Mang sách lịch sử văn minh thế giới về với độc giả Việt

Sau bảy năm kỳ công mua bản quyền, tổ chức dịch thuật và chú giải trọn bộ "Lịch sử Văn minh Thế giới-The story of civilization" của tác giả Will Durant bằng tiếng Việt, mới đây, tại Thành phố Hồ Chí Minh, IRED Books (thuộc Viện Giáo dục IRED) đã chính thức ra mắt bộ sách đồ sộ này. Bộ sách được triển khai nhằm giúp đông đảo độc giả Việt Nam dễ dàng tiếp cận với các nền văn minh tiêu biểu trong lịch sử loài người.

Thứ Năm, ngày 11/04/2024 - 22:47

Tọa đàm giới thiệu bộ sách "Lịch sử Văn minh Thế giới" do Viện Giáo dục IRED vừa tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh THÙY DƯƠNG)

Lịch sử Văn minh Thế giới" được giới chuyên môn và độc giả toàn thế giới xem là "biên niên sử" đồ sộ về các nền văn minh trải dài trong suốt 2.500 năm lịch sử của nhân loại. Tính đến thời điểm này, đây là bộ sách về lịch sử các nền văn minh thành công nhất và phổ biến bậc nhất trên thế giới.

Ðể hoàn tất bộ sách gồm 11 phần (mỗi phần trung bình gồm 3-6 tập sách, tổng cộng 45 tập), tác giả Will Durant và sau này có thêm vợ ông là bà Ariel Durant phải làm việc miệt mài trong gần 50 năm (từ năm 1929 đến năm 1975). Bộ sách đã được dịch ra nhiều ngôn ngữ, xuất bản ở nhiều nước trên thế giới. Với bộ sách này, Will Durant đã nằm trong danh sách những sử gia vĩ đại của nhân loại.

Theo Tiến sĩ Giản Tư Trung, Viện trưởng Viện Giáo dục IRED, đây hiện là công trình dịch thuật kỳ công nhất của tổ chức này cùng với các dịch giả và các nhà biên tập uy tín trên cả nước. Là một tổ chức giáo dục độc lập với các hoạt động đa dạng dưới nhiều hình thức nhằm thúc đẩy sự hình thành và phát triển của "Giáo dục khai phóng", đã từ rất lâu, IRED đặt mục tiêu phải tìm một bộ sách văn minh thật sự xứng đáng để triển khai dịch thuật và phát hành ở Việt Nam. Sau đó, IRED đã được biết đến bộ sách này.

Trước đây, "Lịch sử Văn minh Thế giới" từng được học giả Nguyễn Hiến Lê trích dịch từ bản tiếng Pháp, một bản dịch từ nguyên tác tiếng Anh. Ðến phần mình, IRED chọn mua tác quyền và dịch trọn vẹn trực tiếp có chú giải từ nguyên tác tiếng Anh. Ðiều khiến Tiến sĩ Giản Tư Trung cảm thấy tâm đắc ở bộ sách này là cách "nhìn sử bằng triết" của Will Durant. Tác giả đã thể hiện một quan niệm tiến bộ, hài hòa về cách đọc và cách hiểu lịch sử, với đầy đủ các khía cạnh. Ông tạo nên một thể loại mới là "Lịch sử tích hợp" nhằm thể hiện một cách sinh động nhất những gì đã góp phần vào việc hình thành, phát triển và cả sự suy tàn của các nền văn minh.

Ðiểm tâm đắc thứ hai là tác giả đã "viết sử kiểu văn" khiến độc giả đọc lịch sử như thể đọc tiểu thuyết dù những gì ông nói đến là sự thật, không phải hư cấu. Ðiểm đặc biệt tiếp theo của bộ sách này nằm ở khía cạnh "hướng đến đại chúng", nhằm giúp mọi người có thể tiếp cận các nền văn minh tiêu biểu trong lịch sử nhân loại, chứ không chỉ dành cho giới nghiên cứu hay giới học thuật như các pho sử truyền thống.

