Một “kính vạn hoa” lấp lánh về tiếng Việt

“Tình ca Tiếng nước ta” của nhà văn, nhà báo Dương Thành Truyền do NXB Trẻ in và phát hành. Cuốn sách là công trình nghiên cứu tỉ mỉ, sưu tập và chắt lọc những sáng tạo bất tận người Việt trong quá trình duy trì và phát triển tiếng Việt một cách đầy dụng công của tác giả; trải dài qua 400 trang sách đầy đặn.
Một “kính vạn hoa” lấp lánh về tiếng Việt

Cuốn sách mở ra những cánh cửa lý thú về sự “thiên biến vạn hóa” của tiếng Việt từ xưa đến nay, bằng sự tiếp nhận mới mẻ và cái nhìn cởi mở của tác giả. Cách diễn đạt hóm hỉnh, hài hước và phóng khoáng của tác giả đã thổi hồn vào những trang sách sắc mầu lấp lánh của tiếng Việt giàu đẹp.

Đó là những mẩu chuyện từ cổ chí kim, từ cách các bậc tiền bối trổ tài “chơi chữ, đố chữ, đối chữ, ảo thuật với chữ” trong những áng văn chương thi phú xa xưa, dựa trên những đặc điểm từ ngữ độc đáo của tiếng Việt. Người Việt ngày nay biến tấu với chữ nghĩa tiếng Việt thông qua cách nói, đối đáp đầy tính biến hóa, sáng tạo, thậm chí có phần “trẻ hóa” theo cách chơi chữ của giới trẻ. Hay như cách người Việt sáng tạo đọc gộp từ “thỏa thích thú” - tưởng vô lý mà khi phân tích sâu về mặt ngữ nghĩa lại hợp lý vô cùng.

Sự lôi cuốn của tiếng Việt và thú chơi chữ của người Việt trải qua hai chương “Riêng một góc trời” và “Biên bản cuộc sống” dẫn người đọc đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác, rất khó đoán định. Để rồi từ những tình huống, trạng huống chơi chữ của dân mình, từ văn chương ra cuộc sống, trên bàn nhậu, đến chợ búa, ra sân bóng đá, sân cầu lông, lên ti-vi, sách báo, các ngành nghề, len lỏi vào các chiến dịch marketing tầm cỡ toàn cầu, thậm chí vào tận những ván bài… tiếng Việt nhuộm đầy mầu sắc và đẹp một cách lạ thường. Cái thú chơi chữ đến từ việc đặt tên con của người Việt cũng lắm điều để nói. Khó có đất nước nào tìm ra được người có cái tên dài tận 9 tiếng, 35 chữ cái như… nước mình! Cũng khó lòng mà tìm ra được bài thơ nào trên thế giới có gần chục cách đọc, đọc ngược đọc xuôi cũng thuận tai và hay như thơ của nhà thơ Việt Nam mình. Thậm chí, tác giả còn dẫn dụ ra bài vịnh Kiều có đến 1.728 cách đọc…

Cuốn sách, theo như tác giả bộc bạch - như những ghi chép nhỏ trên nền một tổ khúc giao hưởng vĩ đại và bất tận. “Đó chính là thanh âm của cảm xúc, là tình yêu của mỗi ngày và mỗi đời, là chất liệu của máu thịt, của xương tủy, của dòng chảy thời gian, của giá trị văn hóa, là sức sống của lao động và tư duy, của tâm hồn và trí tuệ…”

“Tình ca Tiếng nước ta” thuộc bộ sách “Tiếng Việt giàu đẹp” - một bộ sách về tiếng Việt rất công phu và chỉn chu của NXB Trẻ.

Có thể bạn quan tâm

Tiến về miền chưa biết

Tiến về miền chưa biết

Trong cuốn du ký “Từ nhà anh về nhà em” do NXB Kim Đồng vừa phát hành, tác giả Thibault Clemenceau đã kể lại chặng đường cùng vợ đạp xe 16 nghìn km suốt hơn một năm từ Pháp về Việt Nam với rất nhiều trải nghiệm đáng nhớ.

Chắt từ máu và hoa

Chắt từ máu và hoa

Nhà văn Phạm Việt Long trực tiếp ra chiến trường nhận nhiệm vụ vào những năm ác liệt nhất, những năm bắt đầu tổng tiến công Mậu Thân 1968. Nơi ông đến: Chiến trường Nam Trung Bộ cũng là một trong những mặt trận gian khó nhất.

