Một “kính vạn hoa” lấp lánh về tiếng Việt

“Tình ca Tiếng nước ta” của nhà văn, nhà báo Dương Thành Truyền do NXB Trẻ in và phát hành. Cuốn sách là công trình nghiên cứu tỉ mỉ, sưu tập và chắt lọc những sáng tạo bất tận người Việt trong quá trình duy trì và phát triển tiếng Việt một cách đầy dụng công của tác giả; trải dài qua 400 trang sách đầy đặn.
Một “kính vạn hoa” lấp lánh về tiếng Việt

Cuốn sách mở ra những cánh cửa lý thú về sự “thiên biến vạn hóa” của tiếng Việt từ xưa đến nay, bằng sự tiếp nhận mới mẻ và cái nhìn cởi mở của tác giả. Cách diễn đạt hóm hỉnh, hài hước và phóng khoáng của tác giả đã thổi hồn vào những trang sách sắc mầu lấp lánh của tiếng Việt giàu đẹp.

Đó là những mẩu chuyện từ cổ chí kim, từ cách các bậc tiền bối trổ tài “chơi chữ, đố chữ, đối chữ, ảo thuật với chữ” trong những áng văn chương thi phú xa xưa, dựa trên những đặc điểm từ ngữ độc đáo của tiếng Việt. Người Việt ngày nay biến tấu với chữ nghĩa tiếng Việt thông qua cách nói, đối đáp đầy tính biến hóa, sáng tạo, thậm chí có phần “trẻ hóa” theo cách chơi chữ của giới trẻ. Hay như cách người Việt sáng tạo đọc gộp từ “thỏa thích thú” - tưởng vô lý mà khi phân tích sâu về mặt ngữ nghĩa lại hợp lý vô cùng.

Sự lôi cuốn của tiếng Việt và thú chơi chữ của người Việt trải qua hai chương “Riêng một góc trời” và “Biên bản cuộc sống” dẫn người đọc đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác, rất khó đoán định. Để rồi từ những tình huống, trạng huống chơi chữ của dân mình, từ văn chương ra cuộc sống, trên bàn nhậu, đến chợ búa, ra sân bóng đá, sân cầu lông, lên ti-vi, sách báo, các ngành nghề, len lỏi vào các chiến dịch marketing tầm cỡ toàn cầu, thậm chí vào tận những ván bài… tiếng Việt nhuộm đầy mầu sắc và đẹp một cách lạ thường. Cái thú chơi chữ đến từ việc đặt tên con của người Việt cũng lắm điều để nói. Khó có đất nước nào tìm ra được người có cái tên dài tận 9 tiếng, 35 chữ cái như… nước mình! Cũng khó lòng mà tìm ra được bài thơ nào trên thế giới có gần chục cách đọc, đọc ngược đọc xuôi cũng thuận tai và hay như thơ của nhà thơ Việt Nam mình. Thậm chí, tác giả còn dẫn dụ ra bài vịnh Kiều có đến 1.728 cách đọc…

Cuốn sách, theo như tác giả bộc bạch - như những ghi chép nhỏ trên nền một tổ khúc giao hưởng vĩ đại và bất tận. “Đó chính là thanh âm của cảm xúc, là tình yêu của mỗi ngày và mỗi đời, là chất liệu của máu thịt, của xương tủy, của dòng chảy thời gian, của giá trị văn hóa, là sức sống của lao động và tư duy, của tâm hồn và trí tuệ…”

“Tình ca Tiếng nước ta” thuộc bộ sách “Tiếng Việt giàu đẹp” - một bộ sách về tiếng Việt rất công phu và chỉn chu của NXB Trẻ.

Có thể bạn quan tâm

Những câu thơ “nợ màu nhớ nhung”

Những câu thơ “nợ màu nhớ nhung”

Nhà thơ Trương Minh Hiếu vừa cho xuất bản tập thơ lục bát “Thả gió qua sông” (NXB Văn học). Tôi tò mò: “Thả gió qua sông” là gì và Hiếu muốn nói gì với việc thả gió qua sông?

Nhận thức mới về “tài sản số”

Nhận thức mới về “tài sản số”

Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh quá trình chuyển đổi số quốc gia và bước vào giai đoạn tăng tốc phát triển kinh tế số, các yếu tố như dữ liệu số và tài sản số đang từng bước trở thành nguồn lực chiến lược. Dù vậy, khái niệm “tài sản số” hiện vẫn còn tương đối mới mẻ, dễ bị nhầm lẫn hoặc đồng nhất với tiền mã hóa đơn thuần. Sự thiếu hụt về thông tin đa chiều khiến không ít người tiếp cận lĩnh vực này với tư duy phong trào, tiềm ẩn nhiều rủi ro về pháp lý và tài chính.

Lắng nghe để học muôn loài

Lắng nghe để học muôn loài

Cuối tháng 3, truyện dài “Hầu vương đảo Hòn Lao” (NXB Trẻ) của nhà văn Lê Đức Dương ra mắt bạn đọc, chưa đầy một tháng đã được tái bản lần hai. Tác phẩm không chỉ hấp dẫn ở cốt truyện phiêu lưu, mà còn mở ra những suy tư lặng lẽ về tự do, ký ức và trách nhiệm, những vấn đề lớn lao được kể bằng giọng văn trong trẻo, giàu cảm xúc.

