Kiến tạo hệ sinh thái nhân đạo hiện đại, bền vững

Nhân dịp Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Chữ thập đỏ Việt Nam lần thứ XII, nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra tại Thủ đô Hà Nội, phóng viên Báo Nhân Dân đã phỏng vấn đồng chí Nguyễn Hải Anh, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam khóa XI về những dấu ấn nổi bật của công tác Hội nhiệm kỳ qua; những kỳ vọng về hệ sinh thái nhân đạo hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch và bền vững trong giai đoạn mới.

Phóng viên: Nhìn lại nhiệm kỳ vừa qua, đồng chí đánh giá đâu là những dấu ấn nổi bật của Hội Chữ thập đỏ Việt Nam trong việc thực hiện sứ mệnh nhân đạo?

Đồng chí Nguyễn Hải Anh: Nếu khái quát nhiệm kỳ Đại hội XI bằng một thông điệp, tôi cho rằng, đây là nhiệm kỳ của sự chuyển mình mạnh mẽ. Không chỉ phát triển về quy mô hoạt động, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam từng bước chuyển đổi tư duy phát triển, đổi mới phương thức hoạt động để thích ứng với những yêu cầu mới của đất nước và những thách thức nhân đạo ngày càng phức tạp.

Nhiệm kỳ vừa qua diễn ra trong bối cảnh chưa từng có tiền lệ. Đại dịch Covid-19 để lại nhiều hệ lụy; thiên tai, biến đổi khí hậu diễn biến cực đoan; già hóa dân số, khoảng cách phát triển giữa các vùng miền và nhiều rủi ro nhân đạo mới đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác nhân đạo. Trong bối cảnh đó, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đã phát huy vai trò là tổ chức nhân đạo chuyên trách do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ nòng cốt, cầu nối và điều phối trong công tác nhân đạo, huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội chăm lo người nghèo, người yếu thế và các nhóm dễ bị tổn thương.

Trong nhiệm kỳ, toàn Hội đã huy động hơn 21.100 tỷ đồng cho các hoạt động nhân đạo, trợ giúp hơn 52 triệu lượt người; phong trào “Tết Nhân ái”, “Tháng Nhân đạo” ngày càng lan tỏa sâu rộng; công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng, hiến máu tình nguyện, phòng ngừa và ứng phó thiên tai, đối ngoại nhân đạo đều có bước phát triển rõ nét.

Những con số ấy không chỉ phản ánh quy mô hoạt động mà còn cho thấy sức lan tỏa của truyền thống nhân ái trong đời sống xã hội. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn cả không nằm ở các con số. Dấu ấn lớn nhất của nhiệm kỳ là sự thay đổi về tư duy phát triển. Trước đây, công tác nhân đạo chủ yếu tập trung vào cứu trợ, hỗ trợ trước mắt, nhưng đến nay Hội đã từng bước chuyển sang cách tiếp cận toàn diện hơn: Kết hợp trợ giúp khẩn cấp với phục hồi sinh kế, nâng cao năng lực thích ứng của cộng đồng; chuyển từ trực tiếp thực hiện sang phát huy vai trò kết nối và điều phối nguồn lực xã hội; từ quản lý theo kinh nghiệm sang từng bước ứng dụng dữ liệu và chuyển đổi số trong quản trị nhân đạo.

Phóng viên: Chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi lớn đối với mọi lĩnh vực. Theo đồng chí, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đã tận dụng cơ hội này như thế nào?

Đồng chí Nguyễn Hải Anh: Chuyển đổi số đối với Hội Chữ thập đỏ Việt Nam không đơn thuần là ứng dụng công nghệ. Đó là chuyển đổi phương thức quản trị nhân đạo. Hoạt động nhân đạo luôn đặt ra yêu cầu rất cao: Đúng người, đúng nhu cầu, đúng thời điểm, công khai và minh bạch. Muốn làm được điều đó trong bối cảnh nguồn lực ngày càng đa dạng và nhu cầu trợ giúp ngày càng lớn thì dữ liệu và công nghệ trở thành nền tảng không thể thiếu.

Trong nhiệm kỳ vừa qua, Hội đã từng bước ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành, truyền thông, vận động nguồn lực, tổ chức các chiến dịch nhân đạo và kết nối các nhà hảo tâm với những địa chỉ cần trợ giúp. Các nền tảng số đã góp phần giúp hoạt động nhân đạo diễn ra nhanh hơn, minh bạch hơn, tạo điều kiện để đông đảo người dân, doanh nghiệp cùng tham gia hoạt động thiện nguyện.