Thức tỉnh những tình cảm thiện lương

Thức tỉnh những tình cảm thiện lương

Gần đây tôi nhận được cuốn sách mới nhất của Thụy Anh có tựa đề “Mắt trố” (truyện dài, NXB Trẻ 2026), tôi đã say sưa đọc 80 trang sách của Thụy Anh rồi hân hoan gấp lại trang cuối cùng với một tâm trạng hy vọng sẽ còn được đọc tiếp nữa!

Nhặt từ sách

Nhặt từ sách

“Kẻ sĩ ra làm quan hành chính có phải chỉ ung dung ở chốn miếu đường, bàn bạc văn nhã và tỏ ra đức vọng thôi đâu?

Ta sẽ khác đi, khi đọc Haruki Murakami

Ta sẽ khác đi, khi đọc Haruki Murakami

Thế giới thì trôi đi nhưng những câu chuyện sẽ lưu lại. Mỗi truyện ngắn trong tác phẩm “Ngôi thứ nhất số ít” (NXB Phụ Nữ Việt Nam) của Haruki Murakami sẽ là một lát cắt của thế giới.

Nhặt từ sách

Nhặt từ sách

“Các thuật toán (truyền thông mạng xã hội) đã tiêu giảm nhiều mặt cảm xúc của con người - ghét, yêu, phẫn nộ, vui mừng, bối rối - thành một danh mục duy nhất: Tương tác.

Tìm dấu xưa trí tuệ nước Nam

Tìm dấu xưa trí tuệ nước Nam

Cuốn sách “Lược sử khoa học và kỹ thuật Việt Nam tiền hiện đại” của nhóm tác giả Trần Trọng Dương, Phạm Vũ Lộc và Nguyễn Ngọc Phương Đông vừa được NXB Đại học Sư phạm (Hà Nội) ấn hành, đã gợi nên một mạch trầm sâu lắng.

Thêm lý giải về lo âu

Thêm lý giải về lo âu

Nhận diện được khủng hoảng hiện sinh của con người thời đại mới, nhà văn Phùng Văn Khai đã lựa chọn trực tiếp lý giải những lo âu, ám ảnh đồng thời đưa ra lối thoát cho con người thông qua bộ đôi tiểu thuyết “Hư thực” và “Hồ đồ” (NXB Văn học).

Một tiến trình độc đáo

Một tiến trình độc đáo

Sau 12 năm tập hợp, biên soạn và tuyển chọn, nhà văn Lê Quang Trang và nhà văn Trần Thị Thắng đã hoàn thành tập sách “Văn học giải phóng miền Nam Việt Nam: Một tiến trình độc đáo” (NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh).

Thi sĩ “vẽ bóng mình trên vết sẹo bong da”

Thi sĩ “vẽ bóng mình trên vết sẹo bong da”

Thi sĩ Đinh Minh Thiện vừa trình làng tập thơ thứ tư: “Bản giao hưởng tháng Tư” (NXB Hội Nhà văn). Ở tập thơ này, nhãn quan của một họa sĩ đối thoại không hồi kết với chiều sâu tĩnh tại của một tâm hồn hướng Phật.

Những câu thơ lay gọi

Những câu thơ lay gọi

Quê hương bắt đầu từ mùi điền dã hoai nồng, thấm thía vào máu thịt, khiến kẻ thiên di dù đi đến chân trời viễn mộng nào cũng thấy tâm hồn mình chơi vơi thiếu vắng một khoảng bình yên. Mỗi tấc đất ta đi qua đều viết nên một trang sử của tâm trạng, nơi cái bình thường nhất khi xa lại trở nên bồi hồi.

Lời cảnh tỉnh từ “Lớp học cuối cùng”

Lời cảnh tỉnh từ “Lớp học cuối cùng”

Trong thời đại hiện nay, trí tuệ nhân tạo được hứa hẹn sẽ cách mạng hóa giáo dục vì sở hữu rất nhiều ưu thế. Đi đến đâu cũng nghe người ta nhắc về sự thông minh, tiện lợi, độ lan tỏa của AI.

