Lễ hội tôn giáo lớn nhất thế giới

Ngày 13/1, lễ hội Maha Kumbh Mela bắt đầu diễn ra tại Ấn Độ. Kéo dài trong 45 ngày với sự tham gia của khoảng 450 triệu tín đồ đạo Hindu trong và ngoài Ấn Độ, đây được cho là lễ hội tôn giáo lớn nhất hành tinh.
Hơn 450 triệu người đổ về Ấn Độ để tham dự lễ hội Maha Kumbh Mela. Ảnh: ONEINDIA
Hơn 450 triệu người đổ về Ấn Độ để tham dự lễ hội Maha Kumbh Mela. Ảnh: ONEINDIA

Bắt nguồn từ truyền thống Hindu

Theo Hindustan Times, lễ hội Maha Kumbh Mela năm 2025 được tổ chức tại thành phố Prayagraj (Ấn Độ) từ ngày 13/1 đến ngày 26/2/2025. Đây là sự kiện thuộc lễ hội Kumbh Mela, có ý nghĩa quan trọng đối với người theo đạo Hindu. Tuy nhiên, không như lễ hội Kumbh Mela diễn ra 12 năm một lần, Maha Kumbh Mela hiếm hoi hơn khi chỉ được tổ chức sau 12 kỳ Kumbh Mela thông thường - tức 144 năm mới có một lần. Theo chiêm tinh học Hindu, đây là thời điểm Mặt trời, Mặt trăng và sao Mộc cùng hội tụ ở một vị trí đặc biệt và mang lại ý nghĩa thiêng liêng sâu sắc.

Kumbh Mela hay ”lễ hội bình nước thiêng” có nghi lễ biểu tượng là tắm rửa tập thể, hay còn gọi là Shahi Snans, trong các dòng sông linh thiêng. Những nghi lễ tắm này, được cho là có tác dụng thanh lọc tâm hồn và rửa sạch tội lỗi, khiến chúng trở thành điểm nhấn về mặt tâm linh của sự kiện. Các tín đồ thường đi bộ hành hương đến địa điểm tổ chức lễ hội, trong đó đoàn người dẫn đầu thường là các thầy tu bôi tro lên mình theo tục lệ của người Hindu.

Nguồn gốc của Kumbh Mela bắt nguồn từ thần thoại Hindu. Theo đó, sau cuộc chiến giữa các vị thần và ác quỷ về chiếc bình chứa mật hoa bất tử (Kumbh), một vài giọt mật hoa đã rơi xuống bốn địa điểm trên Trái đất là Prayagraj, Haridwar, Ujjain và Nashik. Do đó, 4 địa điểm này trở nên linh thiêng, được chọn để tổ chức Kumbh Mela luân phiên. Trong đó, Prayagraj (trước đây là Allahabad) có ý nghĩa tâm linh to lớn do nguồn gốc thần thoại và địa lý của nó. Thành phố này có Triveni Sangam, nơi hợp lưu linh thiêng của sông Hằng, sông Yamuna và các con sông Saraswati huyền thoại, được tôn kính như một trong những địa điểm linh thiêng nhất của Ấn Độ giáo.

Kumbh Mela được nhắc đến trong Rig Veda, văn bản linh thiêng của người Hindu viết cách đây hơn 3.000 năm. Sự kiện này được miêu tả trong các ghi chép của Đường Huyền Trang, nhà sư kiêm học giả Phật giáo Trung Quốc đời Đường, khi ông tham dự lễ hội vào thế kỷ thứ 7. Năm 2017, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của LHQ (UNESCO) đã công nhận Kumbh Mela là Di sản văn hóa phi vật thể thế giới. Đây là sự công nhận quan trọng đối với lễ hội, ghi nhận giá trị văn hóa, tôn giáo và cộng đồng của Kumbh Mela, cũng như tác động của nó đối với hàng triệu tín đồ tham gia mỗi năm.

