Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo: Cần rà soát kỹ để bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, khả thi

Thành công của VAIC 2026 có được nhờ sự phối hợp chặt chẽ và đồng hành của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong nước và quốc tế. Đây là tiền đề quan trọng để xây dựng hệ sinh thái AI mở, thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ. Dữ liệu, nền tảng số và các hệ thống thông tin đã trở thành tài sản quan trọng của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Bảo đảm an toàn tài sản số không chỉ là yêu cầu về kỹ thuật mà còn là yếu tố cốt lõi để bảo vệ chủ quyền số, bảo đảm an ninh quốc gia, củng cố niềm tin số.

Tội phạm trên không gian mạng đang ngày càng chuyên nghiệp, có tổ chức và tận dụng mạnh mẽ trí tuệ nhân tạo để thực hiện các hành vi lừa đảo. Thực tế này đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực điều tra số, tăng cường phối hợp liên ngành và chủ động xây dựng “lá chắn an ninh mạng từ cơ sở”.

Ngày 19/7, liên quan thảm rừng tràm bị suy thoái và có dấu hiệu suy kiệt tại Vườn quốc gia U Minh Hạ mà Báo Nhân Dân đã đưa tin, Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau vừa có báo cáo bước đầu về nguyên nhân, đồng thời đề ra các giải pháp nhằm bảo tồn hệ sinh thái rừng tại đây.

Phát triển kinh tế sáng tạo không chỉ là việc hỗ trợ người trẻ khởi nghiệp mà còn là quá trình hoàn thiện đồng bộ thể chế, nguồn lực và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo để biến tiềm năng sáng tạo trở thành động lực tăng trưởng bền vững.

Trong bối cảnh thị trường tài sản mã hóa trên thế giới nói chung và tại Việt Nam nói riêng đang tăng trưởng mạnh mẽ cả về quy mô, số lượng giao dịch, cũng như mức độ phổ biến, yêu cầu về phòng, chống rửa tiền và bảo đảm an ninh mạng trong lĩnh vực tài sản mã hóa đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Trước diễn biến thời tiết ngày càng phức tạp, Trung tâm Kỹ thuật và Công nghệ đường bộ phía bắc (Cục Đường bộ Việt Nam) đã triển khai chức năng cảnh báo thời tiết theo thời gian thực trên hệ thống biển báo điện tử, giúp người lái xe chủ động nắm bắt thông tin, điều chỉnh hành trình và bảo đảm an toàn khi lưu thông.

Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo có hiệu lực từ ngày 1/10/2025, với cơ chế “chấp nhận rủi ro” nhằm giải phóng sức sáng tạo của các nhà khoa học. Thế nhưng, giữa quy định và thực tế triển khai vẫn còn khoảng cách đáng kể.

Những thách thức về biến đổi khí hậu, sử dụng năng lượng hiệu quả, giảm phát thải, nâng cao chất lượng sống… đòi hỏi sự kết hợp giữa công nghệ, vật liệu mới, dữ liệu, mô hình quản trị hiện đại và các giải pháp đổi mới sáng tạo.

Sau hơn một năm rưỡi thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, khung thể chế và nguồn lực cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã cơ bản được hình thành. Vấn đề đặt ra hiện nay là nhanh chóng đưa các cơ chế mới, nhất là cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) vào cuộc sống.

Hội nghị Khoa học và Triển lãm quốc tế về Điều khiển và Tự động hóa lần thứ 8 (VCCA 2026) khai mạc ngày 16/7 tại tỉnh Gia Lai, góp phần cụ thể hóa Nghị quyết số 57, thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Ngày 16/7, tại Trường đại học Quy Nhơn (tỉnh Gia Lai), Hội Tự động hóa Việt Nam phối hợp Trường đại học Quy Nhơn, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Gia Lai cùng các đơn vị liên quan khai mạc Hội nghị Khoa học và Triển lãm quốc tế về Điều khiển và Tự động hóa lần thứ 8 (VCCA - 2026).

Nguồn nhân lực chất lượng cao nói chung và nhân tài lĩnh vực khoa học công nghệ nói riêng luôn được coi là yếu tố quan trọng hàng đầu quyết định sự thành công trong đột phá phát triển khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo. 

Ngày 16/7, Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến đến điểm cầu các xã, phường trong tỉnh nhằm triển khai các văn bản của Tỉnh ủy thực hiện Thông báo của Tổng Bí thư về Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, và Kế hoạch của Ban Chỉ đạo Trung ương về hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số.

