Lan tỏa giá trị di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh tại thành phố Cảng

Tối 14/5, tại sân khấu Nhà Kèn trong vườn hoa Nguyễn Du (thành phố Hải Phòng), chương trình Di sản văn hóa phi vật thể của thành phố Hải Phòng được UNESCO ghi danh được trình diễn sôi động với sự tham dự của hàng nghìn du khách và người dân thành phố Cảng.
Trình diễn hát Ca trù.
Trình diễn hát Ca trù.

Chương trình do Trung tâm văn hóa thành phố Hải Phòng thực hiện và là một trong những hoạt động chào mừng 68 năm Ngày giải phóng Hải Phòng (13/5/1955-13/5/2023) được đông đảo người dân và du khách mong đợi.

Chương trình trình diễn 2 loại hình nghệ thuật độc đáo đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể là hát Ca trù và thực hành tín ngưỡng Thờ Mẫu Tam phủ.

Nghệ nhân ưu tú Hoàng Gia Bổn trình diễn "Chúa Bà cà-phê".

Nghệ nhân ưu tú Hoàng Gia Bổn trình diễn "Chúa Bà cà-phê".

Đây cũng là 2 loại hình nghệ thuật độc đáo có ý nghĩa đặc biệt trong kho tàng lịch sử Việt Nam, gắn liền với lễ hội, phong tục, tín ngưỡng, tư tưởng triết lý sống của người Việt.

Theo Giám đốc Trung tâm văn hóa Hải Phòng Đỗ Thị Khánh Hương, 2 loại hình nghệ thuật độc đáo trên đã và đang góp phần quan trọng vào việc tạo ra sợi dây tinh thần liên kết các cộng đồng thực hành di sản, thúc đẩy sự khoan dung giữa các sắc tộc và tôn giáo, tương thích với các quy định về nhân quyền quốc tế và không có giới hạn về thực hành.

Ca nương Khánh Chi trình diễn Ca trù.

Ca nương Khánh Chi trình diễn Ca trù.

Và chương trình trình diễn các di sản văn hóa này không chỉ tôn vinh, giữ gìn, mà còn là hoạt động bảo vệ, bảo tồn, quảng bá và lan tỏa mạnh mẽ những giá trị của di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại này tới rộng rãi cộng đồng nhân dân và du khách trong và ngoài nước.

Hàng nghìn du khách và người dân thành phố đã tới chật kín khu vực biểu diễn và luôn cổ vũ, ngợi khen sự quyến rũ, thanh tao của nghệ thuật Ca trù qua phần trình diễn của ca nương Nguyễn Thị Thắm với “Hoa Phong lan”, ca nương Hồng Ngọc với “Đào Hồng, Đào Tuyết”…

Trình diễn Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ.

Trình diễn Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ.

Đặc biệt, các tiết mục Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ của người Việt đã khiến cả khu vực vườn hoa Nguyễn Du thêm sôi động, rộn rã với những đợt vỗ tay không ngớt qua phần trình diễn của Nghệ nhân ưu tú Hoàng Gia Bổn với “Chúa Bà cà-phê”; Đồng Thầy, Thanh đồng Trần Thanh Tùng với “Quan lớn đệ Tam”; Nghệ nhân Ưu tú Phạm Thị Đoan Trang với “Chầu Bé Bắc Lệ”; Đồng Thầy, Thanh đồng Phạm Thị Bằng Ly với “Ông Hoàng Bảy”…

Ca trù từng chiếm vị trí hàng đầu trong nền âm nhạc dân tộc cổ truyền Việt Nam. Nghệ thuật Ca trù đã bộc lộ sự quyến rũ, thanh tao, thể hiện chiều sâu văn hóa, chiều sâu tâm hồn của cộng đồng người Việt.

Lãnh đạo Sở Văn hóa-Thể thao Hải Phòng tặng hoa các nghệ nhân tham gia trình diễn.

Lãnh đạo Sở Văn hóa-Thể thao Hải Phòng tặng hoa các nghệ nhân tham gia trình diễn.

Hát Ca trù vừa trầm bổng, thiết tha, vừa thánh thót, ngân nga, hòa cùng tiếng trống, tiếng phách lúc khoan lúc nhặt, luôn mang đến cho người nghe nhiều cảm xúc. Năm 2009, UNESCO đã công nhận Ca trù là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Hiện, nghệ thuật Ca trù truyền thống vẫn được lưu giữ và hồi sinh mạnh mẽ tại thành phố Hải Phòng và thu hút sự quan tâm, đặc biệt cả giới trẻ.

Đông đảo du khách và nhân dân thành phố Cảng tham dự chương trình trình biểu diễn các di sản văn hóa phi vật thể.

Đông đảo du khách và nhân dân thành phố Cảng tham dự chương trình trình biểu diễn các di sản văn hóa phi vật thể.

Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ của người Việt là tín ngưỡng có ý nghĩa lịch sử văn hóa của Việt Nam. Đây là một một loại hình nghệ thuật truyền thống, được kết hợp từ nhiều yếu tố như âm nhạc, cách trình diễn, lời ca và trang phục nhằm tái hiện lại hình tượng của các vị thánh hạ trần, nhưng cũng gần gũi cuộc sống của con người…

Năm 2016, Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Có thể bạn quan tâm

Thiết kế Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026. (Ảnh: Ban tổ chức DIFF 2026)

Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 sẽ có nhiều điểm mới về công nghệ trình diễn

Theo Ban tổ chức Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 (DIFF 2026), với chủ đề “Da Nang-United Horizons-Những chân trời kết nối”, lần đầu tiên sân khấu DIFF có hệ vòm nâng hạ khổng lồ cùng tổ hợp ánh sáng-LED-laser đa tầng được đưa vào vận hành, hứa hẹn tạo nên những đại cảnh bùng nổ bên sông Hàn.

Quang cảnh khai mạc Lễ hội chùa Long Đọi Sơn năm 2026.

Ninh Bình: Bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể quốc gia - Lễ hội chùa Long Đọi Sơn

Chùa Long Đọi Sơn tọa lạc trên núi Đọi linh thiêng, thuộc phường Tiên Sơn, tỉnh Ninh Bình. Ngôi chùa được xây dựng trên đỉnh núi Đọi, trong khuôn viên 2ha vườn rừng. Hằng năm, Lễ hội chùa Long Đọi Sơn được tổ chức từ ngày 18-21/3 âm lịch, với các nghi lễ truyền thống và nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao.

Bà Phan Cẩm Tú (thứ 3 từ trái sang) tại buổi tọa đàm về bản quyền do Báo Nhân Dân tổ chức. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền tác giả: Nỗi niềm người làm điện ảnh

Là người có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ bản quyền điện ảnh, bà Phan Cẩm Tú (Ủy viên Ban Thường vụ Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, chuyên gia tư vấn, Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ) chia sẻ những nỗi niềm của những người làm sáng tạo trước thực trạng vi phạm bản quyền hiện nay.

Du khách tham quan nhà người Hà Nhì tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. (Ảnh: THANH DUNG)

Giữ gốc, nối nghề trong nhịp sống số

Trước nguồn nguyên vật liệu tự nhiên khan hiếm, đội ngũ thợ am hiểu kỹ thuật dựng nhà ngày càng thưa vắng, nhiều ngôi nhà truyền thống của các dân tộc thiểu số ở nước ta đã không còn giữ được hình thái ban đầu… 

Quần thể di tích Cố đô Huế, không gian di sản tiêu biểu trong hành trình “Hộ chiếu du lịch”. (Ảnh: Sở Du lịch thành phố Huế)

Đổi mới cách tiếp cận di sản

Bảo vệ và phát huy giá trị di sản không chỉ là gìn giữ nguyên trạng, mà còn đòi hỏi những phương thức tiếp cận phù hợp với bối cảnh mới.

Đại diện lãnh đạo thành phố Hà Nội trao Bằng công nhận di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố cho di tích Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn.

Hà Nội trao bằng xếp hạng cấp thành phố cho di tích văn hóa lịch sử làng La Xuyên, xã Cổ Đô

Nhân dân thôn La Xuyên, xã Cổ Đô, thành phố Hà Nội vừa tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn. Buổi lễ có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Cục Di sản (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Nội vụ Hà Nội.

Bìa tác phẩm "Đời như tiểu thuyết" của tác giả Trương Đức Minh Tứ.

Những phận người không hư cấu trong Đời như tiểu thuyết

"Đời như tiểu thuyết" của Trương Đức Minh Tứ không phải là cuốn sách để tìm một cốt truyện theo nghĩa thông thường. Ở đó là những con người cụ thể, những đời sống đã diễn ra, với đủ biến cố, chia ly, lựa chọn, day dứt, hy sinh và cả những cuộc kiếm tìm kéo dài đến tận cuối đời. 

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh cùng đông đảo cựu chiến binh, chiến sĩ Điện Biên tham quan triển lãm "Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại".

Đặc sắc triển lãm “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại” tại Điện Biên

Nhân kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/2026), Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ (Điện Biên) tổ chức trưng bày, triển lãm 28 tác phẩm ký họa tiêu biểu về Chiến dịch Điện Biên Phủ của các họa sĩ Ngô Mạnh Lân, Phạm Thanh Tâm và Dương Hướng Minh với chủ đề “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại”.

Nghệ nhân Nguyễn Công Đạt thực hiện in liễn làng Chuồn trong không gian Ngự Hà Viên, Huế. (Ảnh: MẠNH HÀO)

Những di sản sống của làng nghề

Có những làng nghề không mất đi hẳn nhưng lặng lẽ rút khỏi đời sống, chỉ còn lại trong ký ức của một vài người già hay trong những dấu vết mờ nhạt đâu đó.

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại.