Làm mới sơn mài Việt Nam

Tại triển lãm “80 năm Hành trình Độc lập-Tự do-Hạnh phúc”, không gian nghệ thuật “Happy Vietnam-Việt Nam hạnh phúc" thu hút đông đảo khách tham quan, nhất là khu trưng bày những tác phẩm sơn mài khắc của Latoa Indochine trở thành điểm dừng chân, nơi di sản dân gian gặp gỡ mỹ thuật đương đại.

Thứ Hai, ngày 08/09/2025 - 06:30

Khu vực trưng bày của Latoa Indochine trong không gian triển lãm “Happy Vietnam”.

Việt Nam hạnh phúc (Happy Vietnam) là cuộc thi ảnh và video trên nền tảng quảng bá hình ảnh quốc gia “Vietnam.vn”. Tại đây, khách tham quan chiêm ngưỡng 150 bức ảnh và 30 video theo ba chủ đề: Vùng đất hạnh phúc tái hiện vẻ đẹp thiên nhiên, di sản văn hóa và sự phong phú của các vùng miền; Con người hạnh phúc khắc họa hình ảnh lao động, học tập, sáng tạo và sẻ chia; Khoảnh khắc hạnh phúc lưu giữ những phút giây đời thường bình dị nhưng đong đầy cảm xúc.

Trong không gian này, hạnh phúc không chỉ hiện hữu ở những khuôn hình mà lan tỏa thành cảm xúc gắn liền với thông điệp về một đất nước được kiến tạo bởi bàn tay lao động và tinh thần sáng tạo bền bỉ. Hòa trong tinh thần ấy, tác phẩm sơn mài tái hiện bức “Chiếu dời đô” của Vua Lý Thái Tổ trở thành dấu ấn nổi bật trong không gian trưng bày.

Với đôi bàn tay khéo léo, bằng ngôn ngữ hội họa hiện đại, nghệ nhân đã lưu giữ tinh thần và chuyển tải khát vọng về một quốc gia thịnh vượng, bền vững cho muôn dân. Đứng trước tác phẩm, người xem không chỉ thấy một bản chiếu chỉ mà còn cảm nhận được khí phách và tầm nhìn xa của Vua Lý Thái Tổ trong khát vọng dựng xây Thăng Long hưng thịnh

Những đường nét sơn mài tinh xảo với sắc vàng rực rỡ, ấm áp gợi lên sự uy nghiêm của triều đại khiến cho người xem như đang chạm vào mảnh ghép lịch sử. Tham quan khu vực trưng bày, chị Nguyễn Vân Hà (Hà Nội) chia sẻ: Không gian triển lãm mở ra một hành trình trải nghiệm nghệ thuật giàu cảm xúc. Những tác phẩm sơn mài giúp người xem cảm nhận được phần nào tinh hoa dân tộc và sự tài hoa của các nghệ nhân.

Khởi nguồn từ tinh hoa tranh dân gian Hàng Trống, Đông Hồ, Kim Hoàng, Latoa Indochine tiếp nối và làm mới di sản bằng chất liệu sơn mài khắc (là loại hình kết hợp sáng tạo và độc đáo của hai phương thức sơn mài và sơn khắc).

Những bức tranh dân gian phản ánh đời sống, tín ngưỡng, thẩm mỹ của người Việt qua nhiều thế kỷ thì nay dưới bàn tay khéo léo, những họa tiết được khắc họa lại bằng kỹ thuật nhiều tầng lớp sơn, ánh kim, vỏ trứng, vàng quỳ, khi mờ khi tỏ, tạo hiệu ứng thị giác độc đáo. Mỗi tác phẩm giữ trọn hồn cốt văn hóa, đồng thời khơi gợi khát vọng hạnh phúc trong hành trình phát triển đất nước. Từ sự giao thoa ấy, sơn mài khắc của Latoa không chỉ đánh thức ký ức mà còn mở ra cây cầu kết nối di sản với đời sống đương đại.

Bà Trương Hoàng Diệu Linh, Giám đốc công ty Latoa Indochine chia sẻ: Làm tranh sơn mài là một hành trình công phu cần sự kiên nhẫn và kỹ thuật bậc thầy. Từ khâu làm vóc (xử lý gỗ), phủ nhiều lớp sơn ta, mài nhẵn đến khắc vẽ thủ công và tiếp tục phủ, mài, đánh bóng nhiều lần… từng công đoạn đều rất tỉ mỉ. Mỗi lớp mài lại mở ra một tầng mầu sắc và ánh sáng khiến cho tác phẩm như một bản hòa tấu giữa truyền thống và sáng tạo, giữa chất liệu và văn hóa Việt.

Điều hấp dẫn công chúng không chỉ nằm ở vẻ đẹp của tranh mà còn ở cơ hội được trực tiếp trải nghiệm. Dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân, nhiều bạn trẻ hào hứng thử sức từ làm vóc, hom, khắc vẽ đến đánh bóng. Những thao tác tưởng chừng đơn giản nhưng khi tự tay thực hiện, người ta mới thấy hết sự tinh tế mà nghệ thuật này đòi hỏi. Không ít bạn say mê tham gia, háo hức đón nhận thành quả của mình. Hơn 1.000 bức tranh do khách tự tay hoàn thiện trở thành kỷ niệm đáng nhớ và để lại trải nghiệm khó quên. Triển lãm nhờ đó không chỉ mang đến thưởng lãm thị giác mà còn khơi dậy tình yêu với văn hóa truyền thống, khơi gợi sự tò mò khám phá và ý thức gìn giữ di sản.

Thành lập năm 2022, tên gọi “Latoa” mang ý nghĩa lan tỏa, phản chiếu hành trình xây dựng thương hiệu văn hóa Việt gắn với di sản truyền thống. Chỉ trong vài năm, Latoa đã tạo dấu ấn qua nhiều sự kiện triển lãm, sự kiện văn hóa, nghệ thuật trong nước và quốc tế mà ở đó, sơn mài khắc được đón nhận như một dòng chảy nghệ thuật mang sức sống mới, không những được nhìn nhận như một kỹ thuật thủ công truyền thống mà còn như một loại hình nghệ thuật giàu sắc thái và uyển chuyển.

Hành trình của Latoa Indochine cho thấy di sản không chỉ là ký ức cần lưu giữ mà còn là nguồn lực sáng tạo và hội nhập. Trong hành trình toàn cầu hóa, nghệ thuật vừa để biểu đạt thẩm mỹ vừa là sản phẩm văn hóa-kinh tế có sức lan tỏa mạnh mẽ. Những nghệ nhân trẻ Latoa đang đưa sơn mài trở thành sứ giả văn hóa và góp phần quảng bá hình ảnh Việt Nam đến gần hơn với bạn bè thế giới. Đó cũng là cách mỹ thuật Việt khẳng định vị thế trong dòng chảy công nghiệp văn hóa hôm nay.

NGỌC LIÊN