Trước thực tế này, Ủy ban nhân dân thành phố đã chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ giải ngân đầu tư công với thông điệp rõ ràng và dứt khoát: “Làm việc nào ra việc đó, làm việc nào dứt việc đó”, đồng thời xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân cố tình gây khó khăn, cản trở, làm chậm tiến độ giải ngân.
Bên cạnh đó, thành phố đã thành lập ba Tổ công tác về giải ngân đầu tư công, do các Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố làm Tổ trưởng. Cách làm này thể hiện rõ yêu cầu “bám việc, bám địa bàn”, vừa trực tiếp nắm tiến độ, vừa kịp thời tháo gỡ vướng mắc phát sinh từ thực tiễn.
Các Tổ công tác đã tổ chức 15 cuộc họp tại cơ sở với phương châm “quyết tại chỗ, tháo gỡ tại chỗ”. Bồi thường, giải phóng mặt bằng là điểm nghẽn lớn nhất trong giải ngân vốn đầu tư công. Để tháo gỡ, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã điều động 101 cán bộ trực tiếp hỗ trợ các địa phương về pháp lý, hồ sơ bồi thường, tái định cư.
Mặc dù nỗ lực, nhưng đến giữa tháng 12, tỷ lệ giải ngân bình quân của các dự án, công trình trọng điểm mới đạt khoảng 60%, còn cách khá xa mục tiêu 100% mà thành phố đặt ra. Cụ thể, đối với 34 dự án hạ tầng kỹ thuật và môi trường, tổng vốn gần 10.000 tỷ đồng, tỷ lệ giải ngân mới đạt 50,29%; với 46 dự án có vốn bồi thường lớn, tỷ lệ giải ngân đạt 62,63%. Những con số này cho thấy quyết tâm là có, giải pháp đã ban hành, nhưng khâu tổ chức thực hiện ở một số nơi vẫn chưa theo kịp yêu cầu.
Thực tế triển khai cũng bộc lộ nhiều bất cập quen thuộc, có dự án không có mặt bằng thi công. Phổ biến hơn là tình trạng thi công manh mún, không liền mạch (da beo), hạng mục này chờ hạng mục kia, khiến cho tiến độ kéo dài, hiệu quả sử dụng vốn giảm sút, thậm chí tiềm ẩn nguy cơ lãng phí ngân sách và nguồn nhân lực.
Người đứng đầu một số địa phương chưa thật sự quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo, nhất là trong bối cảnh vận hành chính quyền hai cấp, làm ảnh hưởng trực tiếp đến công tác bồi thường và tiến độ giải ngân. Cùng với đó, không ít chủ đầu tư chưa lập đầy đủ nhật ký, giải pháp thi công gắn với kế hoạch giải ngân; thiếu phối hợp với chính quyền địa phương để tháo gỡ vướng mắc về đền bù, khiến cho nhiều công trình trọng điểm phải lùi thời hạn hoàn thành nhiều lần.
Hệ quả là những công trình ì ạch kéo dài, những “lô cốt” tồn tại dai dẳng, những cây cầu chỉ có nhịp chính “chơ vơ” chờ ngày nối tiếp, trong khi thành phố không thiếu nguồn vốn đầu tư.
Giải ngân vốn đầu tư công không chỉ là một chỉ tiêu hành chính, mà còn là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng, tạo việc làm, lan tỏa sức bật cho nền kinh tế đô thị. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là bộ máy công quyền phải vận hành hết công suất, người đứng đầu các sở, ngành, địa phương phải thật sự “làm việc nào ra việc đó, làm việc nào dứt việc đó”, không né tránh, không đùn đẩy trách nhiệm.
Quan trọng hơn, cần chuyển mạnh từ “nhắc nhở”, đôn đốc sang “quy trách nhiệm”, xử lý nghiêm minh những trường hợp chậm trễ, yếu kém trong giải ngân đầu tư công. Chỉ khi kỷ luật, kỷ cương công vụ được siết chặt, trách nhiệm người đứng đầu được đặt đúng chỗ, thì vốn đầu tư công mới thật sự phát huy hiệu quả, góp phần củng cố niềm tin của người dân và cộng đồng doanh nghiệp vào năng lực điều hành của chính quyền thành phố.