Cuộc hành quân có một không hai

Cuộc hành quân có một không hai

Cuốn truyện ký “K8 - Cuộc hành quân ngược chiều” (NXB Hội Nhà văn, 2026) của nhà văn Nguyễn Phương Hà ra mắt vào tháng 4/2026. Chiến dịch K8 là một chủ trương lớn của Trung ương Đảng, Chính phủ và Bác Hồ đưa hơn ba vạn học sinh từ vùng tuyến lửa ra hậu phương miền bắc để tiếp tục học tập và cũng là để chuẩn bị lực lượng cho sự nghiệp cách mạng lâu dài.

Neo lại tình yêu, sự hy sinh

Neo lại tình yêu, sự hy sinh

Viết truyện cho thiếu nhi đã khó, dựng một huyền thoại vừa chân thực vừa sống động trong thế giới của những đứa trẻ càng khó hơn. Nhưng lật từng phần trong tập truyện thiếu nhi “Huyền thoại trên đồi cao” của Lệ Hằng, tôi đã thấy nhà văn thật thành công trong việc không dễ này.

Về nghe Nguyễn Nhật Ánh kể chuyện tình

Về nghe Nguyễn Nhật Ánh kể chuyện tình

Vẫn chọn không gian làng quê cũ với những mảnh đời ngang trái, trong lần hội ngộ này, nhà văn Nguyễn Nhật Ánh tiếp tục để bạn đọc chứng kiến bao ngã rẽ chông chênh. “Chuyện tình thị trấn” (NXB Trẻ) mang đoạn kết buồn nhưng lại mở ra nhiều hướng đi mới thênh thang hơn cho từng nhân vật.

Mang cả trăm năm vào nét vẽ

Mang cả trăm năm vào nét vẽ

Trên tay tôi đang cầm ấn phẩm “Lê Thi - Tiếng nói của chính mình” (NXB Hội Nhà văn 2026), một cuốn sách đẹp, trang trọng, dày hơn 300 trang, khái quát toàn bộ con đường hội họa của họa sĩ Lê Thi (1925-2024).

Những tình tự riêng ngưng đọng

Những tình tự riêng ngưng đọng

Bốn nữ nhà thơ họ Đoàn là Đoàn Thị Tảo, Đoàn Thị Ký, Đoàn Thị Lam Luyến, Đoàn Ngọc Thu gần đây ra mắt tuyển thơ “Thi phẩm tứ nữ họ Đoàn” (NXB Hội Nhà văn). Đó là những khúc tình tự riêng đầy ngưng đọng.

Những suy nghiệm nhân sinh

Những suy nghiệm nhân sinh

“Mưa ở Bình Dương & những truyện ngắn khác” là tập truyện ngắn của nhà văn Văn Giá, được NXB Hội Nhà văn ấn hành cuối năm 2025. Tập sách gồm 40 truyện ngắn xoay quanh chuyện sinh hoạt thường ngày, những thói hư tật xấu, những trăn trở và hoài nghi của con người giữa trần thế xô bồ và phồn tạp.

Lớn lên từ chính văn hóa Việt

Lớn lên từ chính văn hóa Việt

Giữa những kệ sách quản trị vốn đầy ắp mô hình phương Tây, những công thức thành công được nhập khẩu từ các tập đoàn toàn cầu, cuốn sách “Văn hóa quản trị chất Việt” (NXB Thế giới) của chuyên gia tư vấn quản trị và văn hóa doanh nghiệp Đỗ Thùy Dương lại đi theo một hướng khác: Trở về với căn tính Việt để tìm lời giải cho quản trị Việt.

Đối mặt để bảo vệ công lý

Đối mặt để bảo vệ công lý

Tiểu thuyết “Đối mặt” (NXB Công an nhân dân) của nhà văn Phạm Quang Long từng giành Giải A cuộc thi tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống” lần thứ V, do Bộ Công an phối hợp tổ chức. Đây là một tiểu thuyết hình sự đầy đặn, kỳ công.

Tiến về miền chưa biết

Tiến về miền chưa biết

Trong cuốn du ký “Từ nhà anh về nhà em” do NXB Kim Đồng vừa phát hành, tác giả Thibault Clemenceau đã kể lại chặng đường cùng vợ đạp xe 16 nghìn km suốt hơn một năm từ Pháp về Việt Nam với rất nhiều trải nghiệm đáng nhớ.

Chắt từ máu và hoa

Chắt từ máu và hoa

Nhà văn Phạm Việt Long trực tiếp ra chiến trường nhận nhiệm vụ vào những năm ác liệt nhất, những năm bắt đầu tổng tiến công Mậu Thân 1968. Nơi ông đến: Chiến trường Nam Trung Bộ cũng là một trong những mặt trận gian khó nhất.

Thức tỉnh những tình cảm thiện lương

Thức tỉnh những tình cảm thiện lương

Gần đây tôi nhận được cuốn sách mới nhất của Thụy Anh có tựa đề “Mắt trố” (truyện dài, NXB Trẻ 2026), tôi đã say sưa đọc 80 trang sách của Thụy Anh rồi hân hoan gấp lại trang cuối cùng với một tâm trạng hy vọng sẽ còn được đọc tiếp nữa!

Nhặt từ sách

Nhặt từ sách

“Kẻ sĩ ra làm quan hành chính có phải chỉ ung dung ở chốn miếu đường, bàn bạc văn nhã và tỏ ra đức vọng thôi đâu?

Ta sẽ khác đi, khi đọc Haruki Murakami

Ta sẽ khác đi, khi đọc Haruki Murakami

Thế giới thì trôi đi nhưng những câu chuyện sẽ lưu lại. Mỗi truyện ngắn trong tác phẩm “Ngôi thứ nhất số ít” (NXB Phụ Nữ Việt Nam) của Haruki Murakami sẽ là một lát cắt của thế giới.

Nhặt từ sách

Nhặt từ sách

“Các thuật toán (truyền thông mạng xã hội) đã tiêu giảm nhiều mặt cảm xúc của con người - ghét, yêu, phẫn nộ, vui mừng, bối rối - thành một danh mục duy nhất: Tương tác.

Tìm dấu xưa trí tuệ nước Nam

Tìm dấu xưa trí tuệ nước Nam

Cuốn sách “Lược sử khoa học và kỹ thuật Việt Nam tiền hiện đại” của nhóm tác giả Trần Trọng Dương, Phạm Vũ Lộc và Nguyễn Ngọc Phương Đông vừa được NXB Đại học Sư phạm (Hà Nội) ấn hành, đã gợi nên một mạch trầm sâu lắng.

Thêm lý giải về lo âu

Thêm lý giải về lo âu

Nhận diện được khủng hoảng hiện sinh của con người thời đại mới, nhà văn Phùng Văn Khai đã lựa chọn trực tiếp lý giải những lo âu, ám ảnh đồng thời đưa ra lối thoát cho con người thông qua bộ đôi tiểu thuyết “Hư thực” và “Hồ đồ” (NXB Văn học).

Một tiến trình độc đáo

Một tiến trình độc đáo

Sau 12 năm tập hợp, biên soạn và tuyển chọn, nhà văn Lê Quang Trang và nhà văn Trần Thị Thắng đã hoàn thành tập sách “Văn học giải phóng miền Nam Việt Nam: Một tiến trình độc đáo” (NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh).

Thi sĩ “vẽ bóng mình trên vết sẹo bong da”

Thi sĩ “vẽ bóng mình trên vết sẹo bong da”

Thi sĩ Đinh Minh Thiện vừa trình làng tập thơ thứ tư: “Bản giao hưởng tháng Tư” (NXB Hội Nhà văn). Ở tập thơ này, nhãn quan của một họa sĩ đối thoại không hồi kết với chiều sâu tĩnh tại của một tâm hồn hướng Phật.

Những câu thơ lay gọi

Những câu thơ lay gọi

Quê hương bắt đầu từ mùi điền dã hoai nồng, thấm thía vào máu thịt, khiến kẻ thiên di dù đi đến chân trời viễn mộng nào cũng thấy tâm hồn mình chơi vơi thiếu vắng một khoảng bình yên. Mỗi tấc đất ta đi qua đều viết nên một trang sử của tâm trạng, nơi cái bình thường nhất khi xa lại trở nên bồi hồi.

Lời cảnh tỉnh từ “Lớp học cuối cùng”

Lời cảnh tỉnh từ “Lớp học cuối cùng”

Trong thời đại hiện nay, trí tuệ nhân tạo được hứa hẹn sẽ cách mạng hóa giáo dục vì sở hữu rất nhiều ưu thế. Đi đến đâu cũng nghe người ta nhắc về sự thông minh, tiện lợi, độ lan tỏa của AI.

Những bài học không bao giờ cũ

Những bài học không bao giờ cũ

Giữa bộn bề công việc - Nguyễn Văn Mạnh là Trưởng Ban biên tập tạp chí Diễn đàn Văn nghệ Việt Nam, vậy mà chỉ trong hai năm Nguyễn Văn Mạnh công bố ba tác phẩm: “Miền hoa phượng” - Thơ, NXB Văn học; “Dấu thời gian” - Thơ, NXB Hội nhà văn; “Theo dấu chân cuộc sống” - Tuyển tập phóng sự và bút ký báo chí, NXB Hội nhà văn.

Thương những phận đời trên dòng thác

Thương những phận đời trên dòng thác

Tập truyện ngắn “Bể người thăm thẳm” (NXB Hội Nhà văn) của nhà văn Nguyễn Thị Lê Na chứa gần 10 truyện ngắn. Mỗi truyện ngắn tập trung vào một nội dung, điểm chung là đều xoáy vào những bi kịch, tổn thương, trăn trở của con người, đặc biệt là số phận những nhân vật nữ luôn tự ý thức về bản thân và khát khao hạnh phúc.