Kiểm soát vận chuyển chất thải nguy hại

Công ước Basel về kiểm soát vận chuyển xuyên biên giới chất thải nguy hại và việc tiêu hủy chúng kể từ khi được thông qua đến nay đã góp phần thực hiện tốt hơn mục tiêu quản lý, tái chế và xử lý chất thải nguy hại hiệu quả, bảo đảm sức khỏe con người và môi trường.
Rác thải nhựa đã được bổ sung vào quy định của Công ước Basel. Ảnh: CNN
Rác thải nhựa đã được bổ sung vào quy định của Công ước Basel. Ảnh: CNN

Văn bản ràng buộc về pháp lý trên toàn cầu

Chất thải nguy hại là các loại vật liệu bị loại bỏ có thể gây hại cho sức khỏe con người hoặc môi trường, bao gồm chất thải có chứa kim loại nặng, hóa chất độc hại, chất thải y tế truyền nhiễm, đồ điện tử, nhựa và các chất ăn mòn, dễ cháy, nổ hoặc phóng xạ. Tiến sĩ Pamela Chasek, chuyên gia về quan hệ quốc tế và chính trị môi trường tại Trường đại học Manhattan của Mỹ cho biết, vào những năm 1970 và 1980, các nước phát triển đã ban hành các quy định điều chỉnh việc xử lý chất thải nguy hại, dẫn đến việc một số công ty bắt đầu tìm kiếm những địa điểm xử lý rẻ hơn. Kết quả là, hoạt động vận chuyển chất thải nguy hại xuyên biên giới gia tăng đáng kể.

Trong giai đoạn này, đã xảy ra một số vụ đổ chất thải bất hợp pháp, trong đó có vụ việc tàu chở hàng Khian Sea vào năm 1986 đã ra khơi để tìm kiếm địa điểm xử lý 14.000 tấn tro lò đốt có chứa hàm lượng chì, cadmium và các kim loại nặng khác cao có nguồn gốc từ các lò đốt ở Mỹ. Con tàu ở lênh đênh trên biển suốt gần 2 năm. Trong thời gian đó, nó đã đổ 4.000 tấn tro ở Haiti trước khi đổ 10.000 tấn còn lại tại các địa điểm khác nhau ở Đại Tây Dương và Ấn Độ Dương.

Việc rác thải khi được nhập khẩu vào các nước đang phát triển không được xử lý đúng cách, thậm chí được mang đi đổ bừa bãi, dẫn đến ô nhiễm đất, nguồn nước và không khí, gây ra các vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe đã đặt ra yêu cầu cấp thiết phải phát triển và thực hiện các biện pháp kiểm soát việc vận chuyển rác thải quốc tế. Từ năm 1988, dưới sự bảo trợ của Chương trình Môi trường LHQ (UNEP), một thỏa thuận đa phương mang tên Công ước Basel về kiểm soát vận chuyển xuyên biên giới chất thải nguy hại và xử lý chúng (gọi tắt là Công ước Basel) được khởi động đàm phán.

Đến ngày 22/3/1989, Công ước Basel chính thức được thông qua và có hiệu lực từ ngày 5/5/1992, sau khi được 20 quốc gia phê chuẩn. Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế cho biết, là văn bản có tính ràng buộc về mặt pháp lý có phạm vi toàn cầu duy nhất ở thời điểm đó được thiết kế để bảo vệ sức khỏe con người và môi trường thông qua việc kiểm soát vận chuyển chất thải độc hại, Công ước Basel hướng đến các mục tiêu chính là giảm thiểu việc tạo ra chất thải nguy hại, bảo đảm các chất thải nguy hại được xử lý theo cách thức thân thiện với môi trường và càng gần nguồn phát sinh càng tốt, đồng thời giảm thiểu việc vận chuyển chất thải nguy hại ra nước ngoài.

Theo Công ước Basel, việc xuất khẩu chất thải chỉ diễn ra trong các trường hợp như quốc gia xuất khẩu không có đủ năng lực xử lý hoặc tái chế, quốc gia xuất khẩu không có cơ sở xử lý và tái chế có thể quản lý chất thải theo cách thân thiện với môi trường, hoặc quốc gia nhập khẩu có nhu cầu sử dụng chất thải xuất khẩu làm nguyên liệu thô cho các ngành công nghiệp tái chế, phục hồi. Công ước cũng cấm việc vận chuyển chất thải giữa các nước tham gia và các nước không phải là bên tham gia, trừ khi các hoạt động vận chuyển này diễn ra theo một thỏa thuận riêng.