Tuy nhiên, chúng tôi xác định đây mới chỉ là bước khởi đầu. Nhiệm kỳ 2026-2031 sẽ tạo bước chuyển mạnh hơn với mục tiêu xây dựng nền quản trị nhân đạo số trên phạm vi toàn quốc. Hội sẽ từng bước hình thành cơ sở dữ liệu thống nhất về tổ chức Hội, hội viên, tình nguyện viên, địa chỉ nhân đạo, đối tượng trợ giúp và các nguồn lực xã hội; xây dựng nền tảng quản trị số dùng chung trong toàn hệ thống; đẩy mạnh số hóa toàn bộ quy trình từ vận động, tiếp nhận đến quản lý và phân bổ nguồn lực.

Lâu dài hơn, chúng tôi hướng tới xây dựng một hệ sinh thái nhân đạo số, nơi mọi cá nhân, doanh nghiệp, tổ chức và đối tác quốc tế đều có thể kết nối, đồng hành và đóng góp cho các hoạt động nhân đạo một cách thuận tiện, minh bạch và hiệu quả. Dù công nghệ phát triển đến đâu thì giá trị cốt lõi của Hội Chữ thập đỏ vẫn là lòng nhân ái. Chúng tôi xác định lấy dữ liệu làm nền tảng quản trị, lấy chuyển đổi số làm động lực đổi mới, lấy sự minh bạch để củng cố niềm tin và luôn đặt con người ở vị trí trung tâm của mọi hoạt động nhân đạo.

Phóng viên: Nhiệm kỳ 2026-2031 đánh dấu bước chuyển quan trọng của Hội từ “trực tiếp thực hiện” sang “kết nối, điều phối và dẫn dắt hệ sinh thái nhân đạo”. Đồng chí có thể chia sẻ rõ hơn về ý nghĩa cũng như những kỳ vọng về bước chuyển này?

Đồng chí Nguyễn Hải Anh: Theo tôi, đây là định hướng có ý nghĩa chiến lược nhất của Đại hội XII. Điều quan trọng không phải là Hội làm được bao nhiêu việc, mà là Hội có khả năng kết nối được bao nhiêu nguồn lực, huy động được bao nhiêu chủ thể cùng tham gia và tạo ra sức mạnh cộng hưởng lớn đến đâu. Đó chính là tư duy phát triển mới của Hội Chữ thập đỏ Việt Nam.

Chúng tôi sẽ tiếp tục giữ vai trò trực tiếp triển khai các hoạt động nhân đạo trong những tình huống cần thiết, nhất là khi xảy ra thiên tai, thảm họa, dịch bệnh hoặc các tình huống khẩn cấp. Cùng với đó, Hội sẽ tập trung nhiều hơn vào chức năng kiến tạo, điều phối và dẫn dắt; kết nối Nhà nước với doanh nghiệp, các tổ chức xã hội, các đối tác quốc tế, các nhà hảo tâm và cộng đồng để hình thành một hệ sinh thái nhân đạo hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch và bền vững.

Muốn thực hiện được điều đó, trước hết phải tiếp tục xây dựng tổ chức Hội vững mạnh; nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ theo hướng chuyên nghiệp; đẩy mạnh chuyển đổi số; hoàn thiện cơ chế phối hợp; mở rộng quan hệ hợp tác trong nước và quốc tế; đồng thời tạo dựng niềm tin xã hội thông qua quản trị minh bạch, trách nhiệm giải trình và hiệu quả hoạt động.

Khi mỗi người dân đều có cơ hội tham gia hoạt động nhân đạo; mỗi doanh nghiệp coi trách nhiệm xã hội là một phần trong chiến lược phát triển; mỗi tổ chức đều sẵn sàng đồng hành vì cộng đồng, thì nhân đạo sẽ không còn là trách nhiệm riêng của Hội Chữ thập đỏ, mà sẽ trở thành một giá trị phát triển của quốc gia và một nét đẹp trong văn hóa Việt Nam.

Đó cũng là khát vọng mà Đại hội XII hướng tới: Xây dựng Hội Chữ thập đỏ Việt Nam thật sự là tổ chức nhân đạo chuyên nghiệp, hiện đại, nòng cốt, cầu nối và điều phối trong công tác nhân đạo, góp phần xây dựng cộng đồng an toàn, tự cường, phát triển bền vững và không để ai bị bỏ lại phía sau

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí!