Côn Sơn, nơi bảo vật lưu giữ hồn xưa

Giữa không gian thanh tĩnh của chốn thiền môn dưới chân núi Côn Sơn, các bảo vật quốc gia gồm bia Thanh Hư Động, bia Côn Sơn Tư Phúc tự bi và bộ tượng Tam Thế Phật lặng lẽ kể câu chuyện về lịch sử, Phật giáo và nghệ thuật chạm khắc góp phần làm nên chiều sâu văn hóa của vùng đất xứ Đông xưa - Hải Phòng nay.

Du khách tham quan bảo vật quốc gia - bia Côn Sơn Tư Phúc tự bi.
Du khách tham quan bảo vật quốc gia - bia Côn Sơn Tư Phúc tự bi.

Chùa Côn Sơn, tên chữ là Côn Sơn Thiên Tư Phúc tự, dân gian quen gọi là chùa Hun là một trong những trung tâm của Thiền phái Trúc Lâm. Trải qua nhiều thế kỷ, chiến tranh và những biến thiên của lịch sử, diện mạo ngôi chùa có những đổi thay, song nhiều dấu tích cổ vẫn được gìn giữ. Trong số đó, ba bảo vật quốc gia là những chứng tích đặc biệt quý giá, giúp du khách hình dung rõ hơn về lịch sử hình thành, phát triển của di tích, đồng thời nhận diện những thành tựu nổi bật của mỹ thuật truyền thống.

Trước hết là bia Thanh Hư Động, một trong những hiện vật tiêu biểu gắn với lịch sử Côn Sơn thời Trần. Tấm bia bằng đá xanh, được tạo tác thời vua Trần Duệ Tông (trị vì 1372-1377), cao 165 cm, rộng 95 cm, dày 17 cm đặt trên lưng rùa đá. Mặt trước bia nổi bật ba chữ “Thanh Hư Động” cùng những họa tiết lưỡng long chầu nhật được chạm khắc tinh xảo. Năm 1602, trong quá trình trùng tu chùa Côn Sơn, có lẽ bài minh ở mặt sau bia đã bị mờ hết chữ nên nhà sư Mai Trí Bản cho khắc văn bia “Côn Sơn Tư Phúc tự bi”, ghi lại việc tu tạo chùa và công đức của những người tham gia.

Tấm bia là dấu tích của một giai đoạn lịch sử, phản ánh mối liên hệ giữa các nhân vật lịch sử triều Trần với vùng đất Côn Sơn, nơi từng là một trung tâm quan trọng của Phật giáo Trúc Lâm. Bia Thanh Hư Động được công nhận là bảo vật quốc gia đợt 4, theo Quyết định số 2382/QĐ-TTg ngày 25/12/2015 của Thủ tướng Chính phủ.

Bia Thanh Hư Động đưa người xem trở về dấu ấn vương triều Trần, còn bia Côn Sơn Tư Phúc tự bi lại kể câu chuyện về quá trình phục hưng, tu bổ ngôi cổ tự vào đầu thế kỷ 17. Được tạo tác năm 1607 thời vua Lê Kính Tông (trị vì từ 1599-1619), tấm bia bằng đá xanh có hình lục lăng, sáu mái, chóp nhọn và chân đế tạo hình cánh sen. Các mặt bia được bố trí hài hòa, kết hợp giữa phần văn tự và những họa tiết trang trí mang phong cách nghệ thuật thời Mạc; hình tượng rồng, hoa sen và cách tổ chức bố cục trên sáu mặt bia tạo nên giá trị tạo hình riêng.

Nội dung bia ghi lại đợt đại trùng tu chùa Côn Sơn năm 1607 do thiền sư Mai Trí Bản khởi xướng, cùng sự đóng góp của các quan lại, quý chức, thiện nam, tín nữ. Những hạng mục được đề cập gồm thiêu hương, tiền đường, hậu đường, hành lang hai bên, tam quan và thượng điện. Qua những dòng chữ đã có chỗ mờ theo thời gian, người đọc vẫn nhận ra tinh thần chung sức của cộng đồng trong việc dựng xây, bảo vệ chốn thờ tự. Bia Côn Sơn Tư Phúc tự bi được công nhận là bảo vật quốc gia đợt 6, theo Quyết định số 2089/QĐ-TTg ngày 25/12/2017 của Thủ tướng Chính phủ.

