Miền di sản - Tinh hoa và bản sắc

Festival “Về miền quan họ-2023” là ngày hội văn hóa đặc sắc, kết nối, lan tỏa giá trị di sản văn hóa trên tinh thần đoàn kết, phát triển qua phần trình diễn của các đoàn nghệ thuật đến từ 7 tỉnh, thành phố vinh dự sở hữu Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Dân ca quan họ Bắc Ninh chính thức được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào năm 2009.
Dân ca quan họ Bắc Ninh chính thức được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào năm 2009.

Được chọn là điểm nhấn trong chuỗi hoạt động văn hóa - thể thao - du lịch do tỉnh Bắc Ninh tổ chức từ ngày 24 đến 28/2, Chương trình khai mạc festival vào tối 25/2 với chủ đề “Miền di sản - Tinh hoa và bản sắc” sẽ là món quà quý mà xứ Kinh Bắc muốn trao tặng bè bạn gần xa, sau 14 năm quan họ được UNESCO chính thức vinh danh.

“Miền di sản - Tinh hoa và bản sắc” là một chương trình nghệ thuật phong phú, hấp dẫn được xây dựng công phu, với nội dung bao gồm ba chương. Sau màn Mời nước mời trầu, du khách bốn phương bước vào Không gian văn hóa quan họ của mảnh đất Bắc Ninh đậm đặc sắc màu văn hóa bằng những làn điệu rất đỗi thân quen như Tứ hải giao tình, Liện sai, Ngồi tựa mạn thuyền hay những ca khúc đã gắn bó mật thiết với đất và người Kinh Bắc như Gửi về quan họ, Những cô gái quan họ…

Để rồi “Bốn phương tụ hội”, với sự góp mặt của nhiều loại hình văn nghệ dân gian - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại từ khắp các vùng, miền Tổ quốc ngay tại Bắc Ninh, quê hương của những làn điệu dân ca Quan họ say đắm lòng người.

Một tiết mục biểu diễn trong Chương trình nghệ thuật “Rạng rỡ miền quan họ” tổ chức năm 2019 để kỷ niệm 10 năm Dân ca quan họ Bắc Ninh trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Một tiết mục biểu diễn trong Chương trình nghệ thuật “Rạng rỡ miền quan họ” tổ chức năm 2019 để kỷ niệm 10 năm Dân ca quan họ Bắc Ninh trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Nếu Ví Giặm gợi nhớ đất và người Nghệ Tĩnh thảo thơm tình nghĩa thì mảnh đất cực Nam Tổ quốc sở hữu đờn ca tài tử - chuyên chở những phóng khoáng, hào sảng của những con người một thời mang gươm đi mở đất. Nếu cồng chiêng là đặc sản văn hóa của đồng bào dân tộc sinh sống trên vùng đất đỏ bazan Tây Nguyên thì hát xoan gắn bó máu thịt với vùng đất Tổ Phú Thọ, với tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương.

Nếu nhã nhạc cung đình là biểu tượng của vương quyền cùng sự trường tồn, hưng thịnh của các triều đại phong kiến với âm hưởng tao nhã cùng điệu thức cao sang, quý phái thì nghệ thuật bài chòi lại mộc mạc, in đậm hơi thở cuộc sống của cộng đồng cư dân bản địa Trung Bộ.

Sánh bước cùng những lúng liếng “vang, rền, nền, nảy” của những liền anh, liền chị thuộc Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh, đông đảo các nghệ sĩ thuộc Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh Hà Tĩnh, Đoàn Nghệ thuật tỉnh Bạc Liêu, Đoàn ca múa dân tộc tỉnh Đắk Lắk, Đoàn Nghệ thuật tỉnh Phú Thọ, Đoàn ca kịch Quảng Nam, Nhà hát nghệ thuật truyền thống Cung đình Huế đã cùng tụ hội, cùng bắc nhịp cầu gửi gắm những hạt vàng tinh hoa tới khán giả truyền hình cả nước, để những di sản phi vật thể đại diện của nhân loại có cơ hội quy tụ “tứ hải giao tình”. Như lời hát quan họ, “Hôm nay tứ hải giao tình/ Tuy rằng bốn bể như sinh một nhà/ Hôm nay gặp mặt giao hòa/ Nguyện xin nguyệt lão, giăng già se duyên”.

Tiết mục biểu diễn nghệ thuật trong Chương trình “Rạng rỡ miền quan họ 2019.

Tiết mục biểu diễn nghệ thuật trong Chương trình “Rạng rỡ miền quan họ 2019.

Kết lại đêm biểu diễn nghệ thuật đong đầy cảm xúc là chương cuối, “Bắc Ninh tỏa sáng miền văn hiến”. Miền đất học hành, khoa bảng với nhiều danh nhân tiêu biểu đã đóng góp rất lớn đất nước trên suốt dặm dài lịch sử hào hùng của dân tộc.

Miền đất đi cả vào những bài đồng dao con trẻ, nôm na nhưng rất đỗi tự hào, “Một giỏ ông đồ/ Một bồ ông Cống/ Một đống ông Nghè/ Một bè Tiến sĩ/ Một bị Trạng Nguyên/ Một thuyền Bảng Nhãn…”. Miền đất nền nã uốn theo con “sông Cầu nước chảy lơ thơ”, mềm mại mà mê hoặc lòng người với những làn điệu Chuông vàng gác cửa Tam quan, Con nhện giăng mùng đã để lại những nốt lặng xao xuyến, khi câu hát “người ơi người ở đừng về” khép lại chương trình, bịn rịn, nhớ nhung khắc khoải.

