Nâng cao chất lượng hoạt động giám sát của đại biểu dân cử

Trung tuần tháng 9 tới, dự kiến diễn đàn về giám sát tối cao của Quốc hội sẽ diễn ra tại Hà Nội với sự tham dự của nhiều thành phần: đại biểu Quốc hội, chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, đối tượng chịu sự giám sát cùng các đối tác, bạn bè quốc tế. Đây là lần đầu một diễn đàn của Quốc hội về lĩnh vực này được tổ chức.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải - Trưởng Đoàn giám sát của Quốc hội giám sát việc thực hiện Nghị quyết số 43/2022/QH15, làm việc với Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội chiều 12/3/2024. Nguồn: quochoi.vn
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải - Trưởng Đoàn giám sát của Quốc hội giám sát việc thực hiện Nghị quyết số 43/2022/QH15, làm việc với Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội chiều 12/3/2024. Nguồn: quochoi.vn

Ðịnh lượng hiệu quả giám sát

Dù hoạt động giám sát vẫn được Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội tiến hành thường xuyên, liên tục chứ không chỉ "xuân thu nhị kỳ", nhưng việc tổ chức diễn đàn này có ý nghĩa rất lớn trong việc nâng cao chất lượng hoạt động của một trong ba trụ cột công tác của Quốc hội (lập pháp, giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước). Nhiều hoạt động nhằm chuẩn bị cho diễn đàn đang được các cơ quan của Quốc hội khẩn trương tiến hành.

Đúng như Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã nêu, diễn đàn nhằm chỉ rõ và phát huy mặt tốt, ưu điểm, rút ra bài học, kinh nghiệm để khắc phục hạn chế; cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội ban hành nghị quyết, giúp Chính phủ, các bộ, ngành quản lý điều hành kinh tế-xã hội tốt hơn.

Những kinh nghiệm ấy chỉ có được khi đánh giá "đúng và trúng" những vấn đề nóng trước mắt và cả những vấn đề có tính then chốt, cơ sở để quản lý kinh tế-xã hội bền vững; tần suất, chất lượng các cuộc tranh luận và câu hỏi đặt ra cho nhánh hành pháp trong các phiên họp Quốc hội.

Cùng với đó là xem xét hiệu quả của các phiên giải trình của Hội đồng Dân tộc và các ủy ban, các báo cáo và khuyến nghị giám sát; đánh giá tính minh bạch và khả năng tiếp cận thông tin trong quá trình giám sát,…

Cũng sẽ không thể thiếu cơ chế phản hồi về mức độ hiệu quả giám sát của Quốc hội. Bằng cách đánh giá có hệ thống các yếu tố kể trên, có thể định lượng được hiệu quả của hoạt động giám sát tối cao của Quốc hội, xác định các lĩnh vực cần củng cố chức năng quan trọng này của cơ quan lập pháp. Trong đó, TS Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội nhấn mạnh, việc thiết kế và triển khai các chương trình đào tạo và phát triển năng lực dành cho các đại biểu Quốc hội, đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác Quốc hội để giúp nâng cao kỹ năng và kiến thức cần thiết cho công tác giám sát có vai trò hết sức then chốt. Những nguyên lý này cũng đúng với hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân - cơ quan dân cử ở địa phương.

Ðóng góp cho quá trình sửa đổi, bổ sung luật

Về lâu dài, những ý kiến tại diễn đàn tới đây còn là "đầu vào" rất quan trọng cho việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân.

Tại kỳ họp thứ 7, Quốc hội đã quyết định bổ sung dự án này vào chương trình xây dựng luật, pháp lệnh; trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp thứ 8 và xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ 9. Dự thảo Luật dự kiến bổ sung nguyên tắc mới trong hoạt động giám sát để thể chế hóa chủ trương của Đảng, đó là "bảo đảm cung cấp thông tin thực tiễn cho hoạt động xây dựng pháp luật, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, của địa phương".

Luật hiện hành được ban hành ngày 20/11/2015, có hiệu lực từ 1/7/2016, đến nay đã qua bảy năm tổ chức thi hành. Các quy định của luật đã tạo cơ sở pháp lý khá đầy đủ và toàn diện phục vụ hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân, nhưng còn thiếu các quy định về bảo đảm gắn kết chặt chẽ giữa hoạt động giám sát với hoạt động xây dựng pháp luật và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, địa phương. Luật cũng chưa có quy định về tiêu chí lựa chọn nhóm vấn đề chất vấn, người bị chất vấn, giám sát chuyên đề, vấn đề được giải trình, người được yêu cầu giải trình tại kỳ họp, phiên họp, hoạt động giám sát của các cơ quan có thẩm quyền giám sát; thiếu quy định về thẩm quyền giám sát của đại biểu Quốc hội (thông qua hoạt động kiến nghị Quốc hội bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Quốc hội bầu hoặc phê chuẩn). Những tồn tại, hạn chế của hoạt động giám sát còn thể hiện ở việc thiếu sự cung cấp, chia sẻ, trao đổi, xử lý, sử dụng, quản lý, bảo quản thông tin từ các tài liệu, dữ liệu, hoạt động giám sát có liên quan hay hoạt động khác của cơ quan chức năng; thiếu quy định về việc ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa trong hoạt động giám sát,...