Để nâng cao hiệu quả và trách nhiệm giải trình, Công ước Basel quy định việc thành lập Hội nghị các bên tham gia (COP) và Ban thư ký. Trong đó, COP là cơ quan xây dựng các hướng dẫn chính sách của Công ước, cũng là cơ quan triệu tập các cuộc họp để xem xét việc thực hiện Công ước và đưa ra các sửa đổi mới. Đến nay, có 190 quốc gia và Ủy ban châu Âu (EC) là các bên tham gia Công ước.

Tăng cường hiệu lực của Công ước

Năm 2006, một vụ việc gây sốc đã xảy ra, cho thấy rõ những nguy hiểm liên quan hoạt động buôn bán chất thải nguy hại. Cụ thể, một tàu chở hóa chất của Hà Lan chở hơn 400 tấn chất thải công nghiệp độc hại đã cập cảng Abidjan (Bờ Biển Ngà). Chất thải bị ô nhiễm sau đó đã được chuyển đến các xe bồn và được đem đi đổ tại 16 bãi rác lộ thiên chung quanh thành phố Abidjan. Khí độc tỏa ra từ các bãi rác đã khiến ít nhất 15 người tử vong, hàng nghìn người phải nhập viện và hơn 100.000 người phải điều trị y tế. Nhiều hoạt động đánh bắt cá, trồng rau và chăn nuôi nhỏ đã phải dừng lại, các doanh nghiệp liên quan phải đóng cửa vì ô nhiễm. Vụ việc gây chấn động đến mức buộc các thành viên Chính phủ Bờ Biển Ngà phải từ chức.

Để tăng cường hiệu quả trên thực tế của Công ước Basel, Hội nghị lần thứ 10 của các bên tham gia Công ước Basel (COP 10) đã thông qua một kế hoạch hành động và khuôn khổ chiến lược cho giai đoạn 2012 - 2021. Theo đó, lần đầu Công ước có một kế hoạch hành động với các mục tiêu cụ thể và chỉ số hiệu suất để đo lường việc thực hiện. Kế hoạch này cũng bao gồm việc thành lập các Trung tâm Công ước Basel khu vực để tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện Công ước ở các nước đang phát triển; tăng cường hiệu quả của Công ước Basel thông qua việc xây dựng các hướng dẫn kỹ thuật đối với những loại chất thải nguy hại khác nhau để hỗ trợ việc quản lý chất thải nguy hại bảo đảm thân thiện với môi trường.

Qua thời gian, Công ước Basel cũng đã có những sửa đổi để phù hợp tình hình và yêu cầu mới. Gần đây, quản lý rác thải nhựa trở thành vấn đề cấp bách toàn cầu nhưng rác thải nhựa không nằm trong phạm vi phân loại ban đầu của Công ước Basel về các chất nguy hại. Để khắc phục khoảng trống này, theo CNN, COP 14 diễn ra vào năm 2019 đã bỏ phiếu thông qua các sửa đổi bổ sung đối với Phụ lục 2, 8 và 9 của Công ước để đưa nhựa vào danh mục chất thải thuộc phạm vi điều chỉnh trong Công ước, nhằm giải quyết vấn đề buôn bán rác thải nhựa.

Trong bối cảnh việc nhập khẩu, xuất khẩu và vận chuyển rác thải điện tử có thể gây ra rủi ro cho cả môi trường và sức khỏe con người, năm 2022, COP 15 cũng đã nhất trí sửa đổi phụ lục Công ước Basel, quy định áp dụng các biện pháp kiểm soát đối với việc vận chuyển xuyên biên giới tất cả chất thải điện tử để hỗ trợ cho việc quản lý thân thiện với môi trường. Những sửa đổi này sẽ có hiệu lực vào ngày 1/1/2025.

Các chuyên gia cho rằng, một trong những đóng góp quan trọng của Công ước Basel là việc tăng cường luật pháp của các nước liên quan vấn đề quản lý chất thải nguy hại. Theo Công ước, các bên tham gia có trách nhiệm ban hành các quy định và tiêu chuẩn riêng của mình đối với việc vận chuyển rác thải xuyên biên giới. Đến đầu năm 1994, tức chỉ 5 năm sau khi Công ước được thông qua, đã có hơn 100 nước đã thông qua luật trong nước cấm nhập khẩu chất thải nguy hại.

