Ký ức không quên về mùa thu lịch sử

Dù đã ở tuổi xưa nay hiếm và mái tóc đã bạc trắng như cước, nhưng những ngày Tháng Tám lịch sử ấy dường như vẫn nguyên vẹn trong ký ức bà Nguyễn Thị Đại (98 tuổi), đảng viên lão thành, trú xã Đô Lương, tỉnh Nghệ An (trước là xã Nam Sơn, huyện Đô Lương cũ).

Bà Nguyễn Thị Đại (thứ 2, từ phải sang), cùng các đảng viên lão thành nhận Huy hiệu 80 năm tuổi đảng.
Bà Nguyễn Thị Đại (thứ 2, từ phải sang), cùng các đảng viên lão thành nhận Huy hiệu 80 năm tuổi đảng.

Bên gốc cây xoài tỏa bóng, người đảng viên lão thành móm mém kể về những ngày đầu đi theo cách mạng.

Sục sôi khí thế cách mạng

Bà Nguyễn Thị Đại sinh ra trong gia đình có truyền thống cách mạng ở làng Nhân Hậu tổng Đặng Sơn, Phủ Anh Sơn (nay là xã Đô Lương). Sau cao trào Xô-viết Nghệ Tĩnh (1930- 1931), cha của bà bị thực dân Pháp và tay sai bắt, giam ở nhà lao Vinh. Vắng cha, cuộc sống của cả gia đình 7 người con vốn đã khốn khó, lại càng khốn khó hơn.

Trong ký ức của bà Đại, đó là những năm tháng đói lay lắt, khổ cực trăm bề. Người em gái kế của bà phải đi ở đợ cho nhà Trùm Thi, một địa chủ trong vùng. Khi ấy, bà mới 15, 16 tuổi, phải đi cấy thuê cho nhà Cửu Thảo (anh của Trùm Thi). “Còng lưng cấy cả ngày, rét run cầm cập, nhưng cũng chỉ được trả vài bát gạo con con”, bà kể.

Theo cuốn “Lịch sử Đảng bộ và nhân dân xã Nam Sơn”, thời kỳ thực dân Pháp xâm lược nước ta, phủ Anh Sơn là 1 trong 5 phủ, huyện của tỉnh Nghệ An. Phủ Anh Sơn có 6 tổng, gồm: Lang Điền, Đô Lương, Đặng Sơn, Yên Lăng, Bạch Hà, Thuần Trung. Năm 1906, tổng Đặng Sơn có 3 xã gồm: Tri Lễ, Đặng Sơn và Nam Sơn.

Cuối năm 1944, phát-xít Nhật tràn vào hai tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, chiếm giữ những địa bàn quan trọng. Chính sách kinh tế thời chiến của chúng cộng với cuộc cạnh tranh, bóc lột của thực dân Pháp và bọn phong kiến phản động, kèm theo thiên tai xảy ra đã gây ra nạn đói lịch sử đối với nhân dân ta. Khắp các đầu làng cuối xóm, cạnh những khu chợ… người chết đói la liệt. Ở xã Nam Sơn, nhiều gia đình bị chết đói cả nhà.

Những ngày trước Cách mạng Tháng Tám, cô thôn nữ Nguyễn Thị Đại được các đảng viên thuộc Chi bộ tổng Đặng Sơn giác ngộ. Chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa, bà được tổ chức giao nhiệm vụ huy động phụ nữ tham gia mít-tinh thị uy, chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa giành chính quyền. Cứ tối đến, khi xóm làng vừa lên đèn, cô thôn nữ lẳng lặng ra khỏi nhà, đi vào các xóm để làm nhiệm vụ của mình…

Cuốn “Lịch sử Đảng bộ và nhân dân xã Nam Sơn” cũng ghi lại những ngày Cách mạng Tháng Tám sục sôi: “Ngày 13/8/1945, dưới sự chỉ đạo của Tổng bộ Việt Minh, nhân dân các làng tổng Đặng Sơn sẵn sàng vũ khí, cờ, trống, mõ đổ ra các ngả đường tham gia biểu tình, thị uy lực lượng rồi tập trung về nhà Thánh Võ…

