Theo báo cáo Tình hình và triển vọng kinh tế thế giới giữa năm 2026 do Liên hợp quốc công bố ngày 19/5, mức tăng trưởng GDP toàn cầu được điều chỉnh giảm từ 2,7% (dự báo hồi tháng 1) xuống còn 2,5%. Đáng lo ngại hơn, trong một kịch bản bất lợi, con số này có thể rơi xuống chỉ còn 2,1% - một trong những mức tăng trưởng thấp nhất trong thế kỷ này, ngoại trừ giai đoạn đại dịch Covid-19 và cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.
Ông Shantanu Mukherjee, Giám đốc phân tích kinh tế thuộc Vụ Kinh tế và xã hội của Liên hợp quốc cho biết tại họp báo rằng thế giới "chưa đến mức" rơi vào suy thoái, song cuộc sống của hàng tỷ người sẽ trở nên khó khăn hơn và một số quốc gia có thể chứng kiến nền kinh tế tăng trưởng âm.
Ngòi nổ trực tiếp cho đợt điều chỉnh dự báo lần này chính là việc phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch vận chuyển dầu mỏ, khí đốt tự nhiên, phân bón và các sản phẩm dầu mỏ khác. Lạm phát toàn cầu theo đó được dự báo tăng lên 3,9% trong năm nay, cao hơn 0,8 điểm phần trăm so với dự báo hồi đầu năm.
Ông Mukherjee nhấn mạnh: "Giá năng lượng tăng là một nhân tố tác động mạnh, cùng với đó là giá các sản phẩm lọc dầu - vốn đóng vai trò thiết yếu trong sản xuất công nghiệp và vận tải thương mại".
Khu vực Tây Á - gồm 21 quốc gia Arab, trong đó có các nước vùng Vịnh - chịu thiệt hại nặng nề nhất khi tăng trưởng kinh tế được dự báo giảm mạnh từ 3,6% năm 2025 xuống chỉ còn 1,4% năm 2026, do cú sốc năng lượng kết hợp với thiệt hại cơ sở hạ tầng và sự gián đoạn nghiêm trọng trong sản xuất dầu mỏ, thương mại và du lịch.
Tại châu Âu, khu vực được đánh giá là "dễ bị tổn thương hơn" do phụ thuộc nhiều vào năng lượng nhập khẩu, tăng trưởng của Liên minh châu Âu (EU) dự kiến giảm từ 1,5% năm 2025 xuống còn 1,1% năm 2026. Vương quốc Anh còn chịu áp lực lớn hơn khi tăng trưởng được dự báo giảm từ 1,4% xuống chỉ còn 0,7%.
Ngược lại, nền kinh tế Mỹ được đánh giá là "tương đối vững vàng" với mức tăng trưởng dự báo khoảng 2% trong năm nay, tương đương năm 2025.
Tại châu Phi, tăng trưởng trung bình chỉ giảm nhẹ từ 4,2% xuống 3,9%, trong khi khu vực Mỹ Latinh và Caribe được dự báo giảm từ 2,5% xuống 2,3%.
Trong bức tranh ảm đạm chung, châu Á vẫn giữ được đà tăng trưởng khá. Trung Quốc, nhờ cơ cấu năng lượng đa dạng, kho dự trữ chiến lược lớn và các biện pháp can thiệp kịp thời của chính phủ, chỉ dự kiến giảm tăng trưởng từ 5% xuống 4,6%. Ấn Độ tiếp tục là một trong những nền kinh tế lớn tăng trưởng nhanh nhất thế giới với mức 6,4%, dù thấp hơn mức 7,5% của năm 2025.
Đối với các nước phát triển, lạm phát được dự báo tăng từ 2,6% năm 2025 lên 2,9% năm 2026. Trong khi đó, tại các nước đang phát triển, lạm phát có thể tăng mạnh hơn từ 4,2% lên 5,2%, khi chi phí năng lượng, vận tải và hàng hóa nhập khẩu leo thang, bào mòn thu nhập thực tế của người dân.