Ngoài ra, các nước tham gia Công ước cũng tăng cường nội luật hóa, sửa đổi các quy định của pháp luật trong nước bảo đảm phù hợp các cập nhật của văn bản này. Một báo cáo mới đây của Bộ Môi trường New Zealand cho hay, là một bên tham gia Công ước Basel, nước này sẽ sửa Luật Cấm xuất, nhập khẩu năm 2004, bổ sung các quy định liên quan rác thải điện tử cho phù hợp văn bản và phụ lục mới của Công ước. Trong đó, kể từ ngày 1/1/2025, các công ty nhập khẩu rác thải điện tử vào hoặc xuất khẩu rác thải điện tử từ New Zealand ra nước ngoài sẽ phải có giấy phép từ Cơ quan Bảo vệ môi trường trước có thể vận chuyển bất kỳ loại rác thải điện tử nào qua biên giới quốc tế.

Hiện nay, sự gia tăng của các loại rác thải thuộc diện quản lý theo Công ước Basel cũng đang đặt ra cho các quốc gia yêu cầu phải xây dựng các quy định để thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn, thực hiện tốt hơn mục tiêu quản lý, tái chế và xử lý chất thải nguy hại hiệu quả hơn, bảo đảm sức khỏe con người và môi trường.

Có thể bạn quan tâm

Công nhân Trung Quốc vận hành một dây chuyền sản xuất pin lithium. Ảnh: XINHUA

Trung Quốc trong chuỗi giá trị pin lithium-ion toàn cầu

Pin lithium-ion đã trở thành “xương sống” của cuộc chuyển đổi năng lượng toàn cầu. Từ xe điện, hệ thống lưu trữ năng lượng tái tạo đến thiết bị điện tử tiêu dùng, công nghệ này quyết định tốc độ giảm phát thải và mức độ an ninh năng lượng của nhiều quốc gia. Trong chuỗi giá trị phức tạp ấy, trải dài từ khai thác khoáng sản, tinh chế hóa chất, sản xuất vật liệu cực dương/cực âm, đến lắp ráp tế bào pin và đóng gói, Trung Quốc hiện nắm giữ vị thế thống trị gần như toàn diện.

Mỹ sẽ tiến hành bầu cử giữa nhiệm kỳ vào ngày 3/11. Ảnh: MEDIUM

Bất lợi với đảng Cộng hòa Mỹ ở bầu cử giữa nhiệm kỳ

Bầu cử giữa nhiệm kỳ là một trong những cơ chế quan trọng nhất của hệ thống chính trị Mỹ. Cứ hai năm một lần, vào năm chẵn nằm giữa hai cuộc bầu cử Tổng thống, cử tri Mỹ bầu toàn bộ 435 ghế Hạ viện và khoảng một phần ba số ghế Thượng viện (cùng nhiều vị trí thống đốc và lập pháp bang). Kỳ bầu cử này không chỉ quyết định cán cân quyền lực tại Quốc hội mà còn đóng vai trò như một cuộc trưng cầu ý dân lớn về hiệu quả điều hành của Tổng thống đương nhiệm.

CEO Microsoft Satya Nadella tại lễ ra mắt một mô hình AI. Ảnh: AI SHOWDOWN

Bộ Quy tắc ứng xử về AI của Microsoft

Ngày 14/9/2026, Microsoft AI (MAI) - bộ phận phụ trách phát triển các mô hình trí tuệ nhân tạo tiên tiến của Tập đoàn công nghệ Microsoft - chính thức công bố bản dự thảo “Bộ Quy tắc ứng xử AI nhân văn” (Humanist AI Code of Conduct). Tài liệu dài 37 trang này được mô tả như “hiến pháp” định hướng hành vi của các mô hình MAI do Microsoft tự phát triển, với thông điệp xuyên suốt là “Con người quan trọng hơn AI”.