Mờ sáng ngày 18/8/1945, tiếng trống, tiếng mõ nổi lên ở khắp nơi, nhân dân Nam Sơn cùng 30 nghìn người dân của 5 tổng Đặng Sơn, Đô Lương, Bạch Hà, Thuần Trung, Yên Lãng rầm rập kéo về phủ lỵ Đô Lương vừa đi vừa hô vang khẩu hiệu: Đả đảo chính phủ bù nhìn của phát-xít Nhật! Việt Nam hoàn toàn độc lập muôn năm! Ủng hộ Việt Minh!...”.

“Ngày ấy, dưới sự lãnh đạo của Ủy ban Khởi nghĩa, chị em phụ nữ mang theo gậy, mác, liềm, cùng các lực lượng khác, chủ yếu là dân cày, tiến về điểm tập kết. Dòng người khí thế bừng bừng, hô vang khẩu hiệu với niềm tin dân cày có ruộng, người nghèo có cơm ăn, áo mặc. Ngày 24/8/1945, nhân dân các làng tập trung về đình làng để chứng kiến hương lý, hương hào giao nộp sổ sách, công quỹ cho Ủy ban Khởi nghĩa. Ủy ban Cách mạng lâm thời các thôn cũng ra mắt bà con…”, bà Nguyễn Thị Đại hồi tưởng lại.

Tấm gương để các thế hệ sau noi theo

Sau thời gian được bồi dưỡng, ngày 4/1/1947, cô thôn nữ Nguyễn Thị Đại chính thức được kết nạp vào hàng ngũ của Đảng. “Giai đoạn này, Đảng ta đang rút vào hoạt động bí mật. Được thông báo từ trước, tối đó, tôi theo người dẫn đường đi bộ từ làng Nhân Hậu đến làng Long Sơn cách hơn 3 km. Buổi kết nạp trong điều kiện bí mật nhưng trang nghiêm. Đứng trước lá cờ Đảng, tôi hết sức xúc động, tự hào...”, bà Đại cho biết.

Từ thực tiễn công tác, nữ đảng viên Nguyễn Thị Đại nhanh chóng trưởng thành, được phân công giữ chức vụ Phó Bí thư, Bí thư Phụ nữ huyện Anh Sơn (Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện). Trước đó, bà đảm nhận công tác phụ nữ xã trong thời gian từ năm 1945-1946, rồi chuyển sang làm việc ở xưởng quân giới Anh Sơn.

Năm 1952, bà được điều động ra Trung ương Hội Phụ nữ Việt Nam, tuy nhiên do thấy mình chưa thể đảm đương tốt nhiệm vụ, một phần cũng vì lý do gia đình cho nên bà đã xin trở về quê. Tháng 3/1953, bà Nguyễn Thị Đại được bầu làm Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tây Sơn (xã được tách ra từ tổng Đặng Sơn, thuộc huyện Anh Sơn cũ).

Giữa năm 1954, chồng của bà hy sinh ngoài chiến trường, bà nén nỗi đau riêng, một mình nuôi dạy con, lăn lộn với nhiệm vụ được giao. Sau này, nhiệm vụ hoàn thiện và phát triển hợp tác xã nông nghiệp trở thành nhiệm vụ trọng tâm, với kinh nghiệm và năng lực của mình, bà được bầu làm Phó Chủ nhiệm, rồi Chủ nhiệm Hợp tác xã Đại Thắng, 1 trong 4 hợp tác xã nông nghiệp sau sáp nhập.

Năm 1964-1968, dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ, Ban Chủ nhiệm, Hợp tác xã Đại Thắng đã có những quyết sách đột phá về quy hoạch, khoanh vùng đất sản xuất, thay đổi cơ cấu cây trồng, trở thành hợp tác xã có mức phân phối tới người dân lớn nhất xã lúc bấy giờ. Trải qua nhiều vị trí công tác, năm 1985, bà Nguyễn Thị Đại về hưu.