Những bất cập đó cũng xảy ra tương tự như đối với hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân. Luật cũng chưa có quy định thường trực Hội đồng nhân dân có thẩm quyền điều chỉnh chương trình giám sát của Hội đồng nhân dân, báo cáo Hội đồng nhân dân tại kỳ họp gần nhất trong trường hợp cần thiết.

Cần nói thêm là dự án Luật này có mối quan hệ chặt chẽ với một số luật và văn bản quy phạm pháp luật khác, đặc biệt là đối với Luật Tổ chức Quốc hội năm 2014 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 (Luật Tổ chức Quốc hội cũng đang trong quá trình rà soát bước đầu để đề xuất sửa đổi, bổ sung). Rà soát kỹ lưỡng để bảo đảm tính thống nhất, hiệu quả của hệ thống pháp luật chung, chắc chắn sẽ là một trong những vấn đề được nêu tại diễn đàn tới đây, cũng như trong quá trình sửa đổi, bổ sung Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân.

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tham dự Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ nhất, nhiệm kỳ khóa XVI, tại Hà Nội trong ngày 28-29/9. Ảnh: Hương Giang

Thiết lập quy chuẩn cho nền lập pháp kỷ luật, thực chất

Không chỉ là bước chuẩn bị quan trọng cho 17 dự án luật trước khi trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ hai Quốc hội khóa XVI (dự kiến diễn ra vào trung tuần tháng 10), Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ nhất, nhiệm kỳ khóa XVI đã gợi mở và thống nhất phương thức lập pháp cho cả nhiệm kỳ. Đó là “không lấy số lượng luật làm thước đo”, mà lấy chất lượng chính sách và khả năng đi vào cuộc sống làm điểm đến.

Đại biểu thăm Trung tâm Khoa học công nghệ Viettel. Ảnh: Kiều Hoa

Từ “động lực bổ trợ” đến “động lực chủ yếu, trực tiếp”

Chiều 28/9, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Trưởng ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã chủ trì phiên họp của Ban Chỉ đạo. Tại đây, Thủ tướng nhấn mạnh: Khoa học-công nghệ (KHCN), Đổi mới sáng tạo (ĐMST), Chuyển đổi số (CĐS) không còn là “động lực bổ trợ”, mà phải trở thành “động lực chủ yếu, trực tiếp”, đo đếm được bằng kết quả tăng trưởng, nhất là đóng góp trực tiếp cho tăng năng suất, tăng năng lực cạnh tranh của nền kinh tế”...

Các đại biểu dự Lễ giới thiệu cuốn sách "Hoa vườn Bác" do Liên Chi hội Nhà báo Báo Nhân Dân tổ chức trong khuôn khổ Hội Báo toàn quốc năm 2026 tại TP Hải Phòng.

“Thực hành theo Bác” được đo bằng kết quả

Ngày 15/9/2026, Ban Bí thư ban hành Kế hoạch số 09-KH/TW nhằm triển khai Chỉ thị số 07-CT/TW của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới”.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Phiên thảo luận chung cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc Khóa 81. Ảnh: Thống Nhất

Việt Nam luôn lựa chọn hòa bình, hợp tác và phát triển

Từ ngày 20 đến 25/9, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc Khóa 81, hoạt động song phương tại Hoa Kỳ và thăm cấp Nhà nước tới Canada. Chuyến công tác khẳng định mạnh mẽ thông điệp về một Việt Nam chủ động hội nhập, hợp tác quốc tế, đóng góp tích cực và hiệu quả cho mục tiêu hòa bình và phát triển của thế giới.

Việc sửa đổi Luật Đất đai 2024 góp phần vào quá trình tạo dựng không gian phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh trong mối liên kết chặt chẽ với các vùng lân cận.