Các ngôi nhà bị bùn đất bao phủ sau trận lũ quét ở Nepal ngày 26/8. Ảnh: REUTERS

Trận lũ quét lịch sử tại Nepal

Sáng 26/8/2026, một lượng nước, bùn, đá và băng khổng lồ trên dãy Himalaya bất ngờ đổ sụp và tràn qua hành lang các sông Lhende Khola - Bhote Koshi - Trishuli ở biên giới Nepal - Trung Quốc. Dòng lũ từ núi cao xóa sổ khu dân cư, công trình biên giới, đường sá và nhà máy điện tại Rasuwa, Nuwakot, Dhading. Hình ảnh từ cửa khẩu Gyirong cho thấy con người gần như không có cơ hội thoát khỏi “sóng thần trên núi”. Quy mô tổn thất từ trận lũ thảm họa hiện còn biến động do nhiều địa bàn bị chia cắt.

Một khu rừng tại Brazil bị tàn phá. Ảnh: PINTEREST

Báo động đỏ cho sức khỏe Trái đất

Báo cáo mới của giới khoa học cho thấy, 7 trong 9 giới hạn thiết yếu cho sự sống bị vượt qua ở mức độ nghiêm trọng nhất. Kết quả này cho thấy những biến đổi đáng lo ngại của hệ thống Trái đất và đặt ra yêu cầu cấp thiết về các giải pháp ở quy mô toàn cầu.

Các tác nhân AI của OpenAI và Anthropic trở nên mất kiểm soát. Ảnh: CNN

Ai chịu trách nhiệm khi AI vượt rào?

Ngày 22/9 vừa qua, hai công ty công nghệ OpenAI và Anthropic tung ra các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới, được quảng bá là tốt và rẻ hơn. OpenAI đưa GPT-6 Sol và Luna ra thị trường với giá giảm khoảng một nửa so thế hệ trước, trong khi Anthropic ra mắt Claude Opus 5.5 với chi phí thấp hơn Opus 5. Cuộc đua vẫn chạy đúng quy luật, đó là thông minh hơn, nhanh hơn, rẻ hơn và nhiều người dùng hơn.

Hội nghị cấp cao SCO diễn ra tại Bishkek. Ảnh: TASS

25 năm phát triển của Tổ chức Hợp tác Thượng Hải

Ngày 1/9 vừa qua, lãnh đạo các nước thành viên Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) gặp nhau tại Bishkek (Kyrgyzstan) trong hội nghị cấp cao đánh dấu một phần tư thế kỷ tồn tại của SCO. Từ cơ chế gây dựng lòng tin tại những đường biên giới hậu Xô-viết, tổ chức này đã mở rộng thành không gian hợp tác Á-Âu gồm 10 quốc gia, hơn 3,4 tỷ người và khoảng một phần tư GDP toàn cầu.

Rác thải điện tử đang có xu hướng gia tăng nhanh chóng trên toàn cầu. Ảnh: INTERFAX

Bài toán xử lý rác thải điện tử

Điện thoại bỏ quên trong ngăn kéo, máy tính được thay mới hay pin mặt trời hết vòng đời đều thuộc dòng rác thải tăng nhanh nhất thế giới. Trong đó có những chất liệu như chì, thủy ngân… gây nguy hại, song cũng có đồng, vàng, coban và đất hiếm. Rác điện tử vừa là nguy cơ đối với môi trường và sức khỏe, vừa là đáp án cho bài toán an ninh nguyên liệu.

Rừng Amazon nằm trong lãnh thổ của 9 quốc gia khác nhau. Ảnh: GETTY IMAGES

Nỗ lực cứu rừng Amazon

Dưới thời Tổng thống Brazil Lula da Silva, cuộc chiến bảo vệ rừng Amazon đã có những tiến bộ rõ rệt. Tốc độ phá rừng, diện tích rừng trong vùng báo động đỏ, chỉ số suy thoái rừng đều giảm mạnh. Đặc biệt, việc Hội nghị lần thứ 30 các bên tham gia Công ước khung của LHQ về biến đổi khí hậu (COP30), được tổ chức tại thành phố - Belem cửa ngõ dẫn vào Amazon - cuối năm 2025 cho thấy quyết tâm lớn từ nhân loại trong việc bảo vệ “lá phổi xanh” của địa cầu.