Bí thư Đảng ủy xã Đô Lương Hoàng Văn Hiệp chia sẻ, dịp tháng 6 vừa qua, cùng với các đảng viên lão thành khác trên địa bàn huyện Đô Lương cũ, bà Nguyễn Thị Đại được trao tặng Huy hiệu 80 năm tuổi đảng. Bà Đại là tấm gương sáng ngời một đời phấn đấu, cống hiến, phục vụ Đảng, phục vụ cách mạng. Cuộc đời thanh bạch, mẫu mực của bà là tấm gương sáng ngời để các thế hệ sau noi theo, phấn đấu xây dựng quê hương ngày càng giàu mạnh.

Có thể bạn quan tâm

Các thành viên đoàn công tác nghe báo cáo về tình hình thực hiện Dự án Công viên sinh thái tre luồng Tam Thanh.

Lãnh đạo Thanh Hóa kiểm tra thực địa và làm việc về một số dự án trọng điểm tại xã Lam Sơn và Sao Vàng

Ngày 19/6, đồng chí Lê Đức Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa cùng Thường trực Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh, các ngành cấp tỉnh đi kiểm tra, làm việc với các địa phương về một số dự án trọng điểm.

Trường Phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở Bắc Lý đang được nhà thầu tích cực thi công.

Nghệ An dự kiến khởi công xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới giai đoạn 2 vào tháng 7/2026

Ngày 19/6, thông tin từ Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An cho biết, địa phương đang nỗ lực hoàn thành 10 trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới giai đoạn thí điểm và sắp khởi công xây dựng 11 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới giai đoạn 2.

Hàng chục người dân liên tục tìm đến nhà chị H.T.Q. (36 tuổi), người đứng ra tổ chức nhiều dây phường hụi, để đòi tiền đã góp. (Ảnh: CTV)

Nghệ An đẩy mạnh đấu tranh chống các hành vi chiếm đoạt tài sản qua hình thức phường hụi

Từ năm 2022 đến nay, trên địa bàn tỉnh Nghệ An xảy ra nhiều vụ vỡ phường, hụi dưới hình thức vay mượn, huy động vốn trái pháp luật, gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng. Gần đây nhất, tại địa bàn xã Tân Kỳ tiếp tục xuất hiện các đối tượng lập dây hụi nhằm mục đích chiếm đoạt tài sản.

Thành phố Huế ưu tiên tháo gỡ thủ tục hành chính, hỗ trợ các doanh nghiệp tiếp tục thúc đẩy sản xuất kinh doanh.

Huế tập trung xử lý vướng mắc, quyết tâm đạt tăng trưởng hai con số

Dù duy trì tăng trưởng tích cực với GRDP 6 tháng đầu năm ước tăng 9,62%, Huế vẫn đối mặt nhiều thách thức trong giải ngân đầu tư công, triển khai dự án trọng điểm và thu ngân sách. Thành phố đang triển khai nhiều giải pháp quyết liệt nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên trong năm nay theo chỉ đạo của Chính phủ.

Đồng chí Nguyễn Văn Phương, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị.

Quảng Trị không né tránh thách thức, biến áp lực thành hành động

Sau gần một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh Quảng Trị đã ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực trong công tác quản lý, điều hành và phục vụ người dân, doanh nghiệp. Cùng với những kết quả bước đầu, địa phương vẫn đối mặt với không ít khó khăn, thách thức trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển.

Tiến hành lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN tại nghĩa trang liệt sĩ thành phố Huế.

Hành trình tìm lại tên cho những người đã ngã xuống vì Tổ quốc

Tại nghĩa trang liệt sĩ thành phố Huế, việc triển khai lấy mẫu, số hóa thông tin 1.456 phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính, phục vụ giám định ADN là nhiệm vụ chuyên môn mang tính khoa học, cũng là hành trình đầy trách nhiệm và nhân văn nhằm từng bước trả lại tên tuổi cho những người con đã anh dũng hy sinh vì Tổ quốc.