Làng nghề mai vàng Phước Định hình thành cách đây gần 100 năm, hiện có 250 hộ dân trồng mai với 52.000 cây, trong đó có 800 cây mai đại, hàng chục nghìn cây mai trung... Trước đây, mỗi năm loài cây này mang lại thu nhập hàng chục tỷ đồng cho người trồng, nhiều hộ dân giàu lên nhờ cây mai vàng.
“Còn Tết là còn mai vàng... ”
Những ngày này, chúng tôi về thăm làng mai vàng Phước Định nhưng không thấy cảnh xôn xao, tất bật như những năm trước không khí khá vắng vẻ, thưa thớt. Thỉnh thoảng có vài người ra vườn lặt những hoa mai đã bung nụ.
Theo các hộ dân trồng mai, mọi năm vào trước Tết khoảng một tháng, thương lái và người dân các tỉnh đã đến xem và đặt hàng mai chơi Tết, nhưng năm nay vẫn chưa thấy ai đặt hàng.
Nắm bắt nhu cầu thị trường những năm trước, năm nay ông Tiêu Văn Ghi, thành viên Hợp tác xã mai vàng Phước Định, đã chuẩn bị 200 cây mai tiểu để bán Tết. Vừa chăm sóc, tỉa cành, tạo tán cây mai đạt chuẩn cho phiên chợ Tết năm nay ở Thành phố Hồ Chí Minh, tâm trạng ông vẫn lo lắng.
Ông chia sẻ: “Mỗi năm tôi đưa lên Thành phố Hồ Chí Minh hàng trăm cây mai cỡ trung để bán, nhưng năm qua mai cỡ trung giá cao, cho nên khó bán. Năm nay gia đình tôi chuẩn bị 200 cây mai tiểu để bán Tết. Vào thời điểm này những năm trước đã có thương lái đến coi mai và đặt cọc, thậm chí bán được vài chục cây, nhưng đến nay chưa bán được cây nào. Thời tiết khắc nghiệt khiến làng mai khó khăn quá! Trong số 200 cây mai gia đình chuẩn bị cho Tết năm nay có khoảng 50% đạt chuẩn, nhưng cơn mưa lớn trái mùa hồi tuần trước đã khiến nhiều cây bung nụ. Nhiều kinh nghiệm chăm cây mai như tôi cũng... chịu thua. Chỉ mong còn khoảng 30% số lượng cây trong vườn, xuất bán Tết là mừng lắm rồi”.
Không riêng ông Ghi, đến thời điểm này nhiều hộ trong Hợp tác xã mai vàng Phước Định vẫn chưa bán được cây nào. Theo các nhà vườn, những năm trước, thời gian từ tháng 10 âm lịch, nhiều thương lái từ Thành phố Hồ Chí Minh, Tây Ninh, An Giang, Đồng Tháp, Cần Thơ... đã tìm đến làng để khảo sát, đặt mua mai Tết, nhưng năm nay hoàn toàn vắng lặng.
Ông Tiêu Hùng Minh là một trong những người trồng mai nổi tiếng ở làng mai vàng này. Mỗi năm ông bán ra thị trường lượng lớn mai vàng nhờ cách chăm sóc kỹ lưỡng, mai bung hoa rực rỡ đúng dịp Tết, cho nên được thương lái khắp nơi biết đến.
Ngoài việc chăm sóc vườn nhà, hằng năm ông còn nhận chăm mai cho các gia đình ở trung tâm tỉnh Vĩnh Long gửi. Thời gian gần đây, dịch vụ này cũng giảm dần...
Ông Minh bộc bạch: “Sống trong làng mai vàng, cho nên tôi yêu luôn nghề chăm sóc cây để phục vụ Tết. Những năm gần đây, người chơi mai vắng hơn nhiều, nhưng tôi vẫn quyết tâm giữ nghề. Dù thế nào cây mai vàng vẫn là nguồn sống của bao người dân nơi đây từ bao đời. Chúng tôi vẫn quyết giữ cây, vì còn Tết là còn mai vàng để đón Xuân”.
Tìm đầu ra cho mai vàng trên nền tảng mạng xã hội
Hợp tác xã mai vàng Phước Định được thành lập ngày 12/11/2021 với 30 thành viên, hoạt động chính là trồng trọt, chăm sóc, mua bán, trao đổi hoa kiểng các loại. Hợp tác xã hình thành từ làng nghề truyền thống hoa kiểng, cây giống Phước Định, được Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long công nhận với 106 hội viên vào tháng 10/2009.
Hợp tác xã có khoảng 2,5 ha trồng cây thành phẩm với khoảng 550 gốc mai cổ, 4.000 gốc mai trung và 25.000 gốc mai tiểu; bonsai và một số loại kiểng khác khoảng 2.500 gốc. Doanh thu ước đạt 5,3 tỷ đồng/năm, lợi nhuận khoảng 2,5 tỷ đồng/năm; thu nhập bình quân thành viên đạt mức cao.
Theo đại diện Hợp tác xã, năm nay đã có hơn 1.600 gốc mai tiểu, mi-ni được chuẩn bị công phu, đang đơm nụ, sẵn sàng phục vụ Tết. Cây mai vàng đem lại thu nhập cao cho người dân nơi đây vào dịp năm hết Tết đến. Mặc dù thị trường tiêu thụ trầm lặng nhưng người trồng mai vẫn hy vọng sẽ khởi sắc vào những ngày giáp Tết.
Nhờ cây mai mà cuộc sống các hộ dân ở làng mai trở nên khấm khá hơn. 10 năm qua, thu nhập người dân không ngừng được cải thiện. Ấp Phước Định 2 là ấp nông thôn mới kiểu mẫu đầu tiên của xã Bình Hòa Phước (cũ), nay thuộc xã An Bình.
Thông qua chương trình xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu, diện mạo ấp đã không ngừng đổi mới. Nổi bật là các tuyến đường trong xóm, ấp đã được đấu nối với Quốc lộ 57. Hiện ấp không còn nhà tạm,thu nhập bình quân đầu người đạt gần 75 triệu đồng/năm...
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã An Bình Hồ Thế Nhu, cho biết: “Hiện nay do tình hình kinh tế khó khăn, cho nên thị trường tiêu thụ mai kiểng cũng không ngoại lệ. Hiện thị hiếu người dân không còn ưa chuộng mai cổ, mai giá trị cao mà chủ yếu là mai trung và mai tiểu. Ủy ban nhân dân xã thường xuyên tuyên truyền để nhà vườn chăm sóc cây chu đáo, đúng kỹ thuật. Xã chỉ đạo Hội Nông dân tăng cường kết nối các nền tảng mạng xã hội để tìm đầu ra cho người trồng mai Phước Định, giúp người dân có nguồn thu đón Tết”.