Sáng 16/7, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Vĩnh Long phối hợp cùng các đơn vị liên quan tổ chức Hội thảo “Chuyển đổi trí tuệ nhân tạo và nâng cao năng suất lao động với môi trường làm việc hiện đại, bảo mật cho khối chính quyền tỉnh Vĩnh Long”.

FPT được Bộ Công An trao Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh sản phẩm, dịch vụ trung gian dữ liệu, góp phần phát triển ngành công nghiệp dữ liệu tại Việt Nam.

Trong khuôn khổ Chiến dịch 500 ngày đêm triển khai từ 15/3/2026 đến 27/7/2027, Trung tâm giám định ADN thuộc Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam đang nỗ lực thực hiện một sứ mệnh lịch sử: xác định danh tính cho hàng nghìn hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Cuộc chiến an ninh mạng thế hệ mới không dừng lại ở việc ngăn chặn các cuộc tấn công kỹ thuật, phòng, chống lừa đảo mà còn bảo vệ vững chắc trận địa tư tưởng của Đảng. Việt Nam cũng phải đối mặt những bài toán nội tại như sự thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao và phụ thuộc vào công nghệ lõi nước ngoài. 

Chiều 15/7, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội nghị "Thể chế khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số - Tháo gỡ điểm nghẽn và kiến tạo phát triển". Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng dự và phát biểu chỉ đạo tại hội nghị.

Chương trình “Tuần lễ phát triển AI” và “Cuộc thi lập trình AI” kéo dài năm ngày (8-12/7/2026) tại Thành phố Hồ Chí Minh kết hợp các hội thảo kỹ thuật, bài toán thực tế từ doanh nghiệp và lộ trình hỗ trợ sau sự kiện, giúp những dự án trí tuệ nhân tạo (AI) tiềm năng tiến gần hơn đến quá trình kiểm chứng và triển khai thực tế.

Ngày 15/7, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) phối hợp cùng các đối tác quốc tế tổ chức Hội thảo khoa học Khả năng thích ứng bền vững bằng Công nghệ và Thiết kế 2026 (Resilience by Technology and Design-RTD 2026), với chủ đề “FutureScape-Thiết kế tương lai”.

Mô hình dân vận khéo “Chương trình Bệ phóng tin học” của Ban Thanh niên Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động đã được Lãnh đạo Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động công nhận và được Cục Xây dựng Phong trào bảo vệ An ninh Tổ quốc (V05), Bộ Công an thông báo để công an các đơn vị, địa phương tham khảo, vận dụng.

Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân làm việc với Đại sứ Singapore tại Việt Nam, A*STAR và Tập đoàn Becamex về đề xuất thành lập Trung tâm Nghiên cứu sản xuất tiên tiến Việt Nam (VAMRC) để kết nối doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và các đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ trong lĩnh vực sản xuất tiên tiến.

Khoa học, công nghệ cần một "luồng xanh" để rút ngắn hành trình từ ý tưởng nghiên cứu đến sản phẩm, từ phòng thí nghiệm đến thị trường.

Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Phiên họp chuyên đề về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị không chỉ phản ánh những hạn chế cần khắc phục, quan trọng hơn, đã nhận diện đúng điểm nghẽn lớn nhất hiện nay: năng lực tổ chức thực hiện và trách nhiệm đến cùng của từng cơ quan, đơn vị, nhất là người đứng đầu.

Mặc dù liên tiếp bị các cơ quan chức năng đấu tranh, triệt phá, nhưng tội phạm sử dụng công nghệ cao ở nước ta vẫn đang không ngừng tìm kiếm, áp dụng những phương thức công nghệ, thủ đoạn mới để thực hiện những vụ lừa đảo, tấn công mạng với quy mô ngày càng lớn, ngày càng tinh vi.

Yêu cầu kiểm soát dư lượng hóa chất và kim loại nặng trong nông sản xuất khẩu ngày càng cao, buộc các cơ sở sản xuất phải áp dụng công nghệ hiện đại để đánh giá chất lượng sản phẩm, trong đó có ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

Mỗi mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ khi được tiếp nhận tại GeneStory đều trải qua quy trình xử lý khép kín trong môi trường phòng thí nghiệm được kiểm soát nghiêm ngặt.