Những bài học không bao giờ cũ

Những bài học không bao giờ cũ

Giữa bộn bề công việc - Nguyễn Văn Mạnh là Trưởng Ban biên tập tạp chí Diễn đàn Văn nghệ Việt Nam, vậy mà chỉ trong hai năm Nguyễn Văn Mạnh công bố ba tác phẩm: “Miền hoa phượng” - Thơ, NXB Văn học; “Dấu thời gian” - Thơ, NXB Hội nhà văn; “Theo dấu chân cuộc sống” - Tuyển tập phóng sự và bút ký báo chí, NXB Hội nhà văn.

Thương những phận đời trên dòng thác

Thương những phận đời trên dòng thác

Tập truyện ngắn “Bể người thăm thẳm” (NXB Hội Nhà văn) của nhà văn Nguyễn Thị Lê Na chứa gần 10 truyện ngắn. Mỗi truyện ngắn tập trung vào một nội dung, điểm chung là đều xoáy vào những bi kịch, tổn thương, trăn trở của con người, đặc biệt là số phận những nhân vật nữ luôn tự ý thức về bản thân và khát khao hạnh phúc.

Câu chuyện của ký ức và cảm xúc

Câu chuyện của ký ức và cảm xúc

Nhà thơ Hoàng Anh Tuấn vừa tái ngộ độc giả bằng tập tản văn “Về nghe hoa hòe kể chuyện”, do NXB Kim Đồng phát hành. Với 20 bài tản văn và gần 200 trang giấy in, Hoàng Anh Tuấn chứng tỏ mình là người kể chuyện duyên dáng.

Hành trình để nhớ, để yêu

Hành trình để nhớ, để yêu

Nhà thơ Phan Hoàng vừa ra tuyển tập “Theo dấu bụi vàng tích Việt” (NXB Hội nhà văn), tập hợp nhiều bài ký giúp người đọc bước vào cuộc hành trình trên cả chiều dài lịch sử và không gian đất nước.

Không thể chấp nhận mãi sự tụt hậu

Không thể chấp nhận mãi sự tụt hậu

“Trí tuệ thực sự không phải là biết những điều người khác không biết, mà là khả năng diễn đạt những điều khó nhất bằng ngôn ngữ chạm đến trái tim của mọi người”.

Còn chút phong hương

Còn chút phong hương

Hơn 250 trang sách trong tập “Còn chút phong hương” (tập ký sự và tạp bút của Yên Mã Sơn, NXB Thuận Hóa), người đọc nghe nồng nàn dư vị, của trời đất và con người quê hương đất nước, của một thời phôi pha.

Chuyện của một nhà văn yêu màu xanh

Chuyện của một nhà văn yêu màu xanh

Trong tác phẩm văn xuôi thứ năm của mình - “Chuyện cây chuyện đời” (NXB Văn học và Công ty Văn hóa Đông Tây, 2025), nhà văn Trần Thùy Linh vẫn chính bút nghề nghiệp chính chị là một họa sĩ.

“Nhân duyên” của minh triết

“Nhân duyên” của minh triết

Tập thơ “Nhân duyên” của Đại tá, nhà báo Nguyễn Kiên Thái (NXB Hội Nhà văn, năm 2025) với 160 trang, hơn trăm bài thơ hấp dẫn bạn đọc bởi tính minh triết.

Sử thi, trữ tình với trường ca Thạch Xá

Sử thi, trữ tình với trường ca Thạch Xá

Tác phẩm “Trường ca làng Thạch Xá” có 11 chương và chương kết, với 3.534 chữ trong 18 trang. Yếu tố sử thi trong “Trường ca làng Thạch Xá” nhằm ca ngợi những sự kiện, biến cố lớn lao của làng trong lịch sử dựng làng và giữ làng cùng biết bao thăng trầm với giọng điệu trầm hùng, đậm chất sử thi.

Lời thì thầm sau bão giông

Lời thì thầm sau bão giông

“Có một lòng phố ở trong lòng mình” (NXB Văn học) là cuốn tản văn mới nhất của tác giả Lê Hoài Việt. Câu chữ của Việt trong những bài viết ngắn đầy tính tự sự, tâm tình.

“Xã hội giàn khoan” giữa trùng khơi

“Xã hội giàn khoan” giữa trùng khơi

Nhắc đến Trương Anh Quốc, những ai quan tâm đến văn chương biển đảo hẳn không còn xa lạ bởi anh đã sớm tạo dấu ấn với đề tài này và nhiều lần được vinh danh ở các cuộc thi.