Trong tiết trời se lạnh cuối năm, hòa với không khí háo hức đón Tết, người trồng mai đang tất bật tuốt lá, chăm chút từng búp non, kỳ vọng vào một mùa Xuân trọn vẹn sau những khó khăn, mất mát.
Hồi sinh sau giông bão
Phường An Nhơn Bắc và An Nhơn Đông vốn là vựa mai lớn bậc nhất khu vực miền trung, đang trải qua mùa kinh doanh mai Tết đầy thử thách. Theo bà con nơi đây, chưa năm nào thời tiết khắc nghiệt như năm nay. Những đợt mưa bão liên tiếp kéo dài hồi cuối năm 2025 đã làm khoảng 120.000 cây mai bị thiệt hại, ước tính thất thoát khoảng 80 tỷ đồng, một con số chưa từng có trong nhiều năm qua.
Anh Ngô Hàng Duy, một chủ vườn mai có tiếng ở phường An Nhơn Đông, cẩn thận tuốt lá cho những cây mai giáng long trong khu vườn khoảng 3.500 cây, đa phần từ 3-10 năm tuổi, các loại mai bonsai, mai ghép đã được phục hồi nhờ chăm sóc đặc biệt.
“Đợt mưa bão vừa rồi khiến búp bị hư, nhiều chậu vỡ. Gia đình tôi phải thuê thêm nhân công, liên tục sang chậu, cắt tỉa cành hư, chăm lại bộ rễ. Tuy không đẹp như mọi năm, nhưng mai đã kịp hồi sinh để ra hoa đúng dịp Tết”, anh Duy chia sẻ.
Cũng theo anh Duy, giá mai năm nay có thể tăng từ 20-30% so Tết năm trước. “Chi phí phục hồi lớn, trong khi sản lượng giảm. Năm ngoái, một cây mai trung bình giá 500.000 đồng thì năm nay có thể là 600.000 đồng. Tuy nhiên, tôi hy vọng với chất lượng còn lại, mai Gia Lai vẫn giữ được thị trường truyền thống”.
Tại phường An Nhơn Bắc, không khó để bắt gặp hình ảnh người dân tất bật chăm sóc, tuốt lá mai, túc trực ngoài ruộng cả ngày.
Anh Ngô Văn Hào, tổ dân phố Trung Lý, người có kinh nghiệm gần 15 năm với nghề, cho biết gia đình đang sở hữu hơn 3.000 cây mai các loại. Anh đang lựa cây đẹp nhất đưa về khu chợ trung tâm gần trụ sở Ủy ban nhân dân phường, nơi đã được chính quyền quy hoạch chuyên phục vụ mua bán mai mỗi dịp Tết.
“Khâu tuốt lá cực kỳ quan trọng vì ảnh hưởng trực tiếp đến thời điểm nở hoa. Nếu tuốt không đúng lúc, hoa sẽ nở sớm hoặc muộn, làm mất giá trị cây mai. Hiện tại, gia đình tôi đang huy động toàn bộ nhân lực để bảo đảm tiến độ”, anh Hào nói thêm.
Kỳ vọng và niềm tin vào mùa Xuân mới
Không xa vườn nhà anh Hào, chị Nguyễn Ngọc Hiền khẽ vuốt ve những nụ mai đang nhú, ánh mắt lấp lánh niềm vui xen lẫn âu lo: “Tưởng không còn cây nào sống nổi sau trận lũ. Thấy cây ra búp đồng đều là mừng lắm rồi. Mấy năm trước, tầm này thương lái tranh thủ đặt hàng tận vườn, năm nay thì ít người đến xem hơn. Nhưng mình đã trồng thì phải giữ, chăm đến nơi đến chốn”.
Gia đình chị Hiền, như nhiều gia đình khác ở An Nhơn Bắc, đang gấp rút hoàn tất công đoạn cuối, từ tuốt lá đến sang chậu, để đưa mai đi hội Tết. Những cây không đạt yêu cầu sẽ được giữ lại chờ vụ sau. Nhiều nhà vườn xác định tinh thần “trồng vì tương lai” dù lợi nhuận trước mắt là không cao.
Ông Lê Văn Tuấn, một trong những nghệ nhân lớn tuổi với hơn 40 năm trồng mai, chia sẻ: “Tôi trồng khoảng 500 cây giáng long, có cây hơn 30 năm tuổi. Mai ra thị trường giờ đa dạng hơn ngày trước, thời xưa giáng thế ít hơn, trồng giáng long là chủ yếu. Bây giờ mà chuyển nghề là không được, vì tuổi tác cũng cao, mà gắn bó rồi. Nghề này không vội đâu, phải nhẫn nại, chăm từng chút một mới ra cây đẹp”.
Phường An Nhơn Bắc hiện có hơn 450 hộ trồng mai, với tổng diện tích gần 145ha, ước tính thu nhập trên 100 tỷ đồng mỗi năm. Tuy nhiên, phải trầy trật vượt qua thiên tai, người dân mới có thể gắn mai lên xe đưa đến khắp các chợ hoa xuân từ bắc chí nam.
“Thiên tai năm nay khốc liệt, chính quyền đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ như: miễn giảm thuế bãi, tạo điều kiện phân luồng xe thương lái về mua hàng, kết nối ngân hàng khoanh nợ, cho vay gói ưu đãi lãi suất thấp để bà con có chi phí tái sản xuất”, ông Đinh Thanh Trình, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường An Nhơn Bắc cho biết.
Trong nắng vàng nhè nhẹ của những ngày cận Tết, An Nhơn Bắc rộn ràng từng nhịp bước của người trồng hoa. Tiếng kéo cắt cành, tiếng nước tưới rào rào phủ khắp những ruộng mai nối dài tít tắp. Mỗi người chăm một cây, mỗi gia đình nâng niu từng chậu mai như chăm một sinh linh quý giá. Đó không chỉ là kinh tế mà còn là tinh thần, là bản sắc văn hóa, là sự kiên cường vượt qua biến cố.
Mai Tết, loài cây biểu tượng cho phú quý, đoàn viên và may mắn, với người miền trung, còn là biểu hiện của nghị lực vượt khó, của sức sống mãnh liệt giữa khắc nghiệt đất trời. Búp nở đúng dịp là thắng lợi của cả quá trình dầm sương, dãi nắng, canh từng con nước, từng nhịp nở của hoa.
Trong mùa Tết Bính Ngọ năm nay, thị trường hoa Tết có phần trầm lắng do tác động của suy giảm sức mua và khó khăn kinh tế chung. Tuy vậy, theo ghi nhận từ các địa phương, mai vàng vẫn là một trong những loại hoa kiểng được ưa chuộng tại các đô thị lớn.
Một số địa phương như: Thành phố Hồ Chí Minh, Huế, Đà Nẵng, đã tổ chức không gian chợ hoa Tết riêng, dành ưu tiên cho vùng hoa truyền thống, một tín hiệu tích cực cho người trồng mai miền trung.
Giữa những ruộng mai vàng đang rập rờn trong nắng sớm, đâu đó vang lên tiếng cười giòn của người nông dân sau một năm vật lộn với thiên tai. Dẫu còn những khó khăn trước mắt, nhưng với bản lĩnh và sự gắn bó keo sơn với nghề, người trồng mai tại Gia Lai vẫn gìn giữ được linh hồn của cây để đón Tết cổ truyền. Những bông mai đang hé nở là sự hồi sinh của đất, của người, và của mùa xuân đang đến rất gần.