Tàu quân sự Mỹ cập cảng Philippines năm 2025. Ảnh: UPI

Kiến trúc đồng minh của Mỹ tại Thái Bình Dương

Trong vòng 10 ngày của năm 1951, ba hiệp ước đặt nền móng cho kiến trúc đồng minh của Mỹ tại Thái Bình Dương: Hiệp ước Phòng thủ chung Mỹ-Philippines ngày 30/8, Hiệp ước An ninh Australia-New Zealand-Mỹ (ANZUS) ngày 1/9 và Hiệp ước an ninh Mỹ-Nhật Bản ngày 8/9. Hơn 75 năm sau, “chiếc bánh xe” với Mỹ ở trục và các đồng minh ở những nan hoa riêng biệt đan thành mạng lưới nhiều tầng.

An ninh nguồn nước tác động đến sự phát triển bền vững của các nước. Ảnh: INTERFAX

Nguồn nước trong giai đoạn biến đổi khí hậu

Các nhà hoạch định chính sách, nhà khoa học, doanh nghiệp và tổ chức xã hội toàn cầu đã gặp nhau tại Stockholm (Thụy Điển) và trên nền tảng trực tuyến trong Tuần lễ Nước thế giới. Chủ đề “Nước cho con người và tiến bộ” được lựa chọn vào thời điểm nước không còn chỉ là câu chuyện môi trường.

Tỷ lệ sinh đang trong tình trạng thấp tại Thái Lan. Ảnh: REUTERS

Bài toán nhân khẩu học tại Thái Lan

Trong vòng chưa đầy một thế hệ, Thái Lan đi từ thành công nổi bật về kiểm soát mức sinh đến tình trạng số trẻ chào đời thấp nhất sau gần 75 năm. “Làn sóng bạc” không chỉ làm tăng chi phí y tế, hưu trí, mà còn thu hẹp lực lượng lao động, thay đổi cấu trúc gia đình, buộc nền kinh tế tìm động cơ tăng trưởng mới.

Thánh đường xanh tại Istanbul. Ảnh: BLUE MOSQUE

Thánh đường xanh của Đế chế Ottoman

Được xây dựng hơn 400 năm trước, Nhà thờ Hồi giáo Sultan Ahmed ở Istanbul, hay được biết tới dưới cái tên “Thánh đường xanh”, là một trong những nhà thờ Hồi giáo nổi tiếng nhất thế giới, đỉnh cao của tôn giáo, kiến trúc và văn hóa thời Ottoman. Nơi đây được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa LHQ (UNESCO) công nhận là Di sản thế giới. Nhà thờ Hồi giáo Sultan Ahmed được xem là một trong số ít công trình đạo Hồi từng được Giáo hoàng tới thăm.

Vợ chồng Oskar và Emilie Schindler là ân nhân của 1.200 người Do Thái. Ảnh: GETTY IMAGES

Cuộc đời thật sự của Schindler

Tác phẩm điện ảnh huyền thoại “Danh sách Schindler” (Schindler's List) là một câu chuyện có thật, kể về doanh nhân Oskar Schindler - người vừa là một thành viên đảng Quốc xã (NSDAP) của Đức Quốc xã, đồng thời là ân nhân của hơn 1.200 người Do Thái. Cuộc đời đầy thăng trầm và thành tựu nhân đạo vĩ đại của ông đã được vinh danh bởi nhiều nước và tổ chức quốc tế khác nhau.

Mô hình Trung tâm Hợp tác phòng thủ mạng (CCDCOE) của NATO tại Estonia. Ảnh: GETTY IMAGES

Mô hình phòng thủ mạng toàn xã hội của Estonia

Trong kỷ nguyên số, sức mạnh của một quốc gia không chỉ được đo bằng quân đội, tiềm lực kinh tế hay khả năng kiểm soát lãnh thổ, mà ngày càng phụ thuộc vào khả năng duy trì hoạt động của xã hội trước những “cú đánh vô hình” trên không gian mạng. Estonia là một trong những quốc gia sớm nhận ra thực tế ấy. Cuộc tấn công mạng quy mô lớn vào mùa xuân năm 2007 đã biến quốc gia Baltic nhỏ bé này thành một “phòng thí nghiệm thực tế” về an ninh mạng, đồng thời mở đầu cho quá trình hình thành một mô hình phòng thủ mạng toàn xã hội.

