Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ cơ sở

Bài 2: Bắt nhịp phát triển mới

Tạo cho cán bộ cơ sở được thể hiện năng lực, sở trường

Tiến sĩ Vũ Trung Kiên, Phó Trưởng khoa Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị khu vực II chia sẻ: Trong bối cảnh hiện nay, người đứng đầu các địa phương càng cần nắm chắc tình hình nội bộ, kịp thời giải quyết tâm tư, nguyện vọng của cán bộ; đồng thời bảo đảm công bằng, minh bạch trong công tác cán bộ, tạo sự đồng thuận trong tổ chức...

Một trong những chuyển biến rõ nét tại các địa phương phía nam là việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, trao quyền chủ động nhiều hơn cho cơ sở, tạo cho các cán bộ cơ sở được thể hiện năng lực, sở trường.

Trước đây, không ít chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội, văn hóa ở cấp xã, phường phải trải qua nhiều tầng nấc thủ tục, mất nhiều thời gian, nhưng nay cơ chế mới đã rút ngắn đáng kể quy trình, các cán bộ kiêm nhiệm khối lượng công việc nhiều hơn, áp lực hơn... tuy nhiên cũng trưởng thành nhanh hơn. Điều này góp phần giúp địa phương chủ động hơn trong tổ chức thực hiện công việc chung...

Đồng chí Lê Thanh Hải, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Thọ Sơn, thành phố Đồng Nai cho biết: “Nhiều chương trình phát triển kinh tế-xã hội, nhất là đầu tư công, được triển khai nhanh hơn, hiệu quả hơn, đồng thời nâng cao rõ rệt tinh thần trách nhiệm và tính chủ động của cán bộ. Chủ trương địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm đã thật sự giúp gỡ khó cho cơ sở...”.

Thực tế tại điểm lẻ Trường tiểu học Thọ Sơn ở thôn Sơn Lập là minh chứng sinh động. Nhiều năm trước, cơ sở vật chất của điểm trường còn rất khó khăn, dù chính quyền địa phương và thầy trò đã nỗ lực nhưng vướng mắc về thủ tục khiến việc đầu tư kéo dài.

Đến tháng 8/2025, hai phòng học kiên cố mới được hoàn thành và đưa vào sử dụng, cùng với các hạng mục phụ trợ như nhà vệ sinh, đường đi, cổng trường. Cô giáo Nguyễn Thị Lộc chia sẻ: “Điểm trường được đầu tư khang trang giúp việc dạy và học thuận lợi hơn, chất lượng giáo dục được nâng lên rõ rệt”. Tỉnh Vĩnh Long đã đẩy mạnh cụ thể hóa chủ trương phân cấp, phân quyền bằng các chương trình hành động rõ ràng, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị gắn với thời gian hoàn thành.

Đồng chí Trần Văn Lâu, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long khẳng định: “Việc phân cấp, phân quyền theo nguyên tắc “địa phương quyết-địa phương làm-địa phương chịu trách nhiệm” đã phát huy tính chủ động, sáng tạo của các cấp chính quyền, đồng thời gắn cải cách thủ tục hành chính với chuyển đổi số, xây dựng chính quyền số, tạo thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp”.

Hiệu quả của cơ chế mới đã thể hiện rõ tại xã Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp. Từ giữa tháng 4, địa phương đưa vào vận hành mô hình kinh tế đêm tại Quảng trường Tháp Mười, tạo không gian mua sắm, ẩm thực và giải trí cho người dân.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tháp Mười Nguyễn Thị Kim Thoại cho hay: “Mô hình không chỉ nâng cao đời sống tinh thần của người dân mà còn mở ra hướng phát triển dịch vụ, thương mại mới, góp phần xây dựng địa phương văn minh, hiện đại. Thành công này có đóng góp không nhỏ của đội ngũ các cán bộ cơ sở...”.

Tương tự, thành công trong giải phóng mặt bằng của dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm (Thành phố Hồ Chí Minh) là minh chứng điển hình khi bộ máy được tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian, nâng cao hiệu lực quản lý và rút ngắn thời gian giải quyết công việc. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 17.200 tỷ đồng, ảnh hưởng đến hơn 2.200 hộ dân.

Ông Đỗ Văn Bộ, Khu phố 9, phường An Nhơn chia sẻ: “Ban đầu gia đình tôi chưa đồng thuận. Nhưng khi được các cán bộ giải thích rõ ràng, thấu tình đạt lý, gia đình tôi đã sớm bàn giao mặt bằng cho dự án”.

Theo đồng chí Phạm Trung Kiên, Bí thư Đảng ủy phường An Nhơn, Thành phố Hồ Chí Minh, kinh nghiệm quan trọng trong công tác giải phóng mặt bằng là phải làm tốt công tác dân vận: “Cán bộ phải gần dân, lắng nghe dân, giải thích rõ ràng, minh bạch và có trách nhiệm cao, vì lợi ích chung của người dân”.

Tại phường Long Thành, thành phố Đồng Nai, địa bàn trọng điểm với nhiều dự án lớn như sân bay Long Thành, cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu, Bến Lức-Long Thành…, Trung tâm phục vụ hành chính công luôn đông người dân, doanh nghiệp đến giao dịch, song đội ngũ cán bộ làm việc với tinh thần “hết việc chứ không hết giờ”.

Chị Nguyễn Thị Hà, người dân địa phương cho biết: “Cán bộ thân thiện, hướng dẫn tận tình, nhất là với những người chưa quen sử dụng dịch vụ trực tuyến như tôi”. Tương tự, bà Trần Ngọc Vũ Hà, ngụ phường Đạo Thạnh (tỉnh Đồng Tháp) cũng ghi nhận sự thay đổi rõ rệt: “Trước đây làm giấy tờ rất mất thời gian, nhưng giờ thủ tục đơn giản. Chúng tôi được các cán bộ hướng dẫn tận tình, công việc được giải quyết nhanh, không phải đi lại nhiều lần”.

Xây dựng đội ngũ cán bộ tinh nhuệ

Đồng chí Lê Hoàng Sơn, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Long Thành, thành phố Đồng Nai cho biết: “Chính quyền cấp xã phải xây dựng kế hoạch phát triển trung hạn từ 3 đến 5 năm, đồng thời cần định hướng không gian phát triển, nhu cầu hạ tầng dân cư và dịch vụ công. Trong điều kiện nguồn lực hạn chế, cần lựa chọn đúng trọng tâm, ưu tiên xử lý các vấn đề cấp bách, đồng thời nâng cao năng lực dự báo và quản trị rủi ro”.

Tư duy này đánh dấu bước chuyển quan trọng từ “hành chính quản lý” sang “quản trị phát triển”, trong đó chính quyền không chỉ là cơ quan thực thi mà còn là chủ thể kiến tạo môi trường phát triển, thúc đẩy liên kết, huy động nguồn lực và dẫn dắt sự phát triển của địa phương.

Thực tế cho thấy, xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở tinh nhuệ, thạo việc là yêu cầu cấp thiết hiện nay. Cán bộ cơ sở phải là những người được bồi dưỡng theo chức danh, theo vấn đề và huấn luyện dựa trên những bài toán thực tế tại địa phương, có khả năng cụ thể hóa chủ trương, nghị quyết của Đảng bằng những mô hình, việc làm thiết thực.

Sự đổi mới này sẽ thực sự hiệu quả khi đi kèm theo đó là cơ chế sử dụng và đánh giá cán bộ công khai, minh bạch, thiết thực, chuyên sâu, gắn với vị trí việc làm, đánh giá bằng hiệu quả công việc, bằng sản phẩm cụ thể và tác động thực tiễn, dựa trên kết quả thực hiện nhiệm vụ, mức độ hài lòng của nhân dân. Cần xem đây là tiêu chí quan trọng phản ánh năng lực thực chất của cán bộ cơ sở.

Cùng với đó, cần có chính sách thu hút, khuyến khích cán bộ trẻ, cán bộ có năng lực về cơ sở; nghiên cứu xây dựng chính sách, chế độ đãi ngộ phù hợp vị trí, công việc để phát huy tốt nhất tinh thần làm việc, cống hiến của đội ngũ cán bộ. Đồng thời tăng cường sàng lọc, thay thế kịp thời những cán bộ yếu kém, thiếu trách nhiệm, không đáp ứng yêu cầu mới.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Kim Chung, Thư ký khoa học Hội đồng Lý luận Trung ương nhấn mạnh: “Công tác cán bộ cần được đặt trong môi trường cạnh tranh lành mạnh, minh bạch, kiểm soát chặt chẽ quyền lực, từ đó lựa chọn được những người có năng lực, đáp ứng yêu cầu trong bối cảnh mới”.

Tại buổi tiếp xúc cử tri ở Đồng Nai ngày 28/4, đồng chí Lê Minh Trí, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Nội chính Trung ương cho biết, Trung ương sẽ tiến hành sơ kết toàn diện sau một năm triển khai để kịp thời tháo gỡ các vướng mắc. Những địa phương thiếu nhân sự sẽ được xem xét bổ sung; nơi chất lượng cán bộ chưa đáp ứng sẽ được tăng cường đào tạo, bồi dưỡng.

Đồng chí cũng nhấn mạnh: “Chưa giai đoạn nào các kiến nghị của địa phương được Trung ương lắng nghe, tháo gỡ nhanh như hiện nay”.

Từ thực tế tại các địa phương ở phía nam, có thể khẳng định chủ trương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy là đúng đắn, hợp lòng dân, phù hợp yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Từ bộ máy gọn hơn, chức năng rõ hơn, phân cấp mạnh hơn, nhiều địa phương đã phát huy tính chủ động, khơi thông nguồn lực, nâng cao hiệu lực quản lý và chất lượng phục vụ nhân dân.

Quan trọng hơn, quá trình này đang hình thành tư duy quản trị mới, lấy hiệu quả phục vụ và sự hài lòng của người dân làm thước đo. Đây không chỉ là sự thay đổi về tổ chức bộ máy mà còn là sự chuyển biến về chất trong phương thức lãnh đạo, điều hành, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở.

Đồng thời là hệ tiêu chí mang tính thực tiễn cao, gắn chặt giữa tư duy, hành động và kết quả, phù hợp với yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý trong giai đoạn hiện nay.

Dù phía trước vẫn còn những vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện về thể chế, nguồn nhân lực và hạ tầng số, nhưng nền móng đổi mới đã được đặt ra vững chắc.

Khi công tác cán bộ cơ sở được chú trọng, đội ngũ cán bộ không ngừng được chuẩn hóa, chính quyền vận hành hiệu lực, hiệu quả, gần dân, sát dân, thì công cuộc cải cách tổ chức bộ máy sẽ không chỉ dừng lại ở “tinh gọn”, mà trở thành động lực mạnh mẽ thúc đẩy đất nước phát triển nhanh, bền vững.

(★) Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ cơ sở: Bài 1- Từ tinh gọn đến hiệu quả phục vụ