Lập quy hoạch tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Căn cứ Trung ương Cục miền nam

Mục tiêu của việc lập quy hoạch nhằm bảo tồn, tôn tạo và phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa, cảnh quan-sinh thái của khu di tích Căn cứ Trung ương Cục miền nam, thông qua việc phục dựng khung cảnh của căn cứ dựa trên cơ sở tư liệu và kết quả nghiên cứu về di tích, gắn với phát triển du lịch, bảo đảm tính hài hòa, bền vững.

Thứ Hai, ngày 19/01/2026 - 16:36

Khách du lịch tham quan Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Căn cứ Trung ương Cục miền nam. (Ảnh: TTXVN)

Phó Thủ tướng Mai Văn Chính vừa ký Quyết định số 88/QĐ-TTg phê duyệt Nhiệm vụ lập Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Căn cứ Trung ương Cục miền nam, tỉnh Tây Ninh.

Phạm vi, quy mô lập quy hoạch

Quyết định nêu rõ phạm vi nghiên cứu có tổng diện tích khoảng 291,25ha; là toàn bộ diện tích khoanh vùng Khu vực bảo vệ I và II của 3 di tích thành phần, gồm: di tích Căn cứ Mặt trận dân tộc giải phóng miền nam Việt Nam, di tích Căn cứ Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền nam Việt Nam và di tích Căn cứ Trung ương Cục miền nam và phần diện tích tuyến đường giao thông hiện hữu kết nối 3 di tích (dài khoảng 25km) thuộc địa giới hành chính xã Tân Lập, tỉnh Tây Ninh.

Quy mô lập quy hoạch có tổng diện tích khoảng 241,25ha, bao gồm: Thứ nhất, di tích Căn cứ Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam, có diện tích 30ha, trong đó: Khu vực bảo vệ I với diện tích 2,08ha và Khu vực bảo vệ II với diện tích 27,92ha. Thứ hai, di tích Căn cứ Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền nam Việt Nam, có diện tích 60ha, trong đó: Khu vực bảo vệ I với diện tích 2,47ha và Khu vực bảo vệ II với diện tích 57,53ha. Thứ ba, di tích Căn cứ Trung ương Cục miền nam, có diện tích 151,25ha, trong đó: Khu vực bảo vệ I với diện tích 70ha và Khu vực bảo vệ II với diện tích 81,25ha.

Đối tượng nghiên cứu lập quy hoạch

Theo Quyết định, đối tượng nghiên cứu lập quy hoạch bao gồm:

Các di tích lịch sử có liên quan tới các sự kiện lịch sử và các đồng chí lãnh đạo cao cấp của Đảng, các cơ quan Trung ương đã từng ở và làm việc trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Các không gian cảnh quan thuộc các di tích: Căn cứ Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam, Căn cứ Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền nam Việt Nam, Căn cứ Trung ương Cục miền nam.

Các giá trị về đa dạng sinh học trong Vườn quốc gia Lò Gò-Xa Mát. Các hoạt động quản lý, khai thác và phát huy giá trị di tích; vị trí địa lý của di tích về mặt chính trị, bảo vệ rừng và bảo vệ biên giới.

Các giá trị văn hóa phi vật thể có thể có tại di tích: lễ hội, văn hóa tín ngưỡng, phong tục tập quán. Các yếu tố liên quan khác về kinh tế-xã hội, dân cư, môi trường, các thể chế và chính sách có liên quan.

Mối liên hệ với các di tích, công trình, địa điểm du lịch trong khu vực để kết nối, phát triển du lịch.

Mục tiêu của việc lập quy hoạch

Mục tiêu lập quy hoạch di tích nhằm bảo tồn, tôn tạo và phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa, cảnh quan-sinh thái của khu di tích Căn cứ Trung ương Cục miền nam, thông qua việc phục dựng khung cảnh của căn cứ dựa trên cơ sở tư liệu và kết quả nghiên cứu về di tích, gắn với phát triển du lịch, bảo đảm tính hài hòa, bền vững.

Bên cạnh đó, bảo vệ và phát triển điểm du lịch lịch sử-văn hóa, cách mạng hấp dẫn, kết nối các di tích, điểm du lịch khác của tỉnh Tây Ninh và vùng Đông Nam Bộ, tạo ra các sản phẩm du lịch đa dạng, phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh.

Đồng thời, phát huy giá trị lịch sử cách mạng của di tích nhằm giáo dục truyền thống cho các thế hệ mai sau, tạo thành điểm du lịch lịch sử-văn hóa, là địa chỉ đỏ quan trọng của cả vùng biên giới và Đông Nam Bộ.

Phân tích, đánh giá hiện trạng di tích

Nội dung nhiệm vụ lập quy hoạch yêu cầu phân tích, đánh giá hiện trạng di tích và đất đai thuộc di tích; tổ chức sưu tầm, nghiên cứu, bổ sung tư liệu, tài liệu liên quan đến di tích; thu thập thông tin thông qua phỏng vấn nhân chứng nhằm hoàn thiện hồ sơ hệ thống di tích, làm cơ sở phục vụ công tác bảo quản, tu bổ và phục hồi di tích; khảo sát, đánh giá các yếu tố lịch sử, văn hóa, xã hội có liên quan đến di tích; xác định giá trị di sản văn hóa vật thể và phi vật thể trong khu vực di tích; ghi nhận các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo và lễ hội gắn liền với di tích.

Đồng thời, đánh giá hiện trạng công tác quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích; làm rõ vai trò, sự tham gia của cộng đồng trong quản lý, bảo tồn di tích; rà soát tình hình thực hiện các dự án đầu tư tu bổ, tôn tạo; đánh giá việc huy động các nguồn lực đầu tư từ ngân sách nhà nước và nguồn vốn xã hội hóa đối với các dự án đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt; đánh giá hiện trạng công trình dân sinh, công trình kinh tế-xã hội và các công trình khác trong phạm vi di tích; rà soát các dự án đang triển khai có khả năng ảnh hưởng đến việc tổ chức thực hiện quy hoạch (nếu có).

Bên cạnh đó, xác định các nội dung kế thừa, đánh giá sự phù hợp của quy hoạch di tích với các quy hoạch đã có trong phạm vi quy hoạch và với các cấp độ quy hoạch cấp trên (quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh).

Xác định ranh giới khu vực bảo vệ di tích, kiến nghị về việc điều chỉnh mở rộng hoặc thu hẹp ranh giới khu vực bảo vệ di tích; xác định khu vực cảnh quan văn hóa của di tích, khu vực hạn chế xây dựng, khu vực xây dựng mới; đề xuất việc xếp hạng bổ sung công trình, địa điểm mới phát hiện.

Đề xuất định hướng bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích; xác định danh mục các di tích bảo quản, tu bổ, phục hồi và mức độ bảo tồn đối với từng hạng mục di tích. Xác định nguyên tắc và giải pháp cơ bản đối với việc bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích; giải pháp gắn kết hài hòa việc bảo tồn, tôn tạo di tích và bảo vệ cảnh quan tự nhiên với mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội.

TƯ THUẦN