Ngoài ý nghĩa tôn giáo, Kumbh Mela phản ánh di sản văn hóa phong phú của Ấn Độ, đoàn kết hàng triệu người trong một lễ kỷ niệm lớn về đức tin, lòng sùng kính và sự hòa hợp. Đây còn là một sự kiện thu hút mạnh mẽ khách du lịch quốc tế, là cơ hội để Ấn Độ giới thiệu văn hóa đặc sắc của mình. Nhiều hoạt động du lịch gắn liền với lễ hội, từ việc tham gia các nghi lễ tôn giáo cho đến các chuyến tham quan các di tích lịch sử và văn hóa chung quanh Prayagraj, đã được tổ chức.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi xuất hiện trên nhiều tài liệu quảng bá, thể hiện nỗ lực của chính phủ trong việc sử dụng Kumbh Mela như một biểu tượng của bản sắc Hindu.

Hàng chục cầu phao được dựng để các tín đồ đến với lễ hội. Ảnh: CNN

Hàng chục cầu phao được dựng để các tín đồ đến với lễ hội. Ảnh: CNN

Quy mô hoành tráng

Các sự kiện chính của Maha Kumbh Mela 2025 năm nay vô cùng đa dạng. Ngoài nghi lễ “Shahi snans” với sự tham gia của các nhà lãnh đạo tinh thần trong các dòng sông thiêng, còn có nghi lễ “Sankirtan” và “Bhajans”, trong đó các tín đồ hát thánh ca, cầu kinh và lấp đầy bầu không khí bằng năng lượng tâm linh và lòng sùng kính. Các hoạt động khác như yoga và thiền cũng được tổ chức để giúp người hành hương đạt được sức khỏe thể chất, tinh thần và tâm linh tốt nhất. Các học giả và nhà lãnh đạo tinh thần nổi tiếng cũng sẽ thuyết giảng, cung cấp hiểu biết sâu sắc về tôn giáo, tâm linh và cuộc sống cho các tín đồ. Lễ hội cũng quy tụ các ca sĩ nổi tiếng hàng đầu của Ấn Độ nhằm đem lại những trải nghiệm thú vị nhất dành cho người tham gia.

Theo AFP, Chính phủ Ấn Độ đã chi ít nhất 70 tỷ rupee (tương đương 812 triệu USD) cho khâu tổ chức sự kiện. Trong đó, ước tính khoảng 765 triệu USD được chi cho cơ sở hạ tầng phục vụ sự kiện. Tổng cộng 68.000 cột đèn LED đã được lắp đặt để phục vụ lễ hội, lớn đến mức ánh sáng từ khu vực này có thể nhìn thấy từ ngoài không gian. Lễ hội dự kiến tiêu thụ lượng điện tương đương với nguồn năng lượng mà 100.000 căn hộ đô thị sử dụng trong một tháng.

Người phát ngôn của lễ hội, ông Vivek Chaturvedi chia sẻ, quy mô chuẩn bị cho Kumbh Mela được ví như xây dựng một quốc gia tạm thời từ con số không. Năm nay, số lượng tín đồ dự kiến tham gia đông hơn cả dân số Mỹ và Canada cộng lại. Ngành đường sắt Ấn Độ đã cung cấp 98 đoàn tàu đặc biệt, thực hiện 3.300 chuyến để vận chuyển du khách, bên cạnh các chuyến tàu hỏa thông thường. Tại bờ sông nơi diễn ra lễ hội, ban tổ chức đã dựng lên một khu lều trại rộng hơn 4.000 ha dành riêng cho các tín đồ Hindu và khách du lịch. Khoảng 150.000 nhà vệ sinh đã được dựng lên, cùng mạng lưới bếp ăn cộng đồng có thể phục vụ đồng thời tới 50.000 người.

Mỗi khu vực đều có bệnh viện “dã chiến” với 20 giường bên cạnh bệnh viện trung ương để cung cấp các dịch vụ y tế nhanh chóng cho các tín đồ. Hơn 300 thợ lặn sâu đã đóng quân tại 50 điểm trên sông để kịp thời xử lý mọi trường hợp khẩn cấp trong các lễ tắm. Hơn 100 xe cứu thương đường bộ cùng 7 phương tiện cứu thương đường thủy cũng đã được triển khai ở khu vực diễn ra lễ hội.

Chính quyền và lực lượng cảnh sát đã thiết lập mạng lưới các trung tâm tìm kiếm trên ứng dụng điện thoại, nhằm kết nối với khách bị lạc trong đám đông khổng lồ. Cảnh sát trưởng bang Uttar Pradesh Prashant Kumar cho biết, hệ thống an ninh 7 lớp đã được triển khai với sự tham gia của lính biệt kích thuộc Lực lượng Bảo vệ an ninh quốc gia (NSG) và nhân viên an ninh từ 70 quận, huyện.