Cùng với sự hỗ trợ của nhiều đơn vị nghệ thuật chất lượng cao (như Nhà hát Nghệ thuật Đương đại Việt Nam, Nhà hát Tuồng Việt Nam, Học viện múa Việt Nam), chương trình cũng có nhiều giọng ca tên tuổi tham dự như Tùng Dương, Tân Nhàn, Bùi Lê Mận, Ygaria…

Đêm khai mạc Festival sẽ phô bày vẻ lộng lẫy trên một sân khấu hoành tráng có diện tích hơn 2.800m2, với màn hình LED ngoài trời cùng hệ thống âm thanh, ánh sáng kết hợp với pháo hoa kỹ thuật tạo nên những điểm nhấn thị giác ấn tượng.

Công nghệ thực tế ảo tăng cường AR cùng hệ thống ánh sáng lazer công nghệ cao trình chiếu ánh sáng sẽ giúp hơn 6.000 khán giả có mặt trực tiếp và đông đảo người xem truyền hình có được một bữa tiệc nghe - nhìn mang lại xúc cảm đẹp. Và thật sự tự hào, về những hạt ngọc - di sản mà cha ông đã dày công bồi đắp, trao truyền cho muôn đời hậu thế.

Tiết mục biểu diễn nghệ thuật trong Chương trình “Rạng rỡ miền quan họ 2019”.

Tiết mục biểu diễn nghệ thuật trong Chương trình “Rạng rỡ miền quan họ 2019”.

“Hiện tại, công tác chuẩn bị đã được Ban tổ chức, cơ quan Thường trực Ban tổ chức chỉ đạo, triển khai bảo đảm đúng tiến độ. Những điều kiện về cơ sở, vật chất, trang thiết bị, công tác tổ chức và nội dung các chương trình nghệ thuật diễn ra tại Festival đều có sự chuẩn bị chu đáo, đúng theo kế hoạch” - ông Trịnh Hữu Hùng – Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh vui mừng cho biết.

Cũng theo ông Trịnh Hữu Hùng, điểm sáng của Festival “Về miền Quan họ - 2023” là kết nối tinh hoa các di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO công nhận, trọng tâm là Chương trình khai mạc với chủ đề “Miền di sản - Tinh hoa và bản sắc” và các hoạt động chủ đạo: Chương trình Dân ca Quan họ Bắc Ninh trên thuyền, chủ đề “Sum họp trúc mai”; Không gian trưng bày “Hành trình sắc màu di sản văn hóa phi vật thể đại diện các vùng, miền”… nhằm thắt chặt mối liên kết, hợp tác cùng phát triển trên nền tảng chiều sâu văn hóa giữa tỉnh Bắc Ninh và các tỉnh, thành phố hiện đang sở hữu di sản văn hóa tiêu biểu trong cả nước.

Thông qua Festival “Về miền Quan họ-2023” nhằm kết nối tinh hoa các di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi nhận, tỉnh Bắc Ninh tiếp tục thực hiện tốt cam kết với tổ chức uy tín này về trách nhiệm bảo tồn và phát huy giá trị của dân ca Quan họ Bắc Ninh đồng thời mong muốn đưa sự kiện này trở thành hoạt động quy mô lớn, có tính chất thường niên, hướng tới xây dựng sản phẩm, thương hiệu văn hóa - du lịch Bắc Ninh dựa trên nền tảng các giá trị căn cốt.

Đây cũng là cơ hội đẩy mạnh các hoạt động giao lưu, tạo cơ hội kết nối di sản văn hóa với các địa phương, tăng cường tinh thần đoàn kết, gắn bó và hợp tác phát triển, thu hẹp khoảng cách về hưởng thụ văn hóa giữa các địa phương - khu vực, để Bắc Ninh trở thành “Miền di sản - Tinh hoa và bản sắc”, như cái đích mà chương trình hướng tới!

Có thể bạn quan tâm

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

"Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau: Không thể bóp méo giá trị văn hóa bằng vỏ bọc "thương dân"

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.

Các đại biểu cắt băng khai trương Tuần văn hóa Thanh Hóa-Hội An.

Tuần văn hóa kỷ niệm 65 năm kết nghĩa Thanh Hóa-Hội An

Kỷ niệm 65 năm ngày kết nghĩa giữa đô thị tỉnh lỵ Thanh Hóa và Hội An, thành phố Đà Nẵng (1961-2026), tại Công viên Hội An ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa diễn ra chuỗi hoạt động, sự kiện trong khuôn khổ Tuần lễ văn hóa tôn vinh nghĩa tình Thanh Hóa-Hội An.

Khuôn viên di tích Giồng Bốm là toàn bộ khu vực của Thánh thất Ngọc Minh gồm 3 ngôi nhà: Hiệp thiên đài, Cửu trùng đài và Bát quái đài. (Ảnh: Mộng Thường)

Giồng Bốm 80 năm: Hào khí “đạo không rời đời”

Tám mươi năm là một quãng lùi đủ dài để khói lửa chiến tranh tan vào hư không, nhường chỗ cho màu xanh trù phú phủ lên mảnh đất Phong Thạnh kiên cường. Thế nhưng, thời gian dẫu có bào mòn vạn vật cũng chẳng thể xóa nhòa ký ức bi tráng về rực lửa năm 1946 tại vùng đất cực nam Tổ quốc.