Trong không gian chính điện chùa Côn Sơn, bộ tượng Tam Thế Phật hiện diện bằng hình khối, đường nét và vẻ an nhiên của nghệ thuật điêu khắc Phật giáo. Bộ tượng có niên đại thời Lê Trung Hưng, gồm ba vị: Phật Quá Khứ, Phật Hiện Tại và Phật Vị Lai, tên gọi đầy đủ là “Tam Thế thường trụ diệu Pháp thân” biểu đạt quan niệm về sự tồn tại xuyên suốt ba thời, hàm chứa giá trị tư tưởng, giúp người chiêm bái hướng đến sự tĩnh tại, lòng từ bi và những điều thiện lành.

Điểm đặc biệt của bộ tượng nằm ở phong cách tạo hình. Các pho tượng có khuôn mặt phúc hậu, đường nét được xử lý tỉ mỉ, tạo cảm giác thanh thoát mà vẫn vững chãi. Đáng chú ý là kiểu khoác áo cà sa để hở vai phải, một đặc điểm hiếm gặp trong nghệ thuật tượng Phật cổ ở Việt Nam. Cách thể hiện này góp phần tạo nên diện mạo riêng của bộ tượng, đồng thời phản ánh sự phong phú trong quan niệm thẩm mỹ và kỹ thuật tạo tác của nghệ nhân xưa.

Tam Thế Phật là bộ tượng cổ nhất tại chùa Côn Sơn, là hiện vật gốc độc bản, phản ánh đầy đủ cấu trúc của hệ tượng Tam Thế vốn là bộ tượng quan trọng hàng đầu trong các điện thờ Phật ở miền bắc Việt Nam. Bộ tượng được Thủ tướng Chính phủ công nhận là bảo vật quốc gia đợt 12, theo Quyết định số 73/QĐ-TTg ngày 18/1/2024.

Có thể bạn quan tâm

Các lực lượng tham gia làm sạch bãi biển ở Đồ Sơn (Hải Phòng). (Ảnh: KIÊN GIANG)

Hải Phòng thúc đẩy kinh tế xanh, tuần hoàn

Thực hiện Nghị quyết số 208/NQ-CP ngày 4/8/2026 của Chính phủ về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới, thành phố Hải Phòng xác định gắn kết chặt chẽ giữa phát triển kinh tế-xã hội với bảo vệ hệ sinh thái, coi chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn là động lực cốt lõi phát triển bền vững.

Khu công nghiệp Vân Trung trên địa bàn phường Nếnh, thành phố Bắc Ninh (Ảnh TĐ)

Xây dựng chính quyền, kiến tạo đô thị công nghiệp xanh

Từ lợi thế công nghiệp lớn, phường Nếnh, thành phố Bắc Ninh đang tập trung xây dựng chính quyền phục vụ hiệu quả, đồng thời quản lý và phát triển đô thị theo hướng văn minh, hiện đại, tạo nền tảng bền vững cho người dân và hàng trăm nghìn công nhân lao động trên địa bàn.

Lễ kết nạp đảng viên mới tại chi bộ Trường mầm non Nguyên Lý, xã Nam Xang.

Ninh Bình đẩy mạnh công tác phát triển đảng viên

Thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2025-2030, Tỉnh ủy Ninh Bình đã ban hành các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo tăng cường công tác xây dựng tổ chức đảng và phát triển đảng viên, phấn đấu tỷ lệ kết nạp đảng viên mới hằng năm đạt 3% số đảng viên của Đảng bộ tỉnh.

Mô hình sáng kiến “Đồng hành cùng Nhân dân chuyển đổi số” triển khai tại phường An Biên (Hải Phòng) tạo thuận lợi cho người dân khi đến làm thủ tục hành chính (Ảnh HẢI YẾN)

Đưa chính quyền đến gần dân hơn

Từ năm 2026, thành phố Hải Phòng triển khai mô hình “Chính quyền thân thiện” tại 114 xã, phường, đặc khu, hướng tới đổi mới phương thức hoạt động của chính quyền cơ sở, nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính và trách nhiệm phục vụ Nhân dân.

Xã Lục Ngạn hiện có 650 ha diện tích chuyên canh cam, quýt và bưởi.