Tốc độ phải đồng hành cùng chiến lược và chất lượng

Ngay sau khi khép lại kỳ họp không thường lệ thứ nhất của Quốc hội, guồng quay chuẩn bị cho kỳ họp tiếp theo đã được kích hoạt với tinh thần khẩn trương cao độ. Tại kỳ họp tới, chính thức khai mạc chỉ sau hơn một tháng nữa, Quốc hội dự kiến xem xét, quyết định khoảng 60 nội dung quan trọng, trong đó có 41 dự án luật và nghị quyết. Không loại trừ khả năng sẽ có một số dự án tiếp tục được bổ sung vào nghị trình, khi chuẩn bị đủ hồ sơ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân với Chủ tịch Đảng Nước Nga Thống nhất, Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Liên bang Nga Dmitry Medvedev và Phu nhân. Ảnh: Thống Nhất

Khắc sâu thêm tình hữu nghị thủy chung, đặc biệt Việt Nam - Liên bang Nga

Vào lúc 14 giờ 25 phút ngày 7/9 (theo giờ địa phương), chuyến chuyên cơ chở Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn Đại biểu cấp cao Việt Nam đã hạ cánh xuống Sân bay quốc tế Vnukovo, thủ đô Moskva, bắt đầu thăm cấp Nhà nước Liên bang Nga từ ngày 7-9/9, theo lời mời của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin.

Được thiết kế theo hướng “luật khung”, Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) chỉ quy định các nguyên tắc chung mang tính định hướng, chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại.

Đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới

Dự kiến được trình Quốc hội xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ hai Quốc hội khóa XVI, diễn ra vào tháng 10 tới, Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) được đánh giá đã bao trùm đầy đủ các nhóm vấn đề trọng tâm theo tinh thần Nghị quyết số 21-NQ/TW về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan. Dự thảo cũng đã đưa ra một số cách tiếp cận mới về quản lý, sử dụng nguồn lực này.

Công an xã Mường Nhé (Điện Biên) luôn bên cạnh hỗ trợ người dân. Ảnh: Thành Đạt

Bức tường thành vững chãi che chắn dòng bình yên

Với truyền thống vẻ vang 81 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, lực lượng Công an nhân dân luôn nêu cao truyền thống và lan tỏa mạnh mẽ, kết tinh ở những sản phẩm, kết quả rất cụ thể, được Đảng, Nhà nước, các ban, bộ, ngành, địa phương ghi nhận, đánh giá cao, Nhân dân đồng tình, ủng hộ.

Cán bộ, nhân viên Đại sứ quán, cộng đồng người Việt Nam tại Australia đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Ảnh: Thống Nhất

Nâng tầm quan hệ với các đối tác Nam Thái Bình Dương

Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Australia và New Zealand (từ ngày 9 đến 14/8) có ý nghĩa đặc biệt, đánh dấu lần đầu tiên một Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam thăm hai quốc gia Nam Thái Bình Dương. Chuyến thăm tiếp thêm động lực mạnh mẽ, góp phần đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam với Australia và New Zeland lên tầm cao mới, với dư địa hợp tác rộng mở.

Buổi phát động chương trình xét tôn vinh và trao tặng danh hiệu “Doanh nhân Việt Nam tiêu biểu - Cúp Thánh Gióng” năm 2026 do VCCI tổ chức tại Hà Nội, ngày 11/8.

Góp phần xây dựng đội ngũ doanh nhân Việt Nam lớn mạnh

Với kỳ vọng góp phần xây dựng đội ngũ doanh nhân Việt Nam lớn mạnh, có năng lực cạnh tranh quốc tế, lan tỏa văn hóa kinh doanh và khơi dậy khát vọng cống hiến, đóng góp vào mục tiêu phát triển nhanh, bền vững của đất nước, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã phát động chương trình xét tôn vinh và trao tặng danh hiệu “Doanh nhân Việt Nam tiêu biểu - Cúp Thánh Gióng” năm 2026.

Ngành Tuyên giáo và Dân vận đã chủ động tham mưu triển khai hiệu quả việc nghiên cứu, quán triệt các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị.

Khẳng định vai trò cầu nối giữa Đảng với Nhân dân

Quán triệt sâu sắc phương châm “đi trước mở đường, đi cùng thực hiện, đi sau tổng kết”, tiếp tục khẳng định vai trò cầu nối giữa Đảng với Nhân dân, mọi hoạt động của ngành Tuyên giáo và Dân vận đã và sẽ luôn hướng tới mục tiêu cao nhất là củng cố, bồi đắp niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, chế độ. Đây cũng là nền tảng tạo nên “thế trận lòng dân”, là nguồn lực nội sinh quan trọng cho sự nghiệp phát triển đất nước.

Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV diễn ra tại Hà Nội, từ ngày 20/7 đến hết ngày 24/7/2026. Ảnh: Hương Giang

Thể chế hóa tư duy chiến lược trong bảo vệ, phát triển đất nước

Những định hướng được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu tại Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV tiếp tục khẳng định tư duy nhất quán của Đảng về kết hợp chặt chẽ giữa phát triển và bảo vệ Tổ quốc, giữa xây dựng tiềm lực quốc gia với chủ động phòng ngừa các nguy cơ từ sớm, từ xa, theo hướng nâng cao sức chống chịu và bảo vệ vững chắc đất nước.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên phát biểu chỉ đạo tại Phiên họp thẩm tra sơ bộ Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 Luật do Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội tổ chức. Ảnh: Hương Nguyên

Chuyển sang “hậu kiểm” phải thực chất và hiệu quả

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 Luật dự kiến được trình Quốc hội xem xét tại phiên họp không thường lệ diễn ra vào tháng 8 tới. Dự luật này đóng vai trò quan trọng trong việc xử lý những vướng mắc cấp bách trong thực tiễn và góp phần hoàn thiện thể chế, thúc đẩy cải cách thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.

Đô thị lớn đã kiến tạo cho con người một không gian sống tốt hơn, thì ngược lại, người dân cũng cần tự “nâng cấp” chính mình để phù hợp với đời sống văn minh, hiện đại.

Cư dân siêu đô thị

Nhóm cư dân của chung cư tôi ở có gần 1.000 thành viên. Tài khoản Zalo của nhóm không ngày nào không có hàng chục phản ánh về lối sống chưa chuẩn mực của một số cư dân: Vòi nước công cộng ở vườn hoa không khóa, rác bỏ không đúng nơi quy định, thú cưng đi dạo không rọ mõm... và, thậm chí, bã kẹo cao-su dính trên máy tập. Hành trình xây dựng tác phong sinh hoạt văn minh phù hợp với đô thị lớn, hiện đại vẫn còn khá gập ghềnh.

Sáng 7/7/2026, khai mạc Tuần lễ Kinh tế - Tài chính - Công nghệ Đà Nẵng 2026 và Hội nghị Đối thoại chính sách cấp cao với chủ đề “Mô hình tăng trưởng mới - Đổi mới sáng tạo - Thành phố toàn cầu”. Ảnh: TTXVN

Biến uy tín quốc tế thành động lực phát triển

Ban Chỉ đạo Trung ương về đối ngoại và hội nhập quốc tế vừa họp Phiên thứ nhất, do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì, chính thức khởi động cơ chế mới, thống nhất phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, điều phối và tổ chức thực hiện công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới.

Trong suốt 50 năm qua, Thành phố Hồ Chí Minh luôn giữ vai trò trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế. Ảnh: Đạt Thành

Biểu tượng phát triển năng động, cực đổi mới sáng tạo của Việt Nam trong thế kỷ XXI

Tròn nửa thế kỷ được vinh dự mang tên vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc, Thành phố Hồ Chí Minh đã phát triển bứt phá từ gian khó, khẳng định vị thế đầu tàu kinh tế, cực đổi mới sáng tạo và biểu tượng phát triển năng động của cả nước. Tiếp nối trang sử vẻ vang ấy, thành phố hôm nay mang khát vọng, sứ mệnh về một đô thị toàn cầu, nơi được xác định trở thành biểu tượng phát triển năng động, là đầu tàu dẫn dắt tăng trưởng, cực đổi mới sáng tạo và hội nhập quan trọng của Việt Nam.

Đại hội Đoàn XIII xác lập mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp công tác Đoàn trong nhiệm kỳ mới, trong đó đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trẻ. Ảnh Thành Đạt

Bước chuyển trong kỷ nguyên mới

Trong hai ngày 24-25/6, tại Thủ đô Hà Nội, Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh lần thứ XIII, diễn ra với tinh thần hành động: “Bản lĩnh tự cường - Tiên phong sáng tạo - Khát vọng cống hiến Làm chủ tương lai”.

Lễ đón Thủ tướng Lê Minh Hưng đến thành phố Kazan, Cộng hòa Tatarsta, Liên bang Nga bắt đầu chuyến tham dự Hội nghị Cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga. Ảnh: TTXVN

Khẳng định vai trò cầu nối tin cậy

Từ ngày 16 đến 18/6, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Hội nghị cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN-Nga, tại thành phố Kazan của Liên bang Nga. Hoạt động đối ngoại quan trọng này gửi đi thông điệp Việt Nam coi trọng quan hệ Đối tác chiến lược ASEAN-Nga, quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác toàn diện Việt Nam-Nga; khẳng định hình ảnh Việt Nam là cầu nối tin cậy trong ASEAN, là bạn bè thủy chung, chân thành của nước Nga.

GS, TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo).

Đổi mới mạnh mẽ để phát triển nguồn nhân lực cho kỷ nguyên mới

Đó là nhấn mạnh của GS, TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) trong cuộc trò chuyện với Nhân Dân cuối tuần về một số chính sách mới đã và đang triển khai nhằm mục tiêu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao - theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW của Đảng, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.