Những năm gần đây, không khó để bắt gặp hình ảnh người dân mang theo túi vải khi đi chợ, sử dụng bình nước cá nhân thay cho chai nhựa dùng một lần, hay chủ động phân loại rác tại gia đình. Ở nhiều khu dân cư, việc giảm thiểu rác thải nhựa đã trở thành thói quen sinh hoạt, gắn với tiêu chí xây dựng khu dân cư văn minh.
Chị Nguyễn Thu Hương, phường Hoàn Kiếm chia sẻ: “Những năm gần đây, khi đi chợ hay mua đồ tôi đều mang theo túi vải hoặc làn nhựa để đựng đồ, góp phần bảo vệ môi trường”. Nhiều cửa hàng, quán cà-phê trên địa bàn Hà Nội cũng chủ động sử dụng các sản phẩm thân thiện môi trường. Ống hút bằng giấy hoặc tre, cốc sinh học, bao bì tái chế dần thay thế sản phẩm nhựa truyền thống. Một số cửa hàng còn áp dụng chính sách giảm giá cho khách mang theo cốc cá nhân, góp phần khuyến khích tiêu dùng xanh.
Hidden Gem Coffee ở Hàng Tre là một quán cà-phê nổi bật với cách trang trí từ các vật liệu tái chế như lốp xe, chai nhựa. Đại diện quán cho biết: “100% vật dụng của quán được làm từ rác thải và đồ tái chế với ý nghĩa bảo vệ môi trường”. Tại nhiều địa phương, các mô hình như “Ngày Chủ nhật xanh”, “Khu dân cư không rác”, “Đoạn đường tự quản” đã trở thành hoạt động thường xuyên, thu hút đông đảo người dân tham gia.
Các tổ chức đoàn thể như Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh đã phát huy vai trò nòng cốt trong tuyên truyền, vận động hội viên. Từ việc trồng cây xanh, dọn vệ sinh môi trường đến hướng dẫn phân loại rác tại nguồn, các hoạt động đều hướng tới mục tiêu xây dựng môi trường sống xanh, sạch, đẹp. Ông Nguyễn Hữu Thái, thôn Chí Thủy, xã Xuân Mai cho biết: “Sáng chủ nhật nào tôi và người dân trong thôn cũng cùng nhau dọn dẹp đường làng, ngõ xóm. Ban đầu có ít người tham gia, nhưng thấy đường làng sạch đẹp, gọn gàng thì mọi người đều chủ động tham gia để giữ gìn vệ sinh chung”.
Trong lĩnh vực tiêu dùng, các sản phẩm hữu cơ, sản phẩm “xanh” ngày càng được thị trường đón nhận. Ông Nguyễn Hữu Tuấn, chủ doanh nghiệp mây tre đan xã Phú Nghĩa cho biết: “Doanh nghiệp của tôi có thể sản xuất đa dạng các mặt hàng tiêu dùng hằng ngày từ mây tre tự nhiên. Dù giá thành cao hơn so với sản phẩm thông thường, nhưng đổi lại là sự an toàn cho sức khỏe và thân thiện với môi trường cho nên ngày càng được người tiêu dùng tin tưởng lựa chọn”.
Trong lĩnh vực nông nghiệp, nhiều mô hình sản xuất sạch, ứng dụng công nghệ cao cũng đang được nhân rộng. Từ trồng rau trong nhà kính, canh tác hữu cơ đến ứng dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất, tất cả đều hướng tới mục tiêu giảm tác động tiêu cực đến môi trường, nâng cao giá trị sản phẩm. Mặc dù đạt được những kết quả tích cực, việc xây dựng lối sống xanh tại Hà Nội vẫn còn không ít khó khăn. Một bộ phận người dân chưa thật sự thay đổi thói quen tiêu dùng, việc phân loại rác tại nguồn chưa được thực hiện đồng bộ, hạ tầng xử lý rác thải còn hạn chế.
Bên cạnh đó, giá thành của các sản phẩm thân thiện môi trường thường cao hơn so với sản phẩm thông thường, khiến nhiều người tiêu dùng còn e ngại. Việc thiếu các cơ chế khuyến khích cụ thể cũng là một trong những rào cản đối với doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi xanh. Thành phố Hà Nội đang đặt mục tiêu xây dựng đô thị xanh, thông minh, phát triển bền vững.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, việc thúc đẩy lối sống xanh trong cộng đồng được xác định là một trong những giải pháp căn cơ. Thành phố đã và đang triển khai nhiều chương trình, kế hoạch liên quan bảo vệ môi trường, tiết kiệm năng lượng và phát triển kinh tế tuần hoàn, hướng tới một Thủ đô xanh, sạch, đẹp trong tương lai.
