Ký ức không quên về mùa thu lịch sử

Dù đã ở tuổi xưa nay hiếm và mái tóc đã bạc trắng như cước, nhưng những ngày Tháng Tám lịch sử ấy dường như vẫn nguyên vẹn trong ký ức bà Nguyễn Thị Đại (98 tuổi), đảng viên lão thành, trú xã Đô Lương, tỉnh Nghệ An (trước là xã Nam Sơn, huyện Đô Lương cũ).

Bà Nguyễn Thị Đại (thứ 2, từ phải sang), cùng các đảng viên lão thành nhận Huy hiệu 80 năm tuổi đảng.
Bà Nguyễn Thị Đại (thứ 2, từ phải sang), cùng các đảng viên lão thành nhận Huy hiệu 80 năm tuổi đảng.

Bên gốc cây xoài tỏa bóng, người đảng viên lão thành móm mém kể về những ngày đầu đi theo cách mạng.

Sục sôi khí thế cách mạng

Bà Nguyễn Thị Đại sinh ra trong gia đình có truyền thống cách mạng ở làng Nhân Hậu tổng Đặng Sơn, Phủ Anh Sơn (nay là xã Đô Lương). Sau cao trào Xô-viết Nghệ Tĩnh (1930- 1931), cha của bà bị thực dân Pháp và tay sai bắt, giam ở nhà lao Vinh. Vắng cha, cuộc sống của cả gia đình 7 người con vốn đã khốn khó, lại càng khốn khó hơn.

Trong ký ức của bà Đại, đó là những năm tháng đói lay lắt, khổ cực trăm bề. Người em gái kế của bà phải đi ở đợ cho nhà Trùm Thi, một địa chủ trong vùng. Khi ấy, bà mới 15, 16 tuổi, phải đi cấy thuê cho nhà Cửu Thảo (anh của Trùm Thi). “Còng lưng cấy cả ngày, rét run cầm cập, nhưng cũng chỉ được trả vài bát gạo con con”, bà kể.

Theo cuốn “Lịch sử Đảng bộ và nhân dân xã Nam Sơn”, thời kỳ thực dân Pháp xâm lược nước ta, phủ Anh Sơn là 1 trong 5 phủ, huyện của tỉnh Nghệ An. Phủ Anh Sơn có 6 tổng, gồm: Lang Điền, Đô Lương, Đặng Sơn, Yên Lăng, Bạch Hà, Thuần Trung. Năm 1906, tổng Đặng Sơn có 3 xã gồm: Tri Lễ, Đặng Sơn và Nam Sơn.

Cuối năm 1944, phát-xít Nhật tràn vào hai tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, chiếm giữ những địa bàn quan trọng. Chính sách kinh tế thời chiến của chúng cộng với cuộc cạnh tranh, bóc lột của thực dân Pháp và bọn phong kiến phản động, kèm theo thiên tai xảy ra đã gây ra nạn đói lịch sử đối với nhân dân ta. Khắp các đầu làng cuối xóm, cạnh những khu chợ… người chết đói la liệt. Ở xã Nam Sơn, nhiều gia đình bị chết đói cả nhà.

Những ngày trước Cách mạng Tháng Tám, cô thôn nữ Nguyễn Thị Đại được các đảng viên thuộc Chi bộ tổng Đặng Sơn giác ngộ. Chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa, bà được tổ chức giao nhiệm vụ huy động phụ nữ tham gia mít-tinh thị uy, chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa giành chính quyền. Cứ tối đến, khi xóm làng vừa lên đèn, cô thôn nữ lẳng lặng ra khỏi nhà, đi vào các xóm để làm nhiệm vụ của mình…

Cuốn “Lịch sử Đảng bộ và nhân dân xã Nam Sơn” cũng ghi lại những ngày Cách mạng Tháng Tám sục sôi: “Ngày 13/8/1945, dưới sự chỉ đạo của Tổng bộ Việt Minh, nhân dân các làng tổng Đặng Sơn sẵn sàng vũ khí, cờ, trống, mõ đổ ra các ngả đường tham gia biểu tình, thị uy lực lượng rồi tập trung về nhà Thánh Võ…

Mờ sáng ngày 18/8/1945, tiếng trống, tiếng mõ nổi lên ở khắp nơi, nhân dân Nam Sơn cùng 30 nghìn người dân của 5 tổng Đặng Sơn, Đô Lương, Bạch Hà, Thuần Trung, Yên Lãng rầm rập kéo về phủ lỵ Đô Lương vừa đi vừa hô vang khẩu hiệu: Đả đảo chính phủ bù nhìn của phát-xít Nhật! Việt Nam hoàn toàn độc lập muôn năm! Ủng hộ Việt Minh!...”.