Tuy bộ sách dày với rất nhiều phần, mỗi cuốn dày 400-500 trang nhưng cách thể hiện độc đáo của tác giả khiến "Lịch sử Văn minh Thế giới" trở thành từ điển về các nền văn minh để người đọc dễ dàng tiếp cận, tìm hiểu về bất kỳ giai đoạn lịch sử hay nội dung nào mà họ quan tâm thay vì phải đọc theo thứ tự từ đầu đến cuối.

Là người trực tiếp tham gia quá trình dịch thuật và biên tập bộ sách "Lịch sử Văn minh Thế giới" suốt bảy năm qua, dịch giả Phạm Viêm Phương cảm thấy bản thân may mắn khi được đồng hành cùng dự án ý nghĩa này. Có cơ hội đọc thật kỹ nhiều phần nội dung của bộ sách trước khi xuất bản, dịch giả Phạm Viêm Phương cảm thấy thán phục và thích thú trước cách khai thác, thể hiện các vấn đề liên quan đến lịch sử văn minh của tác giả.

"Khi tiếp cận bộ sách, ấn tượng sâu đậm nhất của tôi là lòng biết ơn nơi con người. Chúng ta có được nền văn minh của ngày hôm nay là xương máu của rất nhiều người, rất nhiều thế hệ. Không phải chỉ xương máu đổ ra vì chiến tranh mà còn là xương máu để xây dựng nền văn minh. Biết bao nhiêu người đã mày mò, tìm hiểu và sẵn sàng chịu chết để giành lấy sự thật, chân lý, khoa học, giành lấy sự tiến bộ cho con người. Trong bộ sách này rất nhiều câu chuyện như vậy. Tôi còn học thêm về lòng bao dung và nhiều điều quan trọng khác từ bộ sách này", ông Phương chia sẻ.

Khi tiếp cận phần đầu tiên của bộ sách "Lịch sử Văn minh Thế giới" bản tiếng Việt do IRED Books triển khai, Tiến sĩ Quách Thu Nguyệt, nguyên Giám đốc, Tổng Biên tập Nhà xuất bản Trẻ, Chủ tịch quản lý Quỹ Hoa Sen thốt lên "Dũng cảm!" vì đây là điều rất hiếm đơn vị tư nhân nào dám thực hiện. Sau đó, bà đặt câu hỏi liệu IRED có đủ sức đi đến cuối hành trình của công trình quá giá trị và "nặng ký" này. "Thực sự tôi không nghĩ rằng một đơn vị tư nhân có thể làm trọn vẹn và chỉn chu một công trình đồ sộ như thế này. Họ phải rất tâm huyết với dân trí, với sự nghiệp giáo dục, với sự phát triển của tri thức và văn hóa đọc mới dũng cảm để làm bộ sách này. Ngày xưa, ngay cả những đơn vị xuất bản lớn như chúng tôi nếu làm thể loại sách như thế này phải có Nhà nước đầu tư chứ không dám tự làm", bà Nguyệt cho hay.

Tiến sĩ Bùi Trân Phượng, nguyên Hiệu trưởng Trường đại học Hoa Sen cũng tỏ ra thán phục khi IRED Books quyết định triển khai bộ sách nổi tiếng khắp thế giới với đội ngũ dịch giả, biên tập viên chất lượng nhất có thể. Theo bà Phượng, đó không chỉ là vấn đề tài chính mà còn là sự dũng cảm về lòng tin ở người đọc trong nước. Sách hay đã có, chuyện gian nan tiếp theo là làm sao để có người đọc.

Bà Phượng cho rằng, bất kỳ ai chọn tiếp cận và đọc bộ sách giá trị này đều là điều rất quý nhưng nhóm độc giả mà đơn vị triển khai muốn tác động hơn hết là người đọc trẻ tuổi. Các bạn trẻ là người nắm tương lai đất nước, tương lai xã hội, việc có cái nhìn rộng hơn, khách quan hơn về lịch sử văn minh thế giới sẽ vô cùng hữu ích. Ngoài ra, nếu các nhà giáo, đặc biệt là những người đang dạy Lịch sử cho học sinh mỗi ngày được tạo điều kiện để tiếp cận bộ sách này, ít nhiều sẽ có sự thay đổi theo hướng tích cực hơn.

GIA MỸ

Dịch giả Dịch thuật Viện Giáo Dục IRED Trích dịch Lịch sử văn minh thế giới