Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam góp ý Dự thảo các Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng

Tham dự hội thảo có các đồng chí: Huỳnh Thành Đạt, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; Nguyễn Thái Học, Phó Bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc; Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) cùng tổ biên tập văn kiện Đại hội Đảng, các chuyên gia, nhà khoa học...

Phát biểu khai mạc hội thảo, Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam, Tiến sĩ Phan Xuân Dũng nêu rõ, Liên hiệp Hội Việt Nam xác định hội thảo Góp ý Dự thảo các Văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng là một trong những sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng của đảng viên, hội viên, trí thức tham gia đóng góp ý kiến góp phần hoàn thiện các dự thảo Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc, cũng là thể hiện tình cảm, gửi gắm niềm tin của đảng viên, trí thức Liên hiệp Hội và các hội thành viên vào Đại hội XIV của Đảng, mở ra một kỷ nguyên phát triển mới, thịnh vượng của đất nước.

Phát biểu chỉ đạo hội thảo, đồng chí Huỳnh Thành Đạt khẳng định, việc Liên hiệp Hội Việt Nam tổ chức hội thảo không chỉ góp phần tập hợp trí tuệ, phát huy vai trò của đội ngũ trí thức, nhà khoa học trong quá trình chuẩn bị Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, mà còn thể hiện tinh thần “Đảng lắng nghe nhân dân, lắng nghe đội ngũ trí thức”, tiếp nối truyền thống quý báu của Đảng ta trong quá trình hoạch định đường lối phát triển đất nước.

Hội thảo diễn ra trong thời điểm có ý nghĩa đặc biệt khi toàn Đảng, toàn dân và toàn quân đang khẩn trương chuẩn bị cho Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Đây là dịp để nhìn nhận, đánh giá toàn diện kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII; đồng thời, đóng góp những ý kiến tâm huyết, trí tuệ nhằm hoàn thiện các định hướng, giải pháp mang tầm chiến lược cho giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Đồng chí Huỳnh Thành Đạt đề nghị, các đại biểu tập trung góp ý cho Dự thảo các Văn kiện ở ba nội dung trọng tâm: phân tích, đánh giá khách quan vai trò của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục đào tạo và đội ngũ trí thức; đề xuất các giải pháp khả thi để phát huy hơn nữa trí tuệ, tiềm năng sáng tạo của giới khoa học; góp ý trực tiếp về các nội dung liên quan đến đổi mới mô hình tăng trưởng, phát triển nguồn nhân lực, chuyển đổi số, kinh tế tri thức và bảo vệ môi trường sinh thái.

Góp ý về nội dung về khoa học, công nghệ, Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Trần Đình Long, Chủ tịch Hội giống cây trồng Việt Nam, Ủy viên Hội đồng tư vấn khoa học công nghệ và chuyển đổi số, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nhận định, Dự thảo Báo cáo chính trị đã thể hiện rõ tầm nhìn chiến lược, mục tiêu phát triển đến 2030 và 2045, thể hiện quyết tâm chính trị cao trong xây dựng đất nước trong giai đoạn mới.

Ông đánh giá cao việc Dự thảo xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chính cho tăng trưởng; đồng thời khẳng định phát triển kinh tế tư nhân là động lực quan trọng. Tuy nhiên, ông cho rằng, từ Nghị quyết của Đảng đến việc thực thi vẫn còn khoảng cách, đặc biệt trong cơ chế đặt hàng và tài chính cho các đề tài nghiên cứu.

Ông kiến nghị, cần có cơ chế, thể chế, chính sách đối với việc đặt hàng các đề tài, dự án khoa học công nghệ xuất phát từ nhu cầu thực tế, nhu cầu của thị trường; cần có cuộc cách mạng trong thủ tục đánh giá, nghiệm thu các đề tài, dự án. Khi xác định nhiệm vụ khoa học; đổi mới cơ chế tài chính theo hướng khoán chi đến sản phẩm cuối cùng; ưu tiên đầu tư cho các công nghệ chiến lược, công nghệ lõi, đồng thời phân định rõ vai trò đầu tư giữa nhà nước và doanh nghiệp.

Theo Tiến sĩ Bùi Thị An, Bí thư kiêm Viện trưởng Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển cộng đồng (Liên hiệp Hội Việt Nam), Đại hội XIV của Đảng là một dấu mốc quan trọng, định hình chiến lược phát triển đất nước trong giai đoạn mới, giai đoạn mà khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực chủ yếu cho tăng trưởng nhanh và bền vững.

Bà An cho rằng, Dự thảo đã chỉ ra đúng hạn chế trong cơ chế, chính sách, đầu tư cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, coi đây là yếu tố then chốt để nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

Bà An đề xuất Văn kiện cần làm rõ hơn vai trò trụ cột của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong mô hình phát triển kinh tế-xã hội; xác định rõ cấu trúc hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, trong đó doanh nghiệp là trung tâm, Nhà nước kiến tạo thể chế, viện-trường là nền tảng nghiên cứu, còn xã hội là môi trường khuyến khích sáng tạo. Cần tăng đầu tư cho R&D (nghiên cứu và phát triển) hình thành quỹ đầu tư mạo hiểm công-tư, trao quyền tự chủ cao hơn cho các tổ chức nghiên cứu công lập và khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào khoa học, công nghệ. Bên cạnh đó, cần phát triển nguồn nhân lực khoa học, công nghệ chất lượng cao và trọng dụng trí thức, nữ trí thức trẻ…; đồng thời, có cơ chế để các chuyên gia cao tuổi tham gia tư vấn cho bộ, ngành, địa phương; hình thành quỹ hỗ trợ phản biện và tư vấn chính sách độc lập để phát huy trí tuệ xã hội trong hoạch định chính sách.

Tại hội thảo, nhiều ý kiến tâm huyết, sâu sắc của các đại biểu đã góp phần làm rõ thêm những định hướng lớn trong Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV của Đảng.