“Ngày ấy, dưới sự lãnh đạo của Ủy ban Khởi nghĩa, chị em phụ nữ mang theo gậy, mác, liềm, cùng các lực lượng khác, chủ yếu là dân cày, tiến về điểm tập kết. Dòng người khí thế bừng bừng, hô vang khẩu hiệu với niềm tin dân cày có ruộng, người nghèo có cơm ăn, áo mặc. Ngày 24/8/1945, nhân dân các làng tập trung về đình làng để chứng kiến hương lý, hương hào giao nộp sổ sách, công quỹ cho Ủy ban Khởi nghĩa. Ủy ban Cách mạng lâm thời các thôn cũng ra mắt bà con…”, bà Nguyễn Thị Đại hồi tưởng lại.

Tấm gương để các thế hệ sau noi theo

Sau thời gian được bồi dưỡng, ngày 4/1/1947, cô thôn nữ Nguyễn Thị Đại chính thức được kết nạp vào hàng ngũ của Đảng. “Giai đoạn này, Đảng ta đang rút vào hoạt động bí mật. Được thông báo từ trước, tối đó, tôi theo người dẫn đường đi bộ từ làng Nhân Hậu đến làng Long Sơn cách hơn 3 km. Buổi kết nạp trong điều kiện bí mật nhưng trang nghiêm. Đứng trước lá cờ Đảng, tôi hết sức xúc động, tự hào...”, bà Đại cho biết.

Từ thực tiễn công tác, nữ đảng viên Nguyễn Thị Đại nhanh chóng trưởng thành, được phân công giữ chức vụ Phó Bí thư, Bí thư Phụ nữ huyện Anh Sơn (Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện). Trước đó, bà đảm nhận công tác phụ nữ xã trong thời gian từ năm 1945-1946, rồi chuyển sang làm việc ở xưởng quân giới Anh Sơn.

Năm 1952, bà được điều động ra Trung ương Hội Phụ nữ Việt Nam, tuy nhiên do thấy mình chưa thể đảm đương tốt nhiệm vụ, một phần cũng vì lý do gia đình cho nên bà đã xin trở về quê. Tháng 3/1953, bà Nguyễn Thị Đại được bầu làm Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tây Sơn (xã được tách ra từ tổng Đặng Sơn, thuộc huyện Anh Sơn cũ).

Giữa năm 1954, chồng của bà hy sinh ngoài chiến trường, bà nén nỗi đau riêng, một mình nuôi dạy con, lăn lộn với nhiệm vụ được giao. Sau này, nhiệm vụ hoàn thiện và phát triển hợp tác xã nông nghiệp trở thành nhiệm vụ trọng tâm, với kinh nghiệm và năng lực của mình, bà được bầu làm Phó Chủ nhiệm, rồi Chủ nhiệm Hợp tác xã Đại Thắng, 1 trong 4 hợp tác xã nông nghiệp sau sáp nhập.

Năm 1964-1968, dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ, Ban Chủ nhiệm, Hợp tác xã Đại Thắng đã có những quyết sách đột phá về quy hoạch, khoanh vùng đất sản xuất, thay đổi cơ cấu cây trồng, trở thành hợp tác xã có mức phân phối tới người dân lớn nhất xã lúc bấy giờ. Trải qua nhiều vị trí công tác, năm 1985, bà Nguyễn Thị Đại về hưu.

Bí thư Đảng ủy xã Đô Lương Hoàng Văn Hiệp chia sẻ, dịp tháng 6 vừa qua, cùng với các đảng viên lão thành khác trên địa bàn huyện Đô Lương cũ, bà Nguyễn Thị Đại được trao tặng Huy hiệu 80 năm tuổi đảng. Bà Đại là tấm gương sáng ngời một đời phấn đấu, cống hiến, phục vụ Đảng, phục vụ cách mạng. Cuộc đời thanh bạch, mẫu mực của bà là tấm gương sáng ngời để các thế hệ sau noi theo, phấn đấu xây dựng quê hương ngày càng giàu mạnh.

Có thể bạn quan tâm

Dự án Trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở xã Hạnh Lâm dự kiến hoàn thành vào giữa tháng 8/2026.

Quyết tâm hoàn thành trường nội trú liên cấp cho năm học mới

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về đẩy nhanh tiến độ các công trình phục vụ giáo dục vùng khó khăn, tỉnh Nghệ An đang quyết liệt triển khai “Chiến dịch 90 ngày đêm cao điểm” tại các dự án trường nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở ở khu vực biên giới, kịp thời phục vụ năm học mới cho học sinh vùng sâu, vùng xa

Người dân xã Đan Hải được tiếp cận nhiều tiện ích từ môi trường số thông qua nỗ lực nâng cao hiệu quả công việc của cán bộ các phòng, ban chuyên môn.

Đưa tiện ích số đến với người dân

Những ngày đầu thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, khi nhiều người dân phải đến từ sáng sớm để chờ làm thủ tục hành chính, anh Trần Viết Hồng - công chức phụ trách công nghệ thông tin xã Đan Hải (tỉnh Hà Tĩnh) đã trăn trở tìm lời giải.

