Bắt đầu từ sáng 13/7, tỉnh Lào Cai triển khai đợt cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN đối với thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính, để phục vụ công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Việc lấy mẫu được triển khai tại 7 điểm, tại các xã, phường gồm: Phường Lào Cai, phường Yên Bái, phường Nghĩa Lộ, xã Văn Bàn, xã Bảo Yên, xã Đông Cuông và xã Khánh Hòa.
Hội trường Ban Chỉ huy Quân sự phường Lào Cai là một trong những điểm được tỉnh Lào Cai bố trí để phục vụ đợt cao điểm này. Ngay từ sáng sớm, hàng chục công dân đã có mặt để khai báo thông tin và tiến hành lấy mẫu; để phục vụ công tác lấy mẫu được diễn ra thuận lợi, nhanh chóng, cùng với hướng dẫn của các cơ quan chuyên môn, chính quyền địa phương cũng bố trí lực lượng đoàn viên thanh niên tham gia trợ giúp.
Dù tuổi đã cao, đi lại khó khăn, nhưng ngay khi nắm được thông tin về việc lấy mẫu ADN để phục vụ công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, bà Nguyễn Thị Tiệp (Tổ 2 Cốc Lếu, phường Lào Cai) vẫn cố gắng có mặt từ sớm, với hy vọng tìm được phần mộ của anh trai. Bà Tiệp chia sẻ: “Anh tôi hy sinh tại mặt trận Quang Kim thời kỳ chống Pháp, suốt hơn 70 năm qua, gia đình đã nhiều lần tìm kiếm nhưng không có tung tích. Bây giờ, khoa học hiện đại, gia đình tôi rất mong tìm được phần mộ để đưa anh trở về”.
Cùng chung tâm nguyện ấy, ông Đặng Ngọc Kiêm (Tổ 44 Bản Phiệt, phường Lào Cai) đã rơi nước mắt khi nhắc về người anh trai hy sinh năm 1972. Không có di vật, cũng không có phần mộ, thứ quý giá nhất mà gia đình ông còn giữ là tờ giấy báo tử ghi dòng chữ hy sinh tại “Mặt trận phía nam”. Đã 2 lần, ông lặn lội vào tận tỉnh Bình Dương cũ để tìm kiếm, tuy nhiên, đứng trước bạt ngàn những ngôi mộ vô danh, mọi nỗ lực đều đi vào bế tắc. Ông Kiêm xúc động cho biết: “Đã trải qua bao nhiêu năm rồi, gia đình chúng tôi lúc nào cũng mong mỏi tìm được anh. Hôm nay, được Nhà nước quan tâm, tổ chức lấy mẫu gia đình rất phấn khởi”.
Theo kế hoạch, công tác lấy mẫu ADN được tỉnh Lào Cai triển khai từ 13-17/7, với khoảng 3.434 thân nhân họ ngoại của các liệt sĩ chưa xác định được danh tính còn sống. Để bảo đảm công tác lấy mẫu được diễn ra thông suốt, đúng kế hoạch, các cơ quan chức năng đã bố trí các khu vực chức năng như tiếp nhận thông tin, lấy mẫu hợp lý; đồng thời, có phương án hỗ trợ di chuyển đối với những người tuổi cao sức yếu.
Thượng tá Lê Tiến Mạnh, Phó Trưởng Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Công an tỉnh Lào Cai) cho biết: “Trước khi lấy mẫu, chúng tôi đã tiến hành đối chiếu danh sách để thu mẫu đúng theo dòng họ bên ngoại của liệt sĩ. Thông tin được tích hợp trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư bảo đảm đúng, đủ, sạch, sống... khi người dân đến, mọi quy trình được khép kín từ tiếp nhận, xác thực bằng Căn cước công dân cho đến khi lấy máu, trung bình chỉ mất khoảng 10 phút cho một mẫu”.
Những mẫu sinh phẩm của thân nhân liệt sĩ được thu nhận là cơ sở dữ liệu cốt lõi cho “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” của tỉnh Lào Cai; cùng với mẫu hài cốt được cất bốc trực tiếp từ các nghĩa trang, và hài cốt do Đội quy tập, tìm kiếm hài cốt liệt sĩ (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh) tìm kiếm được, các luồng dữ liệu này sẽ sớm được đối chiếu, tạo cơ sở khoa học vững chắc để trả lại tên, đưa các Anh hùng liệt sĩ về với gia đình và quê hương.
