Nặm Khiếu có Bí thư Chi bộ Thào Minh Khyào

17 tuổi, đi học để nên người

Bí thư Chi bộ, Người có uy tín thôn Nặm Khiếu Thào Minh Khyào có vóc người nhỏ, bước đi nhanh nhẹn, gương mặt hiền lành với những nếp nhăn sương gió. Đưa đôi tay chai sần chỉnh lại chiếc mũ nồi xám đậm, ông cười giọng trầm ấm: “Đồng bào dân tộc H’Mông, Dao ở Nặm Khiếu biết ơn Đảng, Nhà nước nhiều lắm!”.

Là nơi sinh sống của gần 50 gia đình đồng bào dân tộc H’Mông, Dao, thôn Nặm Khiếu thuộc xã Nhạn Môn, huyện Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn, cách trung tâm xã gần 10 km đường đèo dốc, đời sống bà con còn rất nhiều khó khăn. Khi ông Khyào còn niên thiếu, bố ông bị tai nạn lao động nặng, phải xuống Hà Nội chữa bệnh. Ông xuống chăm bố một năm, nhờ đó học và nói được tiếng Kinh. “Xuống chăm bố bị đau chân, tôi thấy được cuộc sống bên ngoài tốt ra sao, mới thấy đời sống của dân bản khổ quá! Học nói được tiếng Kinh, tôi hiểu ra nhiều điều, rằng phải học cái chữ thì đời sống sẽ khá hơn”, ông Khyào nhớ lại.

Vậy là năm 17 tuổi, ngay khi có lớp, ông Khyào đăng ký đi học. Trong hơn 1 năm tìm kiếm con chữ, ông biết đọc, biết viết. Sau khi lập gia đình, dù muôn vàn khó khăn, cả bản mỗi ông Khyào hàng tuần vẫn cùng các con bước bộ lên núi, xuống đèo vượt 10 km đi học cái chữ. Cả 3 người con của ông đều học hết lớp 12, rồi đi học chuyên nghiệp. “Nghèo lắm, nuôi 3 con đi học không dễ tí nào, có người trong thôn còn bảo “Thôi, cho chúng nó ở nhà thì hộ được bao nhiêu việc nương rẫy, đi học tốn tiền”. Giờ các con học xong hết rồi, có người còn làm cán bộ, thật vui vì các con đều trưởng thành và trở về góp sức xây dựng quê hương”, ông Khyào tâm sự.

Không chỉ trong gia đình, ông Khyào còn vận động học sinh trong bản không bỏ học. Ông giải thích, động viên bà con cho con em đến lớp. Chỉ vào ngôi nhà gỗ bóng sáng, có nền xi-măng kiên cố, anh Thào Minh Vàng chia sẻ: Nhà này là con trai cả đi học nghề rồi giúp làm cho đấy. Ngày trước gia đình tôi nghèo, con thứ hai lại bệnh tật nên thấy con đi học vất vả quá, còn bảo nó nghỉ học về còn làm hộ việc. Nhưng bác Khyào đến bảo phải cho nó đi học sau mới bớt khổ, bác cũng động viên thằng bé chịu khó đi học. Nó học xong lớp 12, đi học nghề thợ xây, giờ có công việc đi làm, thu nhập ổn định còn gửi tiền về nhà nữa. Theo gương gia đình ông Khyào, giờ cả thôn không còn ai bỏ học, ai cũng hiểu rằng, cái chữ quan trọng lắm!

Cầu nối giảm đói nghèo

Với sự năng nổ, nhiệt tình, trách nhiệm ông Khyào được bầu làm trưởng thôn Nặm Khiếu và là một trong những Đảng viên đầu tiên của thôn. Năm 2007, ông làm Bí thư Chi bộ của 3 thôn: Nặm Khiếu; Nà Pán và Phiêng Tạc. Thời điểm ấy, bà con người dân tộc ở 3 thôn trên đa số đều không biết chữ, đời sống muôn vàn khó khăn. Nỗi lo kiếm cái ăn, cái mặc đã chiếm hết suy nghĩ của bà con, vậy mà Bí thư Chi bộ Thào Văn Khyào vẫn đều đặn mỗi năm phát triển được ít nhất là một đảng viên.

Ông Khyào cười: Bà con không biết tiếng Kinh, mỗi lần có cán bộ lên tuyên truyền là mọi người chỉ nhìn nhau, nghe câu được, câu không. Chi bộ có mấy người, chia nhau ra nói chuyện thường xuyên, không phải mỗi họp ở thôn mà trong câu chuyện thường ngày, lúc nghỉ ngơi, lúc lên nương rẫy. Cũng có lúc khó khăn chứ, thí dụ như nhiều gia đình bảo vào Đảng thì không đi xuất khẩu lao động nước ngoài được, không kiếm được tiền. Tôi giải thích, bảo đi được, không sao cả, sau khi trở về lại sinh hoạt bình thường. Dần dần bà con cũng hiểu ý nghĩa, vinh dự và trách nhiệm khi được kết nạp Đảng. Rồi theo dõi, phấn đấu, có lúc sắp hết thời gian thử thách lại vi phạm một lỗi gì đó là lại cố gắng lại, người dân hiểu được thì quyết tâm cao lắm!