Để bảo đảm sự an toàn của người tham gia và các tín đồ, lễ hội Maha Kumbh Mela 2025 sẽ ứng dụng các biện pháp công nghệ hiện đại như sử dụng camera có hỗ trợ trí tuệ nhân tạo (AI), máy bay không người lái dưới nước và trên không có khả năng giám sát mọi hoạt động 24 giờ. Bên cạnh đó, hệ thống giám sát an ninh được nâng cấp với hàng nghìn thiết bị vòng đeo tay định vị, giúp quản lý đám đông và giảm tình trạng thất lạc người thân giữa biển người khổng lồ. Ứng dụng di động dành riêng cho Kumbh Mela, giúp tín đồ định vị địa điểm tắm, gian hàng thực phẩm và khu vực y tế cũng được triển khai. Ngoài ra, chatbot hỗ trợ 11 ngôn ngữ cũng được tích hợp trên WhatsApp để hướng dẫn người hành hương.

Các đội lực lượng vũ trang đặc biệt cũng được bố trí trên 700 chiếc thuyền để hỗ trợ an ninh, song song với việc đặt các phao cứu sinh từ xa trên diện rộng. Nhiều phương án đối phó trường hợp hợp xảy ra thảm kịch giẫm đạp, chen lấn cũng được giới chức Ấn Độ chuẩn bị kỹ lưỡng.

Có thể bạn quan tâm

Hãng vận tải biển lớn nhất thế giới MSC tạm ngừng nhận các đơn vận chuyển hàng hóa đến Trung Đông. Ảnh: GETTYIMAGES

Cú sốc logistics tại Trung Đông

Cuộc xung đột bùng phát giữa Mỹ-Israel với Iran từ cuối tháng 2 đến nay đang đẩy Trung Đông vào một cuộc khủng hoảng logistics nghiêm trọng chưa từng có kể từ sau đại dịch Covid-19. Từ Eo biển Hormuz đến các cảng container vùng Vịnh, từ những đoàn xe tải kéo dài xuyên sa mạc Arab đến các tuyến hàng cứu trợ nhân đạo bị mắc kẹt hàng chục ngày, toàn bộ cấu trúc vận tải của khu vực đang vận hành trong trạng thái chao đảo.

Nhiên liệu hydro được xem là một giải pháp năng lượng quan trọng. Ảnh: WWF

Cuộc đua phát triển năng lượng hydro toàn cầu

Trong lịch sử nền văn minh công nghiệp, mỗi cuộc chuyển đổi năng lượng lớn đều kéo theo những thay đổi sâu sắc về kinh tế, địa - chính trị và trật tự quyền lực toàn cầu. Than đá từng làm nên cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất; dầu mỏ tạo dựng thế kỷ 20; còn trong thế kỷ 21, thế giới đang ráo riết tìm kiếm nguồn năng lượng mới có khả năng thay thế nhiên liệu hóa thạch trong bối cảnh biến đổi khí hậu nghiêm trọng. Giữa dòng chảy đó, hydro nổi lên như một trong những ứng cử viên quan trọng nhất cho “nền kinh tế không carbon” của tương lai.

Khung cảnh hỗn loạn bên ngoài ngân hàng Societe Generale sau khi bị trộm. Ảnh: GETTYIMAGES

Vụ trộm ngân hàng lớn nhất nước Pháp

Vụ trộm ngân hàng Societe Generale hồi năm 1976 gắn liền với cái tên Albert Spaggiari. Gã nhiếp ảnh gia có vẻ ngoài bình thường ấy lại là chủ nhân của một kế hoạch cướp ngân hàng hoàn hảo, quy mô lớn, với hàng chục người tham gia, cướp đi hơn 40 triệu USD, khiến cảnh sát bất lực suốt thời gian dài và đã lẩn trốn mà không bị phát hiện cho tới tận ngày qua đời.

