Thực trạng nêu trên đặt ra cho các trường đại học cần có chiến lược đầu tư, sẵn sàng mọi nguồn lực để đào tạo nguồn nhân lực vi mạch bán dẫn, cung cấp cho Thành phố Hồ Chí Minh và cả nước.
Đơn vị tiên phong
Hướng đến việc phát triển các ngành đào tạo mới nổi, nhiều trường đại học tại Thành phố Hồ Chí Minh đã và đang đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, đội ngũ các chuyên gia, nhà khoa học tập trung đẩy mạnh các chương trình đào tạo cho ngành vi mạch bán dẫn.
Trong đó, Trường đại học Công nghệ thông tin (Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh) đã tham gia đào tạo chuyên ngành Thiết kế vi mạch từ rất sớm (đã được gần 20 khóa tuyển sinh) thuộc ngành Kỹ thuật máy tính. Đặc biệt là lớp tuyển sinh thí điểm về thiết kế vi mạch năm 2023.
Tiến sĩ Nguyễn Tấn Trần Minh Khang, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Công nghệ thông tin cho biết: Nhà trường đã dần khẳng định năng lực, chất lượng đào tạo và thu hút được các sinh viên ưu tú có điểm chuẩn đầu vào ở mức giỏi.
Bên cạnh các thuận lợi về đội ngũ giảng viên có nhiều kinh nghiệm, chất lượng sinh viên đầu vào tốt, trường được Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đầu tư một Phòng Thí nghiệm đào tạo và nghiên cứu về Thiết kế vi mạch định hướng Hệ thống trên chip (System-on- Chip Design) và được Chính phủ cho chủ trương phát triển Phòng thí nghiệm đào tạo và nghiên cứu về Thiết kế vi mạch theo chuẩn quốc gia.
Việc đầu tư này tạo điều kiện cho Trường đại học Công nghệ thông tin trang bị được các phần mềm chuyên nghiệp, thiết bị thực hành, thiết bị đo lường phục vụ cho hoạt động đào tạo đại học và sau đại học tiếp cận với yêu cầu của doanh nghiệp.
Cùng với đó, nhà trường có thể thu hút sinh viên giỏi, học viên cao học đến học tập, đồng thời thu hút giảng viên, nhà khoa học có chuyên môn sâu về Thiết kế vi mạch tham gia giảng dạy và nghiên cứu lâu dài. Tuy nhiên, Tiến sĩ Nguyễn Tấn Trần Minh Khang thẳng thắn nhìn nhận, nhà trường cũng đang gặp khó khăn trong hoạt động đào tạo.
Cụ thể, chưa thu hút được nhiều giảng viên và chuyên gia tham gia công tác giảng dạy và nghiên cứu, đồng thời chịu sự cạnh tranh thu hút nguồn nhân lực từ các doanh nghiệp trong ngành.
Trường gặp khó khăn trong công tác triển khai xây dựng phòng thực hành, phòng thí nghiệm Thiết kế vi mạch tiếp cận yêu cầu thực tế từ doanh nghiệp, cũng như khó tiếp cận các nguồn lực từ đề tài khoa học, công nghệ từ các doanh nghiệp và từ Nhà nước để đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu trong ngành thiết kế vi mạch; thiếu cơ chế và chính sách thu hút các chuyên gia từ doanh nghiệp, từ nước ngoài tham gia đào tạo, nghiên cứu khoa học tại trường.
Hướng đến đào tạo nguồn nhân lực thiết kế vi mạch theo chuẩn quốc tế, đại diện nhà trường chia sẻ: Nhà trường có kế hoạch và giải pháp để tăng cường thu hút giảng viên và chuyên gia trong lĩnh vực này tham gia đào tạo và nghiên cứu lâu dài.
Trong đó, chú trọng đến xây dựng và thành lập Phòng thí nghiệm Thiết kế vi mạch định hướng SoC (System-on- Chip); Phòng thực hành thiết kế vi mạch số và phát triển nhân sự tham gia đào tạo và nghiên cứu.
