Tết mùa mưa của dân tộc Hà Nhì

Tết mùa mưa (Jé Khù Chà) là một trong những cái tết lớn và mang đậm bản sắc văn hóa của dân tộc Hà Nhì ở huyện Mường Tè (Lai Châu). Tết thường được bà con tổ chức vào giữa mùa mưa (khoảng giữa tháng 6 âm lịch hằng năm) khi việc mùa vụ mới vừa hoàn tất.

Bánh dày là một trong những lễ vật quan trọng của người Hà Nhì trong những dịp lễ, Tết.
Bánh dày là một trong những lễ vật quan trọng của người Hà Nhì trong những dịp lễ, Tết.

Đây là khoảng thời gian rảnh rỗi nhất trong năm nên họ tổ chức Tết để gia đình, họ hàng quây quần sum họp. Tết vừa là dịp nghỉ ngơi, vui chơi giải trí; vừa là dịp để bà con tạ ơn tổ tiên, trời đất đã ban cho mưa thuận gió hòa; đồng thời cầu cho mùa vụ tiếp theo tươi tốt, bội thu.

Khi tổ chức Tết, bà con thường chọn vào ngày con rồng trong tháng. Trước đây, Tết thường kéo dài trong bảy ngày, tuy nhiên hiện nay do đời sống đã có nhiều thay đổi cho nên thời gian tổ chức Tết cũng được bà con rút ngắn bớt, thường thì năm ngày hoặc ít hơn, tùy thuộc từng vùng, từng bản. Trong ngày Tết đầu tiên bà con thường dậy rất sớm để làm bánh dày, mổ lợn làm lễ cúng tổ tiên, trời đất. Thịt lợn và bánh dày là hai trong số những lễ vật quan trọng nhất không thể thiếu trong ngày Tết của người Hà Nhì.

Việc cúng lễ của người Hà Nhì trong dịp Tết mùa mưa là do chủ hộ gia đình đảm nhiệm. Họ cúng cả bên nội lẫn bên ngoại và thường cúng xong từ rất sớm để mọi người có thể cùng nhau ăn sáng trong ngày Tết đầu tiên. Sau đó còn dành thời gian cho việc chuẩn bị váy áo đi chơi Tết. Ngoài ra, các trò chơi trong dịp Tết mùa mưa của người Hà Nhì cũng khá đa dạng và phong phú. Từ đi cà kheo, đánh cù, hát đối giao duyên đến chơi đu lăng, bập bênh xoay vòng... Tuy nhiên, trò chơi được xem là không thể thiếu trong dịp này là đu lăng. Người Hà Nhì quan niệm rằng, việc chơi đu lăng là một hình thức sám hối cho những tội lỗi mà họ vướng phải trong suốt quãng thời gian trước. Cụ thể là việc săn bắn, giết hại những con vật trên rừng, mà mỗi con vật đều có linh hồn nên phải có hình phạt nhất định để giải oan cho linh hồn của những con vật để chúng không còn tìm về làm hại bản làng...

Ngoài việc tham gia các trò chơi, Tết cũng là dịp để mọi người trong bản đến nhà chúc tụng, thăm nom lẫn nhau. Khi đến chúc Tết bất cứ nhà nào trong bản, các vị khách đều được gia chủ đón tiếp bằng những mâm cỗ đầy rượu, thịt và sản vật mà chính gia đình mình làm ra. Đây là truyền thống hiếu khách và là một nét văn hóa đẹp trong đời sống của người Hà Nhì ở Lai Châu.

Cứ như vậy, mọi hoạt động diễn ra trong các bản của người Hà Nhì cho đến ngày cuối cùng. Trước khi kết thúc Tết, tất cả các hộ gia đình đều mổ gà để làm lễ tạ. Trong lễ tạ này, một lần nữa bà con lại xin với đấng tối cao cho mưa thuận gió hòa, trồng cấy, chăn nuôi không sâu, không bệnh.

