Theo Thông tư số 92/2025 quy định quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải đối với xe mô-tô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ thì khí thải xe mô-tô, xe gắn máy được kiểm soát theo bốn mức giới hạn tối đa, tập trung vào hai thông số chính là Hydrocacbon (HC) và Cacbon Monoxit (CO) - những tác nhân gây ô nhiễm không khí và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng. Quy chuẩn quy định nồng độ CO tối đa cho phép giảm dần theo từng mức, từ 4,5% ở mức 1 xuống còn 2% ở mức 4, thể hiện xu hướng siết chặt dần yêu cầu kỹ thuật đối với phương tiện lưu hành.
Đối với Hydrocacbon, mức giới hạn cũng được điều chỉnh đáng kể. Với xe sử dụng động cơ 4 kỳ, nồng độ HC tối đa giảm từ 1.500 ppm xuống còn 1.000 ppm. Đáng chú ý, đối với động cơ 2 kỳ, loại động cơ vốn phát thải lớn và đang dần bị thay thế, quy chuẩn mới siết rất mạnh, khi mức cho phép giảm từ 10 nghìn ppm xuống chỉ còn 2.000 ppm. Đây được coi là động thái nhằm hạn chế các phương tiện cũ, công nghệ lạc hậu tiếp tục gây ô nhiễm môi trường đô thị.
Thông tư cũng quy định rõ việc kiểm định khí thải phải được thực hiện tại các cơ sở được chứng nhận đủ điều kiện theo quy định pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Các thiết bị đo khí thải sử dụng trong quá trình kiểm định bắt buộc phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật theo Quy chuẩn QCVN 103:2024/BGTVT, đồng thời tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật liên quan đến đo lường nhằm bảo đảm tính chính xác, khách quan của kết quả kiểm tra.
Bộ Xây dựng sẽ là cơ quan tổ chức thực hiện công tác kiểm định khí thải đối với xe mô-tô, xe gắn máy trên phạm vi cả nước. Trong trường hợp cần thiết, phương pháp đo khí thải sẽ được áp dụng theo các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia do Bộ Xây dựng ban hành.
Cả nước hiện có hơn 70 triệu mô-tô và xe gắn máy đang lưu hành. Ước tính, cần khoảng 5.000 cơ sở đủ điều kiện kiểm định khí thải xe gắn máy. Theo các chuyên gia môi trường, trong bối cảnh chuyển đổi xanh đang trở thành chiến lược quốc gia, việc giảm phát thải từ giao thông không chỉ là một mục tiêu môi trường mà còn là phép thử về chính sách công. Bên cạnh chính sách pháp lý, hạ tầng đồng bộ, thì rất cần các cơ chế để thúc đẩy doanh nghiệp đồng hành cùng người dân trong nỗ lực giảm phát thải khí thải giao thông. Việc ban hành quy chuẩn khí thải mới đối với xe mô-tô, xe gắn máy được đánh giá là bước tiến quan trọng trong nỗ lực giảm phát thải từ phương tiện giao thông, nguồn gây ô nhiễm không khí chủ yếu tại các đô thị lớn. Đồng thời, là tín hiệu cho thấy cơ quan quản lý đang từng bước xây dựng lộ trình hướng tới giao thông bền vững, thân thiện hơn với môi trường trong những năm tới.
Các mức khí thải áp dụng cho mô-tô, xe gắn máy theo năm sản xuất gồm: Mức 1 là xe sản xuất trước năm 2008; Mức 2 là xe sản xuất từ năm 2008 đến 2016; Mức 3 áp dụng cho xe sản xuất từ năm 2017 đến ngày 30/6/2026; Mức 4 áp dụng đối với những xe sản xuất sau ngày 1/7/2026. Điều này có thể đồng nghĩa với việc xe gắn máy sản xuất mới sau mốc giữa năm 2026 sẽ phải đáp ứng tiêu chuẩn khí thải nghiêm ngặt hơn ngay khi bắt đầu lưu hành ra thị trường.