Đồng thời, trường xây dựng chính sách và tạo cơ chế thuận lợi để các giảng viên, nhà khoa học trẻ, chuyên gia đầu ngành về làm việc, nghiên cứu tại trường, tăng cường đầu tư Phòng thí nghiệm nghiên cứu chuyên sâu từ các nguồn lực tài chính từ vốn đầu tư Chính phủ và từ doanh nghiệp...
Đào tạo gắn với thực tiễn
Khoa Điện tử-Viễn thông, Trường đại học Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh) là đơn vị giữ vai trò cốt lõi trong việc xây dựng chương trình đào tạo về thiết kế vi mạch của nhà trường.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Đức Cường, Trưởng Bộ môn Điện tử, Khoa Điện tử-Viễn thông, Trưởng Phòng thí nghiệm DESLab, để đồng bộ với chương trình đào tạo về thiết kế vi mạch, Khoa Điện tử-Viễn thông cũng đã xây dựng Đề án về Phòng thí nghiệm thiết kế vi mạch phục vụ cho đào tạo và nghiên cứu thiết kế vi mạch, với sự đầu tư của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. Bằng sự đầu tư cơ sở vật chất, xây dựng chương trình đào tạo, nhà trường đã và đang sẵn sàng cho nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực về thiết kế vi mạch.
Với yêu cầu cấp bách đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành công nghiệp vi mạch bán dẫn, một số trường đại học đầu tư các công nghệ mới và tiến hành đào tạo dựa trên các chuyên ngành: Điện tử- viễn thông, kỹ thuật máy tính…
Thiết kế vi mạch là một ngành công nghệ cao, liên quan rất nhiều khối kiến thức chuyên môn trong các ngành Điện tử - Viễn thông và Công nghệ thông tin. Do vậy nguồn nhân lực làm việc được trong lĩnh vực này phải được đào tạo bài bản, có đủ kiến thức sâu rộng về ngành. Trường đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh) luôn xem nhu cầu nguồn nhân lực của Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những mục tiêu hàng đầu của nhà trường trong đào tạo.
Cụ thể, liên quan đến ngành thiết kế vi mạch, nhà trường đã đào tạo về thiết kế vi mạch từ 20 năm nay. Trong bối cảnh hiện tại, việc đào tạo sẽ mở rộng quy mô, đẩy mạnh hướng nghiên cứu vi mạch số, vi mạch hỗn hợp. Trường đại học Bách khoa vừa song song mở rộng quy mô đào tạo bậc đại học, đồng thời đẩy mạnh quy mô đào tạo cao học.
Theo định hướng Chương trình phát triển Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh thành Trung tâm đào tạo, nghiên cứu, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo hàng đầu châu Á trong lĩnh vực công nghệ bán dẫn đến năm 2030, tầm nhìn năm 2045, đơn vị này sẽ xây dựng khung chương trình đào tạo đại học và sau đại học tiên tiến ngành Thiết kế vi mạch.
Trong đó, đào tạo hơn 1.800 kỹ sư, cử nhân và 500 thạc sĩ. Thời gian qua, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đã và đang phát triển chương trình đào tạo và nghiên cứu trong lĩnh vực Thiết kế vi mạch nhằm đáp ứng nhu cầu gia tăng nhanh chóng nguồn nhân lực chất lượng cao của ngành này.
Cụ thể, tập trung phát triển chương trình đào tạo tiên tiến và tăng cường đào tạo kỹ sư, thạc sĩ; đầu tư xây dựng mới và chia sẻ phòng thí nghiệm đào tạo và nghiên cứu chuyên sâu; thành lập Viện Nghiên cứu bán dẫn nhằm thu hút nguồn lực chuyên gia và doanh nghiệp. Đây là chiến lược bài bản của các cơ sở giáo dục, nhằm chuẩn bị sẵn sàng đào tạo nguồn nhân lực vi mạch bán dẫn, cung cấp cho đất nước.
