Tại vùng Đồng bằng sông Hồng, nơi có mật độ dân cư cao, hoạt động giao thương sôi động và hệ thống giao thông ngày càng phát triển, việc nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Chuyển biến tích cực nhưng không thể chủ quan
Theo Cục Thống kê, trong chín tháng năm 2026, cả nước xảy ra 11.549 vụ tai nạn giao thông, làm 7.166 người chết và 6.720 người bị thương. So với cùng kỳ năm 2025, số vụ giảm 16,8%, số người chết giảm 9,4% và số người bị thương giảm 26,3%.
Qua tuần tra, kiểm soát, lực lượng cảnh sát giao thông cả nước đã xử lý hơn 3,7 triệu trường hợp vi phạm trật tự, an toàn giao thông, trong đó có gần 595.000 trường hợp vi phạm nồng độ cồn và hơn 959.000 trường hợp chạy quá tốc độ. Kết quả này cho thấy những nỗ lực trong quản lý, tổ chức giao thông, tuần tra, kiểm soát và tuyên truyền pháp luật đã góp phần kiềm chế tai nạn. Tuy nhiên, bình quân mỗi ngày vẫn có khoảng 26 người tử vong vì tai nạn giao thông, cho thấy những mất mát và hệ lụy đối với xã hội còn rất lớn.
Tại các địa phương vùng Đồng bằng sông Hồng, tình hình tai nạn giao thông có những chuyển biến tích cực nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Thành phố Quảng Ninh là địa phương có hoạt động du lịch, công nghiệp và vận tải phát triển, trong chín tháng đầu năm 2026 xảy ra 253 vụ tai nạn giao thông, làm 142 người tử vong và 165 người bị thương. Lực lượng chức năng đã kiểm tra hơn 538.000 lượt phương tiện, xử lý gần 69.500 trường hợp vi phạm.
Đại tá Nguyễn Quang Nhật, Trưởng phòng Hướng dẫn, tuyên truyền, điều tra, giải quyết tai nạn giao thông, Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an cho biết, nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tai nạn giao thông thời gian qua vẫn chủ yếu tập trung ở một số lý do. Thứ nhất, ý thức chấp hành pháp luật giao thông của một bộ phận người dân còn hạn chế.
Các hành vi như phóng nhanh, vượt ẩu, đi sai làn đường, vượt đèn đỏ, sử dụng rượu bia khi lái xe, thiếu chú ý quan sát, không làm chủ tốc độ vẫn diễn ra, tiềm ẩn nguy cơ cao gây tai nạn. Thứ hai, nhiều phương tiện giao thông không bảo đảm an toàn kỹ thuật. Tình trạng xe quá niên hạn sử dụng, không được bảo dưỡng thường xuyên, chở quá tải, quá số người quy định vẫn còn xảy ra. Kết cấu hạ tầng và tổ chức giao thông tại một số khu vực còn bất cập. Một số tuyến đường nhỏ hẹp, xuống cấp, thiếu hệ thống chiếu sáng, biển báo, cảnh báo nguy hiểm; tình trạng lấn chiếm lòng đường, hành lang an toàn giao thông chưa được xử lý triệt để.
Nâng cao ý thức văn hóa giao thông
Thời gian qua, lực lượng cảnh sát giao thông cùng các cấp, ngành, đoàn thể và nhà trường đã triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật về trật tự, an toàn giao thông. Theo số liệu của Cục Cảnh sát giao thông, trong chín tháng đầu năm, lực lượng chức năng tổ chức 23.354 lượt tuyên truyền trực tiếp với hơn 2 triệu lượt người tham gia; tại các trường học, tổ chức 4.173 buổi tuyên truyền với sự tham gia của hơn 2,39 triệu lượt học sinh và hơn 164.000 lượt giáo viên. Đây là những hoạt động thiết thực góp phần nâng cao nhận thức, từng bước hình thành ý thức chấp hành pháp luật trong cộng đồng.
Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Văn Quyền, Chủ tịch Hiệp hội vận tải ô-tô Việt Nam, để tuyên truyền thật sự hiệu quả, góp phần đẩy lùi tai nạn giao thông, nhất là dịp cuối năm khi nhu cầu đi lại tăng cao, các cơ quan chức năng cần tiếp tục có những giải pháp hữu hiệu, trong đó cần chuyển mạnh từ phổ biến kiến thức sang thay đổi nhận thức và hành vi của mỗi người khi tham gia giao thông. Đối với người điều khiển phương tiện, cần chấp hành nghiêm các quy định về tốc độ, đi đúng phần đường, làn đường, giữ khoảng cách an toàn, tuân thủ đèn tín hiệu và biển báo; tuyệt đối không điều khiển phương tiện sau khi sử dụng rượu, bia.
Cùng với đó, lực lượng chức năng cần chủ động xây dựng phương án phân luồng, điều tiết giao thông tại các cửa ngõ đô thị, tuyến cao tốc, quốc lộ, khu công nghiệp, bến xe, cảng biển và điểm du lịch; tăng cường kiểm tra phương tiện vận tải hành khách, vận tải hàng hóa, xử lý nghiêm vi phạm về nồng độ cồn, tốc độ, tải trọng và điều kiện an toàn kỹ thuật. Các địa phương cần rà soát, khắc phục kịp thời điểm đen tai nạn, bổ sung biển báo, đèn chiếu sáng, vạch kẻ đường và xử lý tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè. Việc ứng dụng camera giám sát, xử lý vi phạm qua hình ảnh và tiếp nhận phản ánh của người dân cũng cần được phát huy hiệu quả, bảo đảm công khai, minh bạch.
Đồng thời, các tỉnh, thành phố trong vùng cần tăng cường phối hợp quản lý trên những tuyến giao thông liên tỉnh, chia sẻ thông tin về ùn tắc, tai nạn và nguy cơ mất an toàn, nhất là trong các đợt cao điểm đi lại dịp lễ, Tết. Các địa phương cần phát huy vai trò của tổ chức đoàn thể, tổ dân phố, thôn, xóm trong xây dựng tuyến đường an toàn, cổng trường an toàn giao thông và khu dân cư tự quản.
Mỗi người dân bên cạnh việc tự giác chấp hành còn cần nhắc nhở người thân, đồng nghiệp cùng thực hiện. Cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức phải nêu gương, coi việc chấp hành pháp luật giao thông là biểu hiện cụ thể của trách nhiệm công dân và ý thức phục vụ cộng đồng.