chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng nông thôn.

Giai điệu kết nối bên dòng sông Hương

Giai điệu kết nối bên dòng sông Hương

Tuần lễ Âm nhạc Quốc tế Huế 2026 mang đến cho công chúng những đêm diễn nghệ thuật đặc sắc, trở thành không gian gặp gỡ, giao lưu văn hóa quốc tế sôi động. Những giai điệu đến từ nhiều quốc gia cùng hòa quyện bên dòng Hương Giang đã khẳng định vị thế Huế là thành phố Festival đặc trưng của Việt Nam và điểm đến của hội nhập văn hóa toàn cầu.

Biếm họa: GEORGE RIEMANN

Thời điểm then chốt

Ủy ban châu Âu (EC) vừa công bố một báo cáo cho thấy thực trạng đáng lo ngại về việc sử dụng internet, đặc biệt là các mạng xã hội của giới trẻ tại Liên minh châu Âu (EU). Theo đó, gần một phần ba thanh - thiếu niên ở “lục địa già” thừa nhận cảm thấy căng thẳng, buồn bã hoặc bị cô lập xã hội do tác động của mạng xã hội. Báo cáo trên làm nổi bật sự ảnh hưởng nghiêm trọng về sức khỏe tâm thần của thế hệ trẻ trong kỷ nguyên số.

Cảnh sát Italy trong một chiến dịch truy quét tội phạm ma túy. Ảnh: ANSA

Chiến dịch triệt phá “ngân hàng ma”

Cảnh sát Italy vừa triệt phá một ngân hàng ngầm quy mô lớn chuyên phục vụ các tổ chức tội phạm có tổ chức, với lượng tiền đã luân chuyển lên tới 80-100 triệu euro mỗi năm thông qua các khoản thanh toán ảo.

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

Điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt”

Căng thẳng tại “chảo lửa Trung Đông” tạm rời điểm sôi sau khi Mỹ và Iran công bố thỏa thuận hòa bình sơ bộ nhằm chấm dứt xung đột quân sự kéo dài hơn ba tháng qua. Đây chưa phải một hiệp định hoàn chỉnh và hai bên còn tiếp tục đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran, song điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt” tác động tích cực tới môi trường an ninh khu vực và thị trường năng lượng toàn cầu.

G7 trước sức ép bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Ảnh: GETTYIMAGES

Tăng cường bảo vệ trẻ em trước rủi ro từ AI

Trước thềm Hội nghị thượng đỉnh G7 đang diễn ra tại thành phố Evian-les-Bains của Pháp, gần 100 thanh - thiếu niên đến từ 19 quốc gia đã công bố một bản tuyên ngôn, kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới hành động để bảo vệ giáo dục, sức khỏe tâm thần và đời sống xã hội của trẻ em trong bối cảnh các trợ lý trí tuệ nhân tạo (AI) và ứng dụng AI ngày càng phổ biến.

Các nhà lãnh đạo G7 chụp ảnh chung trước phiên khai mạc. Ảnh: ANI

G7 tập trung thảo luận về xung đột và dịch bệnh

Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) dành nhiều thời gian thảo luận về các cuộc xung đột tại Ukraine và Trung Đông. Ngoài ra, dịch Ebola đang bùng phát ở châu Phi cũng là nội dung được quan tâm trong chương trình nghị sự.

Nhiều hoạt động tìm hiểu bản sắc văn hóa Việt Nam đã được tổ chức tại Hungary. Ảnh: NVCC

Tiếng Việt gắn kết cộng đồng

Ngày 21/6 tới, tại Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Thủ đô Paris (Pháp), Diễn đàn Gìn giữ tiếng Việt và Văn hóa Việt ở nước ngoài tổ chức chuỗi hoạt động quy mô lớn nhân kỷ niệm 5 năm thành lập (15/7/2021-15/7/2026). Sự kiện được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, quy tụ các chuyên gia, giảng viên, giáo viên, nhà hoạt động cộng đồng và đông đảo người Việt đang sinh sống tại nhiều quốc gia trên thế giới.

Bà Bang bên cạnh búp bê AI của mình. Ảnh: AFP

Búp bê AI đồng hành cùng người cao tuổi

Tại Hàn Quốc, quốc gia đang đối mặt với tình trạng già hóa dân số nhanh nhất thế giới, những con búp bê tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành người bạn đồng hành đặc biệt của nhiều người cao tuổi sống một mình.