Người cao tuổi tại Singapore tham gia lớp học về AI. Ảnh: GETTY IMAGES

Giải pháp thúc đẩy “nền kinh tế bạc” của Singapore

Trong bối cảnh già hóa dân số diễn ra với tốc độ thuộc nhóm nhanh nhất thế giới, Singapore không lựa chọn cách ứng phó theo hướng mở rộng phúc lợi đơn thuần. Thay vào đó, đảo quốc này từng bước chuyển đổi tư duy, coi người cao tuổi là nguồn lực phát triển và “nền kinh tế bạc” là một động lực tăng trưởng mới.

Một tàu chở LNG từ Qatar cập cảng châu Âu. Ảnh: SHUTTERSTOCK

Bài toán năng lượng của “lục địa già”

Châu Âu đang hướng tới một mùa đông với bài toán năng lượng khó hơn nhiều so những năm trước. Các kho chứa khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) đang ở mức thấp nhất vào thời điểm này trong 15 năm qua, trong khi nguồn cung khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu ngày càng chịu sức ép bởi cạnh tranh gia tăng và những bất ổn địa - chính trị.

Hai bộ trưởng Chris Wright (bên trái) và Arabia Abdulaziz bin Salman ký kết thỏa thuận. Ảnh: AP

Đằng sau cú “quay xe” tỷ đô

Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump gắn thêm điều kiện mà thực chất là nhằm “bác” thỏa thuận hạt nhân dân sự trị giá hàng tỷ USD đạt được giữa Mỹ và Saudi Arabia, không chỉ là cú “quay xe” vào phút chót mà còn là đòn giáng mạnh vào quốc gia Hồi giáo Trung Đông này.

Doanh nghiệp sử dụng chai thủy tinh thiết kế riêng để quảng bá thương hiệu. Ảnh: ASFA

Sáng kiến quốc tế về tái chế thủy tinh

Trong hành trình hướng tới nền “kinh tế tuần hoàn”, thủy tinh được xem là một trong những vật liệu có nhiều tiềm năng nhất. Được sản xuất chủ yếu từ các nguyên liệu tự nhiên như cát silic, đá vôi và soda, thủy tinh không chỉ an toàn trong bảo quản thực phẩm mà còn có thể tái chế nhiều lần và gần như không bị suy giảm chất lượng. Thế nhưng trên thực tế, mỗi năm thế giới vẫn có hàng triệu tấn chai lọ, kính xây dựng và kính ô-tô bị chôn lấp do hệ thống thu gom thiếu đồng bộ, chi phí vận chuyển lớn hoặc khâu phân loại chưa hiệu quả.

Người dân New Delhi xoay xở tìm kiếm nguồn nước mỗi khi mùa hè đến. Ảnh: TIMES OF INDIA

Khủng hoảng nguồn nước ở New Delhi

Mỗi mùa hè, Thủ đô New Delhi của Ấn Độ lại bước vào một vòng tuần hoàn quen thuộc nhưng đầy bất an: Nhiệt độ tăng vọt, nhu cầu tiêu thụ nước leo thang, nguồn cung suy giảm và những chiếc xe bồn chở nước trở thành hình ảnh xuất hiện dày đặc trên các tuyến phố đông đúc của thành phố hơn 30 triệu dân này.

Phối cảnh Hộp đen Trái đất sau khi được lắp đặt. Ảnh: SCIENCE

Dự án “Hộp đen Trái đất”

Hộp đen Trái đất là dự án xây dựng một công trình thu thập và lưu trữ dữ liệu xuyên thời gian, một nỗ lực để bảo vệ các thông tin về Trái đất bất chấp biến đổi môi trường, thiên tai, thảm họa trong tương lai. Công trình này được khởi động từ năm 2021 và có thể khánh thành cuối năm nay tại miền nam Australia, hứa hẹn mang tới một tấm “lá chắn” mới, bảo vệ tri thức nhân loại cho tương lai.

Các chiến sĩ cách mạng hoạt động bí mật và làm việc tại ngôi nhà này trước Cách mạng Tháng 8 năm 1945.

Nơi ra đời báo Cờ Giải Phóng

Những năm tháng gian khó ban đầu của Đảng, Tổng Bí thư Trường Chinh trực tiếp chỉ đạo, lo toan công việc in báo và các tài liệu, văn kiện Đảng. Trong đó có báo Cờ Giải Phóng (số đầu tiên ra ngày 10/10/1942) - một trong những tiền thân của Báo Nhân Dân.