Tết kết thúc, bà con Hà Nhì lại trở về với cuộc sống thường ngày. Và họ lại miệt mài lao động sản xuất cho đến mùa Tết như vậy của bản mình vào năm sau.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Chiến dịch 500 ngày đêm: Đã tìm kiếm, quy tập được 1.715 hài cốt liệt sĩ

[Video] Chiến dịch 500 ngày đêm: Đã tìm kiếm, quy tập được 1.715 hài cốt liệt sĩ

Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ cho biết, thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” (từ 15/3/2026), đến nay các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập được 1.715 hài cốt liệt sĩ, đạt 24,5% kế hoạch.

[Video] Thời sự 24h ngày 13/8/2026: Đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - New Zealand sang giai đoạn mới

[Video] Thời sự 24h ngày 13/8/2026: Đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - New Zealand sang giai đoạn mới

Bản tin cập nhật những vấn đề nổi bật: Đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - New Zealand sang giai đoạn mới; Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì buổi làm việc với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các tổ chức tín dụng; Thí sinh thi lại tốt nghiệp THPT tại trường THPT Chuyên Tuyên Quang bắt đầu làm thủ tục dự thi.

1.020 mộ liệt sĩ chưa có thông tin tại xã Cam Lộ sẽ được lấy mẫu phục vụ giám định ADN. (Ảnh: H.M)

Quảng Trị: Lấy mẫu hơn 1.000 hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN tại xã Cam Lộ

Hưởng ứng "Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", ngày 13/8, xã Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị tổ chức triển khai công tác lấy mẫu, số hóa thông tin, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ tại các nghĩa trang trên địa bàn xã nhằm phục vụ công tác giám định ADN, xác định danh tính các liệt sĩ. 

Lãnh đạo Bộ Quốc phòng đưa tiễn các liệt sĩ về nơi an nghỉ cuối cùng.

Đồng Nai: Truy điệu, an táng 29 hài cốt liệt sĩ

Nhân kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám (19/8/1945-19/8/2026) và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945-2/9/2026), tại xã Đồng Tâm, thành phố Đồng Nai long trọng tổ chức Lễ viếng, truy điệu và an táng 29 hài cốt liệt sĩ đã hy sinh trong thời kỳ về nơi an nghỉ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Bình Phước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Toàn quyền New Zealand Cindy Kiro và đại biểu tại Triển lãm ảnh StarkWhite của nhiếp ảnh gia Fiona Pardington. (Ảnh: TTXVN)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Toàn quyền New Zealand Dame Cindy Kiro thăm triển lãm ảnh của nghệ sĩ Fiona Pardington

Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới New Zealand, ngày 13/8, tại thành phố Auckland, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Toàn quyền New Zealand Dame Cindy Kiro đã cùng thăm triển lãm các tác phẩm của nhiếp ảnh gia nổi tiếng Fiona Pardington tại phòng triển lãm nghệ thuật đương đại Starkwhite.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với các đại biểu dự Diễn đàn Giáo dục đại học và Giáo dục nghề nghiệp Việt Nam-New Zealand. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

[Ảnh] Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Diễn đàn Giáo dục đại học và Giáo dục nghề nghiệp Việt Nam-New Zealand

Tiếp tục chương trình thăm cấp Nhà nước tới New Zealand, chiều 13/8 (giờ địa phương), tại thành phố Auckland, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu tại Diễn đàn Giáo dục đại học và Giáo dục nghề nghiệp Việt Nam-New Zealand 2026, tại Trường đại học Công nghệ Auckland.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Diễn đàn Giáo dục đại học và Giáo dục nghề nghiệp Việt Nam-New Zealand 2026. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Diễn đàn Giáo dục đại học và Giáo dục nghề nghiệp Việt Nam-New Zealand

Chiều 13/8, tại Trường đại học Công nghệ Auckland, thành phố Auckland, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã dự Diễn đàn giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp Việt Nam-New Zealand năm 2026 với chủ đề "Kiến tạo tương lai chung: Nhân tài, đổi mới sáng tạo và kỹ năng cho tương lai".