Rừng đặc dụng ở Nam Quảng Trị xanh tốt ngút ngàn.

Nguồn lực mới từ những cánh rừng xanh Quảng Trị

Hơn 402 tỷ đồng tiền chuyển nhượng kết quả giảm phát thải đã về Quảng Trị. Từ nguồn lực mới này, hàng chục tỷ đồng tiếp tục được phân bổ cho chủ rừng, cộng đồng và lực lượng bảo vệ rừng, mở ra hướng phát triển kinh tế rừng gắn với thị trường tín chỉ carbon.

Khu du lịch sinh thái Sài Gòn-Bảo Ninh ở phường Đồng Hới thi công dang dở rồi bỏ hoang nhiều năm.

Gỡ khó cho dự án đầu tư ngoài ngân sách

Tại tỉnh Quảng Trị, nguồn vốn đầu tư ngoài ngân sách nhà nước đã khẳng định vai trò là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Bên cạnh các dự án đã hoàn thành và đi vào hoạt động, vẫn còn hàng trăm dự án chậm tiến độ chưa được xử lý dứt điểm dẫn tới lãng phí đất đai và nguồn lực phát triển.

Phường Trúc Lâm đầu tư thiết bị hỗ trợ công dân chứng thực điện tử, đăng ký giải quyết đề xuất hành chính.

Thanh Hóa nỗ lực xây dựng chính quyền số

Chính quyền số ở tỉnh Thanh Hóa hiện thúc đẩy dịch chuyển quản lý hành chính truyền thống sang quản trị dựa trên dữ liệu số, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Hội nghị biểu dương các điển hình tiên tiến năm 2026 của Hội Cựu chiến binh xã Hương Phố, tỉnh Hà Tĩnh (ảnh Văn Định)

Ấm áp nghĩa tình đồng đội

Phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, thời gian qua, hội viên Hội Cựu chiến binh xã Hương Phố (tỉnh Hà Tĩnh) luôn gương mẫu đi đầu trong phong trào thi đua yêu nước. Các hội viên tích cực tham gia làm kinh tế, giữ gìn an ninh trật tự địa phương, chung sức xây dựng nông thôn mới.

Người lao động tìm hiểu việc làm tại ngày hội giới thiệu, tư vấn việc làm ở Khu Công nghiệp WHA.

Hơn 7.200 lao động ở Nghệ An được hưởng trợ cấp thất nghiệp trong 6 tháng đầu năm

Theo báo cáo của Trung tâm Dịch vụ việc làm Nghệ An, trong 6 tháng đầu năm 2026, đơn vị đã tiếp nhận 7.904 hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp. Trung tâm đã tham mưu Sở Nội vụ ban hành 7.272 quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp, tổng kinh phí gần 179,8 tỷ đồng, tăng 12,34% so cùng kỳ năm trước.

Dòng chữ "Bác Hồ sống mãi" trên núi Nhón được tôn tạo bằng vôi trắng từ những năm trước đây.

Gìn giữ dòng chữ “Bác Hồ sống mãi” trên núi Nhón

Hơn nửa thế kỷ sau ngày được dựng trên sườn núi Nhón, dòng chữ “Bác Hồ sống mãi” vẫn đang được bảo tồn bằng sự chung sức của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân Nghệ An. Việc làm ấy không chỉ gìn giữ một biểu tượng lịch sử, mà còn tiếp nối truyền thống cách mạng, góp phần bồi đắp thế trận lòng dân từ cơ sở.

Hơn 200.000 học sinh Nghệ An sẽ được ưu tiên sử dụng sách giáo khoa miễn phí trong năm học mới.

Hơn 200.000 học sinh Nghệ An sẽ được ưu tiên sử dụng sách giáo khoa miễn phí trong năm học mới

Ngày 1/8, thông tin từ Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An cho biết, địa phương vừa hoàn thành việc rà soát nhu cầu sử dụng sách giáo khoa của hơn 1.000 trường học trong toàn tỉnh để chuẩn bị cho năm học 2026-2027. Qua đó, có hàng chục nghìn học sinh thuộc đối tượng cần được ưu tiên để mượn, sử dụng sách giáo khoa.

Tuyên truyền pháp luật cho học sinh Trường trung học phổ thông Lê Lợi, xã Tân Phú, tỉnh Nghệ An. (Ảnh: CÔNG AN NGHỆ AN)

Hiệu quả từ mô hình "3 cùng với thanh thiếu niên" ở Nghệ An

Nhằm góp phần nâng cao nhận thức pháp luật, hỗ trợ thanh thiếu niên hoàn thiện nhân cách, ổn định cuộc sống, phòng ngừa vi phạm pháp luật ngay từ cơ sở, Công an tỉnh Nghệ An và Tỉnh đoàn Nghệ An phối hợp triển khai mô hình “3 cùng với thanh, thiếu niên”. Sau gần một năm triển khai, mô hình bước đầu phát huy hiệu quả rõ nét.