Nâng tầm giá trị nông sản từ mùa quả chín

Cái nắng hanh hao ngày cuối thu đang dần nhuộm vàng những trái cam, vườn bưởi tại xã Lục Ngạn, thành phố Bắc Ninh, báo hiệu mùa quả chín đang về. Khoảng thời gian này được xem là “mùa vàng” của Lục Ngạn.

Bắc Ninh liên tục duy trì vị trí đứng đầu cả nước về kim ngạch xuất, nhập khẩu từ đầu năm đến nay. (Ảnh: T.T)

Bắc Ninh vượt dự toán thu ngân sách năm 2026 từ tháng 10

10 tháng của năm 2026, tình hình kinh tế-xã hội của thành phố Bắc Ninh tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực với thu ngân sách nhà nước vượt dự toán; duy trì vị trí đứng đầu cả nước về kim ngạch xuất, nhập khẩu; sản xuất công nghiệp duy trì đà tăng trưởng cao, giữ vai trò động lực chủ yếu của nền kinh tế.

Chính quyền thành phố Hải Phòng tổ chức đối thoại với các tổ chức, cá nhân có quyền lợi liên quan trong quá trình thực hiện thu hồi, xử lý cơ sở nhà, đất công không sử dụng vào mục đích để ở. (Ảnh: XUÂN TRƯỜNG)

Hải Phòng thu hồi, xử lý cơ sở nhà, đất công không sử dụng vào mục đích để ở

Thành phố Hải Phòng đang tiến hành thu hồi, xử lý 273 cơ sở nhà, đất công không sử dụng vào mục đích để ở, phấn đấu hoàn thành trong năm 2026. Việc thu hồi gắn với phân loại, xây dựng phương án sử dụng phù hợp nhằm chống thất thoát, lãng phí, khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai và lập lại kỷ cương trong quản lý tài sản công.

Hát quan họ trên thuyền tại Nhà hát Quan họ Bắc Ninh. (Ảnh: T.T)

Bắc Ninh phát triển đô thị hiện đại, đậm bản sắc Kinh Bắc

Phát biểu tại Lễ công bố thành lập thành phố Bắc Ninh, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi gắm và yêu cầu: “Xây dựng Bắc Ninh trở thành đô thị hiện đại, xanh, nhân văn, có nền công nghiệp công nghệ cao, có những doanh nghiệp Việt Nam đủ sức vươn ra thế giới, nhưng vẫn là Thành phố đậm đà hồn cốt và văn hóa Kinh Bắc”.

Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội tôn vinh 30 doanh nghiệp vì người lao động. (Ảnh: THANH HÀ)

Thương hiệu từ niềm tin người lao động

Hà Nội đang chuyển mình mạnh mẽ cùng nhịp phát triển của đất nước. Trong dòng chảy ấy, gần 3 triệu người lao động và hơn 300 nghìn doanh nghiệp trên địa bàn Thủ đô đang ngày ngày đóng góp vào sự phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, tạo nên những giá trị vật chất và tinh thần to lớn.

Ban tổ chức phát động Giải báo chí “Trọn nghĩa tri ân – Vẹn tình đồng đội”. (Ảnh: ĐG)

Báo và Phát thanh, Truyền hình Bắc Ninh gặp mặt cộng tác viên và phát động Giải báo chí “Trọn nghĩa tri ân - Vẹn tình đồng đội”

Ngày 31/10, Báo và Phát thanh, Truyền hình Bắc Ninh tổ chức gặp mặt cộng tác viên tiêu biểu, triển khai kế hoạch xuất bản các số báo đặc biệt mừng Xuân Đinh Mùi 2027 và phát động Giải báo chí “Trọn nghĩa tri ân - Vẹn tình đồng đội” hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2027).

Chương trình nghệ thuật tôn vinh vùng đất Yên Thế. (Ảnh: ĐH)

Yên Thế, Bắc Ninh: Tôn vinh văn hóa ẩm thực

Tối 30/10, tại đình Ba Tầng Mái (Khu di tích lịch sử Hoàng Hoa Thám), xã Yên Thế, thành phố Bắc Ninh diễn ra Lễ hội ẩm thực Yên Thế năm 2026, giới thiệu đặc sản địa phương cùng các hoạt động trải nghiệm văn hóa, ẩm thực truyền thống.