Du khách quan sát lãnh thổ Triều Tiên từ đài quan sát ở Hàn Quốc. Ảnh: GETTYIMAGES

Sách Trắng Thống nhất mới của Hàn Quốc

Ngày 18/5 vừa qua, Bộ Thống nhất Hàn Quốc đã công bố “Sách Trắng Thống nhất 2026”, văn kiện đầu tiên về quan hệ liên Triều dưới thời Tổng thống Lee Jae Myung. Trong bối cảnh bán đảo Triều Tiên trải qua giai đoạn căng thẳng kéo dài nhất nhiều năm qua, tài liệu này nhanh chóng trở thành tâm điểm chú ý của giới học giả, truyền thông và các nhà hoạch định chính sách quốc tế.

Một cửa hàng bán vàng tại Thâm Quyến. Ảnh: GETTYIMAGES

“Cơn sốt” vàng ở đất nước tỷ dân

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt những biến động sâu rộng sau hàng loạt cú sốc địa - chính trị và tài chính kéo dài, vàng đang trở lại vị trí trung tâm của hệ thống tích trữ tài sản toàn cầu. Biến động toàn cầu đang tạo nên một chu kỳ tăng giá mới của vàng thế giới. Trong làn sóng đó, Trung Quốc nổi lên không chỉ với vai trò là một trong những quốc gia tiêu thụ vàng lớn nhất toàn cầu, mà còn là thị trường chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ của ngành tái chế vàng - lĩnh vực từng được xem là “phần chìm” của ngành công nghiệp kim hoàn.

Sri Lanka trục xuất nhiều người nước ngoài bị nghi ngờ liên quan tội phạm mạng. Ảnh: AFP

Xu hướng dịch chuyển của tội phạm số

Nhiều năm qua, khi nhắc đến những “điểm nóng” của tội phạm mạng và các đường dây lừa đảo xuyên quốc gia tại châu Á, giới chuyên gia thường tập trung vào khu vực Tam giác vàng, các đặc khu biên giới Myanmar, Campuchia, Philippines. Tuy nhiên, bước sang năm 2026, bản đồ an ninh mạng khu vực đang xuất hiện một diễn biến đáng lo ngại: Sri Lanka nổi lên như một điểm đến mới của các tổ chức tội phạm công nghệ cao quốc tế.

Anh hào hội tụ ở VCK World Cup 2026.

World Cup: Guồng quay "tỷ đô" (Kỳ 1)

Khi Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá thế giới (FIFA) Gianni Infantino mô tả World Cup 2026 là “sự kiện vĩ đại nhất lịch sử nhân loại”, đó có thể là một cách nói phóng đại. Song, nếu xét riêng các tiêu chí quy mô tổ chức và doanh thu, ngày hội bóng đá tại Bắc Mỹ thật sự mang tầm vóc chưa từng có. Phía sau câu chuyện giải trí, thưởng thức với mặt cỏ xanh mượt, những bàn thắng và vũ điệu trên khán đài, World Cup thực chất là một “dòng thác” kinh tế với những vòng xoáy tài chính khốc liệt. Hãy tạm gác các vấn đề chuyên môn sang một bên, để cùng tìm hiểu guồng quay “tỷ đô” của sự kiện thể thao được mong đợi nhất năm.

Một nhóm Samurai Nhật Bản vào khoảng năm 1890. Ảnh: GETTYIMAGES

Di sản của các samurai Nhật Bản

Hơn 150 năm sau cuộc cải cách toàn diện Duy Tân Minh Trị, hơn 80 năm sau Chiến tranh thế giới thứ hai, samurai không còn là giai cấp thống trị xã hội Nhật Bản. Tuy nhiên, những hậu duệ của họ vẫn sống và đóng vai trò mới trong đời sống xã hội ngày nay tại Nhật Bản. Văn hóa, tư tưởng và di sản của họ vẫn đang được gìn giữ, được ngưỡng mộ và ảnh hưởng sâu sắc tới nước Nhật hiện tại.

Xe phun sương làm mát không khí ở New Delhi. Ảnh: THE INDIAN EXPRESS

Thời tiết cực đoan ở Ấn Độ và Pakistan

Ấn Độ và Pakistan không hề xa lạ với nắng nóng. Tuy nhiên, đợt nắng nóng năm nay là điều hoàn toàn khác. Thời tiết cực đoan đã bắt đầu và kéo dài suốt từ giữa tháng 4. Nhiệt độ ban ngày vượt 46 độ C ở nhiều nơi, hàng chục người đã chết, nhu cầu điện năng cao chưa từng thấy, hạn hán trầm trọng cùng vô số vấn đề dân sinh khác đang đe dọa Ấn Độ và Pakistan.

Mẫu xe điện EA1 Xdream của hãng BYD. Ảnh: AFP

Bí quyết thành công của BYD

Trong chưa đầy ba thập kỷ, một doanh nghiệp khởi nguồn từ lĩnh vực pin tại Trung Quốc đã vươn mình trở thành công ty dẫn dắt ngành công nghiệp xe điện toàn cầu. Câu chuyện của BYD không đơn thuần là thành công của một hãng xe, mà là minh chứng sống động cho sức mạnh của tầm nhìn dài hạn, năng lực làm chủ công nghệ và cách tiếp cận chiến lược khác biệt.

Hoa nhài trở thành biểu tượng của thôn Thạch Tỉnh.

Đánh thức giá trị từ một loài hoa

Từ những cánh đồng hoa nhài, Hoành Châu đã tạo dựng nên ngành kinh tế trị giá hàng chục tỷ nhân dân tệ, mở ra cách làm nông nghiệp hiện đại gắn kết du lịch sinh thái và xây dựng nông thôn mới.

Xuồng vũ trang của Iran hoạt động gần một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. Ảnh: AP

Chiến lược “ngoại giao pháo hạm” tại Hormuz

Eo biển Hormuz - tuyến đường biển hẹp nối vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương, từ lâu đã là “yết hầu” của thương mại năng lượng toàn cầu, với khoảng 20% lượng dầu thô và khí hóa lỏng (LNG) thế giới đi qua trong thời bình.

Các chiến sĩ Hồng quân Liên Xô vui mừng sau chiến thắng phát-xít Đức. Ảnh: WIKIPEDIA

Biểu tượng bất hủ của tinh thần quật khởi

Ngày Chiến thắng (9/5/1945) là ngày lễ trọng đại đối với nhân dân các nước thuộc Liên Xô (trước đây), đối với người dân ở các nước trong liên minh chiến đấu chống phát-xít, đối với tất cả những người luôn tưởng nhớ và tôn vinh ký ức về những anh hùng đã chiến đấu để tiêu diệt chủ nghĩa phát-xít.

Ảnh ghép do FBI thực hiện về một vụ nhìn thấy UFO. Ảnh: GETTYIMAGES

Giải mật hồ sơ về UFO

Tháng 5 này, Lầu Năm Góc lần đầu công bố các tài liệu tối mật liên quan những hiện tượng dị thường không xác định, trước đây được biết đến rộng rãi hơn dưới cái tên UFO (vật thể bay không xác định).

Người dân Phần Lan đề cao lối sống cởi mở và hòa đồng xã hội. Ảnh: GETTYIMAGES

Quốc gia hạnh phúc nhất thế giới

Theo Báo cáo Hạnh phúc Thế giới, năm 2026 chứng kiến lần thứ chín liên tiếp Phần Lan được bầu chọn là “Quốc gia hạnh phúc nhất thế giới”, một thành tựu đặc biệt ấn tượng trong thế giới đầy biến động hiện nay.

Một khu dân cư Hồ Đồng tại Bắc Kinh. Ảnh: GETTYIMAGES

Xu hướng du lịch dựa vào cộng đồng

Với hơn 5.000 năm lịch sử, nhiều du khách đến Trung Quốc thường không tìm ngay đến các công trình hiện đại, mà họ muốn tìm hiểu văn hóa, di sản, chiêm ngưỡng những công trình lịch sử, trải nghiệm những con ngõ nhỏ, những đô thị cổ - nơi lưu giữ nhịp sống bản địa.

D’Artagnan được dựng tượng ở nhiều nơi trên nước Pháp. Ảnh: GETTY

Huyền thoại ngự lâm quân

Thi hài của D’Artagnan, người lính ngự lâm quả cảm trong bộ ba tiểu thuyết kinh điển của nhà văn lừng danh Alexandre Dumas, có lẽ đã được tìm thấy tại một nhà thờ cổ ở Hà Lan.

Ông John Ternus (bên trái) và Tim Cook tại trụ sở của Apple. Ảnh: CNN

Cuộc cải tổ của Apple

Ngày 20/4/2026, Tập đoàn công nghệ Apple (Mỹ) chính thức thông báo một thay đổi lãnh đạo quan trọng: Tổng Giám đốc điều hành (CEO) Tim Cook sẽ rời vị trí này vào ngày 1/9, chuyển sang vai trò Chủ tịch điều hành của Hội đồng quản trị.

Thành phố Osaka là một trong những đặc trưng của vùng Kansai. Ảnh: TENKUIJAPAN

Đặc trưng văn hóa Kansai

Vùng Kansai của Nhật Bản nổi bật với sự giao thoa đặc sắc giữa truyền thống cổ kính (Kyoto, Nara) và hiện đại sôi động (Osaka, Kobe). Văn hóa nơi đây đặc trưng bởi tính cách người dân cởi mở, thẳng thắn, hài hước; phương ngữ Kansai-ben độc đáo, ẩm thực đường phố phong phú và là cái nôi của các nghề thủ công truyền thống.

Trụ sở Tòa nhà Quốc hội Mỹ tại Washington D.C. Ảnh: ABC News

Chiến dịch “Mạng lưới tài năng” của chính quyền Mỹ

Chính quyền Mỹ, dưới sự chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump, đã phát động chiến dịch quy mô mang tên “Mạng lưới tài năng” vào cuối tháng 3/2026 nhằm thu hút thế hệ Gen Z (những người sinh từ khoảng năm 1997 đến 2012) vào bộ máy liên bang. 

Một trang trại điện gió ngoài khơi nước Anh. Ảnh: GETTYIMAGES

Giải pháp điện gió của nước Anh

Tăng trưởng ấn tượng từ điện gió đang giúp nước Anh tránh khỏi những ảnh hưởng nặng nề từ cuộc chiến ở Trung Đông, vốn đã làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu suốt thời gian qua.

Máy quang khắc tiên tiến từ Tập đoàn ASML của Hà Lan. Ảnh: THE ECONOMIST

Chiến lược tự chủ công nghệ của EU

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt và công nghệ trở thành yếu tố quyết định sức mạnh kinh tế - địa chính trị của các quốc gia, Liên minh châu Âu (EU) đang thúc đẩy mạnh mẽ chiến lược tự chủ công nghệ như một thành tố cốt lõi của khái niệm tự chủ chiến lược.

Tàu vũ trụ được phóng trong sứ mệnh Artemis II. Ảnh: REUTERS

Bước mở đầu cho cuộc đua không gian mới

Sau hơn nửa thế kỷ kể từ chuyến bay cuối cùng của Chương trình Apollo (1972), nhân loại một lần nữa chứng kiến khoảnh khắc lịch sử khi Mỹ đưa con người trở lại vùng lân cận Mặt trăng.

Tòa án Hà Lan cấm Grok tạo hình ảnh nhạy cảm không có sự đồng ý. Ảnh: GETTY

EU siết chặt quản lý công nghệ AI

Nghị viện châu Âu (EP) đang siết chặt quản lý các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng tạo ra hình ảnh nhạy cảm mà không có sự đồng ý của cá nhân. Động thái cho thấy EP đẩy mạnh kiểm soát AI có tính rủi ro cao, trong bối cảnh công nghệ này ngày càng gây nhiều lo ngại về quyền riêng tư và an toàn trực tuyến.

Học sinh tại Ghana sử dụng máy đọc sách điện tử. Ảnh: NEWS GHANA

Chiến dịch “đọc sách kỹ thuật số” ở châu Phi

Trong bối cảnh châu Phi đang đối mặt những thách thức lớn về giáo dục và tiếp cận tri thức, các chiến dịch đọc sách kỹ thuật số nổi lên như một giải pháp sáng tạo, tận dụng công nghệ để vượt qua rào cản địa lý và kinh tế.

Công nghệ tưới tiêu nhỏ giọt trên sa mạc của Israel. Ảnh: AP

Kỹ thuật phục hồi sa mạc của Israel

Israel là một trong những quốc gia thành công nhất thế giới trong việc phục hồi đất khô hạn và khắc phục tình trạng sa mạc hóa, đặc biệt tại sa mạc Negev Desert - nơi chiếm hơn 60% diện tích lãnh thổ.