Giới thiệu về Lực lượng GGHB Bộ Công an với du khách quốc tế. Ảnh: Nhân vật cung cấp

“Lá chắn bình yên” trong thời kỳ hội nhập

Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Lực lượng An ninh Nhân dân (12/7/1946 - 12/7/2026), chuỗi sự kiện “Tổ quốc bình yên” gồm nhiều hoạt động triển lãm trưng bày, trải nghiệm, giao lưu và gala nghệ thuật... đã diễn ra từ ngày 11 đến 14/6 tại phố đi bộ Nguyễn Huệ, TP Hồ Chí Minh.

Biếm họa: LAU KA-KUEN

Bảo vệ “lao động số”

Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) vừa ra mắt một văn kiện lịch sử: Công ước số 193 về việc làm xứng đáng trong nền kinh tế nền tảng số. Được thông qua tại Hội nghị Lao động quốc tế lần thứ 114 diễn ra ngày 12/6, ở Geneva (Thụy Sĩ), đây là hiệp ước mang tính ràng buộc pháp lý quốc tế đầu tiên trên thế giới được thiết kế chuyên biệt để bảo vệ quyền lợi cho hàng trăm triệu lao động trong “nền kinh tế việc làm tự do” (GIG) trên toàn cầu.

Ông Healey và Thủ tướng Starmer (bên phải) đã có những bất đồng liên quan chi tiêu cho quốc phòng. Ảnh: UNPIXS

Sóng gió tại Phố Downing

Làn sóng từ chức trong chính phủ đang đẩy Thủ tướng Anh Keir Starmer vào cuộc khủng hoảng nội bộ nghiêm trọng nhất kể từ khi Công đảng của ông trở lại cầm quyền.

Biếm họa: KAP

Bài toán khó

Làn sóng di cư trên tuyến đường Đại Tây Dương và Địa Trung Hải tới châu Âu đang có dấu hiệu gia tăng trở lại, bất chấp nhiều hiểm nguy rình rập trong suốt quá trình lênh đênh trên biển. Trước tình hình đó, Hội đồng châu Âu (EUC) đã thông qua một tuyên bố chính trị quan trọng về quản lý di cư nhằm giải quyết những thách thức hiện tại, đặc biệt là việc trục xuất người di cư bất hợp pháp trong khi vẫn duy trì các giá trị nhân quyền cốt lõi.

Người dân đọc bảng hướng dẫn của WHO về phòng chống dịch. Ảnh: GETTYIMAGES

WHO cảnh báo nhiều “điểm mù” tại CHDC Congo

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo vẫn còn nhiều “điểm mù” trong công tác giám sát dịch tễ tại CHDC Congo, cho thấy quy mô thật sự của đợt bùng phát Ebola hiện nay có thể lớn hơn đáng kể so các số liệu chính thức.

Nhân viên y tế triển khai công tác dập dịch tại CHDC Congo. Ảnh: CNBC

Châu Phi căng mình ứng phó dịch Ebola

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) châu Phi xác nhận tình hình dịch Ebola tại Uganda hiện nằm trong tầm kiểm soát. Trong khi đó, Mỹ viện trợ bổ sung 20 triệu USD cho các hoạt động ứng phó và phòng ngừa dịch tại “lục địa đen”.

Lực lượng cứu hộ Philippines tại hiện trường. Ảnh: RNZ

Nỗ lực cứu hộ ở “vành đai lửa”

Lực lượng cứu hộ Philippines đang tiếp tục nỗ lực tìm kiếm những người có thể còn mắc kẹt trong các công trình bị sập hoặc hư hại nặng sau trận động đất mạnh 7,8 độ richter xảy ra tại đảo Mindanao, miền nam nước này hôm 8/6.

Một phiên thảo luận chuyên đề trong khuôn khổ AFF 2026. Ảnh: THÀNH LONG

Cùng hành động vì tương lai chung của khu vực

Trong các ngày 9 và 10/6, tại Thủ đô Hà Nội đã diễn ra Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ 3 (AFF 2026) với chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, thịnh vượng, lấy người dân làm trung tâm”. Sự hiện diện của đông đảo đại biểu đưa AFF trở thành một kênh trao đổi hữu ích, thiết thực, góp phần nuôi dưỡng tinh thần đối thoại, hợp tác và cùng hành động vì tương lai chung của khu vực.

Một tiết học tại Signal Shala. Ảnh: AFP

Chắp cánh tương lai cho trẻ em nghèo

Giữa trung tâm tài chính Mumbai (Ấn Độ), một ngôi trường đặc biệt được xây dựng từ những container cũ đang mang cơ hội học tập đến với trẻ em nghèo, góp phần thu hẹp khoảng cách giáo dục trong đô thị đông dân nhất thế giới.