Năm 2007 còn sinh hoạt ghép 3 thôn, năm 2016 Chi bộ thôn Nà Pán đã đủ điều kiện tách ra riêng. Thôn Nặm Khiếu tách riêng từ năm 2019, nay đã có Ban Chi ủy với 10 đảng viên và vẫn đang duy trì mỗi năm phát triển được một đảng viên mới.

Người H’Mông ở Nặm Khiếu đời sống rất vất vả, cái đói cái nghèo được ví như làn sương mỏng mỗi sớm. Bà con ở đây bao năm chủ yếu tự cung tự cấp, vì đường đi khó khăn, vì không có tiền và cả vì không biết tiếng “của người Kinh”. Từ khi ông Khyào làm “cán bộ” thôn, được Nhà nước cho đi học hỏi các mô hình làm kinh tế, được đi tập huấn nhiều nên đời sống người dân ở đây đã có những đổi thay tích cực.

“Muốn người dân tin tưởng, làm theo thì gia đình mình phải thực hiện được trước. Tôi bàn với gia đình, mạnh dạn vay vốn về nuôi bò vỗ béo và trồng rừng. Người H’Mông chúng tôi bao đời nay chăn nuôi trâu bò thả rông, có khi cả tuần mới đi tìm. Tôi đã làm chuồng cho đàn bò, trồng cỏ voi để bảo đảm giữ ấm, đề phòng bệnh, nhờ thế bò được vỗ béo, bán rất được giá. Thấy nhà tôi làm hiệu quả, nhiều gia đình khác cũng làm theo”, ông Khyào nhớ lại.

Lời ông nói nhẹ như uống một chén rượu ngô, nhưng phía sau là những nỗ lực không ngừng nghỉ. Như lời anh A Sùng bảo: Những ngày đầu ông Khyào vất vả lắm, vừa làm việc nhà vừa đi vận động, hướng dẫn bà con làm kinh tế. Nhà nào khó khăn quá ông còn cho mượn tiền, mượn bò, mượn đất sản xuất... Người dân trong thôn ai cũng quý, cũng nghe theo ông Khyào.

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Nhạn Môn Ma Xuân Cương đánh giá: Đồng chí Thào Minh Khỳao đã phát huy vai trò người đứng đầu trong chi bộ, người có uy tín trong thôn, gương mẫu chấp hành tốt, tích cực tuyên truyền vận động người thân và nhân dân trong thôn về chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật nhà nước và các quy định của địa phương. Đồng chí đã vận động nhân dân thực hiện tốt các chương trình, dự án trên địa bàn thôn, được đông đảo người dân nhiệt tình hưởng ứng, tham gia thực hiện. Đặc biệt đồng chí đã cùng Ban Công tác Mặt trận thôn vận động người dân hiến đất, góp công làm đường nông thôn được 3 công trình với “khoảng hơn một ha đất nương rẫy”.

Khó nhất là làm cho dân hiểu

Đến Nặm Khiếu hôm nay, bản làng đang dần thay da, đổi thịt khi người dân đã biết phát triển kinh tế, có tổ nuôi bò vỗ béo với 20 thành viên, toàn thôn hiện có gần 150 con bò. Giữa thênh thang núi rừng, Nặm Khiếu bình yên với những nếp nhà giản dị, dù đường lên thôn vẫn còn khó nhưng bà con có thể di chuyển bằng xe máy, thương lái bán mua đã lên tận thôn. Để mở được con đường giao thông nông thôn, ông Khyào cũng là người góp phần không nhỏ. Gia đình ông đã tiên phong đi đầu, hiến hơn 1.800 m2 đất trồng ngô, đồng thời vận động 15 hộ gia đình cùng hiến đất để có đường đẹp.

Gần 20 năm là Bí thư Chi bộ, bước chân ông Khyào đã đi không biết bao nhiêu lần đến từng nhà của người dân Nặm Khiếu. Những năm đầu tiên, ông kiên trì đi vận động, là “người phiên dịch” theo cán bộ xã đi tuyên truyền, giải thích để bà con dễ hiểu mà nghe theo. Để người dân bỏ tập quán du canh, du cư, ông Khyào xuống tận xã mời cán bộ nông - lâm lên hướng dẫn kỹ thuật sản xuất, chăn nuôi. Để vận động bà con hiến đất làm đường, ông theo cán bộ đi tuyên truyền, dịch tiếng Kinh sang tiếng H’Mông. Có gia đình vẫn chưa hiểu, ông tự đi vận động đến 3 lần… Ông bảo: Không sợ mệt, không sợ vất vả, khó khăn lớn nhất là làm sao để người dân hiểu. Tôi học cũng ít, chỉ biết viết chữ nên mỗi lần đọc văn bản gì cũng khó lắm, nhưng vẫn phải đọc đi đọc lại nhiều lần, còn nghe đài, đọc báo để tuyên truyền, giải thích cho bà con hiệu quả hơn.

Bí thư Khyào không nguôi trăn trở: Tôi mong sao thôn sớm có điện, đường lên thôn được bê-tông để đi lại dễ dàng hơn. Cùng với đó là có thêm các lớp tập huấn về Đảng để con em vùng đồng bào dân tộc thiểu số hiểu rõ hơn, ngoài ra chúng tôi cũng rất cần các lớp tập huấn để chuyển đổi cơ cấu cây trồng cho phù hợp với điều kiện của thôn, để kinh tế của bà con ngày càng phát triển...