Người dân tại một vùng nông thôn của Thái Lan. Ảnh: GETTY IMAGES

Mô hình xóa đói, giảm nghèo của Thái Lan

Mô hình xóa đói, giảm nghèo của Thái Lan là sự kết hợp giữa phát triển kinh tế bao trùm, triết lý kinh tế tự cung tự cấp và các gói an sinh xã hội. Nhờ các chiến lược linh hoạt, quốc gia này đã giảm mạnh tỷ lệ nghèo từ 65% (1988) xuống dưới mức một con số.

Xu hướng phát triển mô hình ngôn ngữ lớn

Xu hướng phát triển mô hình ngôn ngữ lớn

Trong vài năm trở lại đây, trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh và đặc biệt là mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) trở thành tâm điểm của cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu. Nếu internet từng làm thay đổi cách con người tiếp cận thông tin, thì LLM đang tạo ra bước chuyển sâu sắc hơn khi tác động trực tiếp tới quá trình tư duy, lao động trí óc và khả năng sáng tạo của con người. Từ giáo dục, y tế, tài chính, truyền thông cho tới quản trị nhà nước, hầu như không lĩnh vực nào đứng ngoài làn sóng chuyển đổi do AI tạo ra.

Hãng vận tải biển lớn nhất thế giới MSC tạm ngừng nhận các đơn vận chuyển hàng hóa đến Trung Đông. Ảnh: GETTYIMAGES

Cú sốc logistics tại Trung Đông

Cuộc xung đột bùng phát giữa Mỹ-Israel với Iran từ cuối tháng 2 đến nay đang đẩy Trung Đông vào một cuộc khủng hoảng logistics nghiêm trọng chưa từng có kể từ sau đại dịch Covid-19. Từ Eo biển Hormuz đến các cảng container vùng Vịnh, từ những đoàn xe tải kéo dài xuyên sa mạc Arab đến các tuyến hàng cứu trợ nhân đạo bị mắc kẹt hàng chục ngày, toàn bộ cấu trúc vận tải của khu vực đang vận hành trong trạng thái chao đảo.

Nhiên liệu hydro được xem là một giải pháp năng lượng quan trọng. Ảnh: WWF

Cuộc đua phát triển năng lượng hydro toàn cầu

Trong lịch sử nền văn minh công nghiệp, mỗi cuộc chuyển đổi năng lượng lớn đều kéo theo những thay đổi sâu sắc về kinh tế, địa - chính trị và trật tự quyền lực toàn cầu. Than đá từng làm nên cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất; dầu mỏ tạo dựng thế kỷ 20; còn trong thế kỷ 21, thế giới đang ráo riết tìm kiếm nguồn năng lượng mới có khả năng thay thế nhiên liệu hóa thạch trong bối cảnh biến đổi khí hậu nghiêm trọng. Giữa dòng chảy đó, hydro nổi lên như một trong những ứng cử viên quan trọng nhất cho “nền kinh tế không carbon” của tương lai.

Khung cảnh hỗn loạn bên ngoài ngân hàng Societe Generale sau khi bị trộm. Ảnh: GETTYIMAGES

Vụ trộm ngân hàng lớn nhất nước Pháp

Vụ trộm ngân hàng Societe Generale hồi năm 1976 gắn liền với cái tên Albert Spaggiari. Gã nhiếp ảnh gia có vẻ ngoài bình thường ấy lại là chủ nhân của một kế hoạch cướp ngân hàng hoàn hảo, quy mô lớn, với hàng chục người tham gia, cướp đi hơn 40 triệu USD, khiến cảnh sát bất lực suốt thời gian dài và đã lẩn trốn mà không bị phát hiện cho tới tận ngày qua đời.

Du khách quan sát lãnh thổ Triều Tiên từ đài quan sát ở Hàn Quốc. Ảnh: GETTYIMAGES

Sách Trắng Thống nhất mới của Hàn Quốc

Ngày 18/5 vừa qua, Bộ Thống nhất Hàn Quốc đã công bố “Sách Trắng Thống nhất 2026”, văn kiện đầu tiên về quan hệ liên Triều dưới thời Tổng thống Lee Jae Myung. Trong bối cảnh bán đảo Triều Tiên trải qua giai đoạn căng thẳng kéo dài nhất nhiều năm qua, tài liệu này nhanh chóng trở thành tâm điểm chú ý của giới học giả, truyền thông và các nhà hoạch định chính sách quốc tế.