Từ nhu cầu thực tiễn
Trong cấp cứu ngoại viện, 4-6 phút đầu tiên kể từ khi nạn nhân ngừng tuần hoàn hay gặp sự cố đường thở được coi là “thời gian vàng”, việc được can thiệp đúng cách trong khoảng thời gian này quyết định trực tiếp cơ hội sống sót của nạn nhân. Thế nhưng, thực tế tại Việt Nam cho thấy, khoảng cách còn rất lớn giữa nhu cầu và năng lực ứng phó của cộng đồng.
Theo khảo sát của PGS, TS Hoàng Bùi Hải và cộng sự tại bốn bệnh viện ở Hà Nội, hơn 90% nạn nhân ngừng tim ngoại viện tử vong trước khi kịp đến bệnh viện do không được hồi sinh tim phổi (CPR) kịp thời. Trong khi đó, mỗi năm Việt Nam có khoảng 200 nghìn người tử vong do các bệnh liên quan tim mạch, chiếm khoảng một phần ba tổng số ca tử vong trên toàn quốc.
Đáng chú ý, tỷ lệ người dân Việt Nam biết thực hiện CPR hiện chỉ ở mức khoảng 8,7%, thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực và trên thế giới như Thái Lan (40,4%), Singapore (56,2%) hay Anh (70%), theo số liệu dẫn từ Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ, Quỹ Tim mạch Anh Quốc, Đơn vị Cấp cứu trước viện Singapore và Bệnh viện Đại học Y Hà Nội.
Trước thực trạng đó, nhận thức xã hội về tầm quan trọng của kỹ năng sơ cấp cứu đang dần thay đổi. Số lượng người dân chủ động tìm đến các trung tâm đào tạo chuyên nghiệp để học SCC ngày càng gia tăng.
Động lực học tập phần lớn xuất phát từ chính những trải nghiệm thực tế. Chị Phạm Hà Ly (30 tuổi, Hà Nội) chia sẻ: “Từng chứng kiến đồng nghiệp bị hóc dị vật mà mọi người hoảng loạn không biết xử lý, tôi mới thấy sự thụ động nguy hiểm thế nào. Đây cũng chỉ là một trong rất nhiều tình huống nguy cấp có thể xảy ra trong cuộc sống, nên tôi quyết định đi học SCC”.
Không chỉ người trẻ, học SCC còn là lựa chọn của nhiều người lớn tuổi để chủ động bảo vệ sức khỏe. Cô Nguyễn Thu Hà (62 tuổi, Hà Nội) cho biết: “Ở tuổi này, nguy cơ đột quỵ hay trượt ngã rất cao. Lớp học giúp tôi bỏ những thói quen xử lý sai khiến bệnh tình nguy hiểm hơn. Nắm chắc kỹ năng ép tim, cầm máu giúp tôi yên tâm hơn trong sinh hoạt hằng ngày”.
Anh Nguyễn Minh Hoàng (nhân viên văn phòng) chia sẻ: “Sau khóa học, tôi cảm thấy tự tin hơn rất nhiều trong các tình huống khẩn cấp. Trước đây, nếu gặp ai đó bị ngất hoặc tai nạn, tôi chỉ có thể gọi cấp cứu và đứng nhìn, giờ có thể ứng phó khi cần thiết”.
Cần phản xạ chính xác và sự bình tĩnh
Ghi nhớ các bước sơ cứu chưa có nghĩa là có thể thực hiện thuần thục khi gặp người bị nạn. Đặt tay thế nào, phối hợp ra sao, giữ bình tĩnh để nhận biết tình trạng trước mắt là những việc cần được tập luyện. Bởi vậy, giá trị của lớp học nằm ở thời gian người học được trực tiếp thao tác, nhận ra lỗi và sửa ngay dưới sự hướng dẫn của giảng viên.
Bác sĩ Bùi Tuấn Anh, giảng viên huấn luyện kỹ năng tại Trung tâm Wellbeing nhấn mạnh: “SCC đòi hỏi phản xạ chính xác và sự bình tĩnh. Chúng tôi dành phần lớn thời lượng cho thực hành trực tiếp để học viên cởi bỏ tâm lý e ngại, bảo đảm thao tác đúng kỹ thuật và an toàn khi đối mặt với tình huống khẩn cấp ngoài thực địa”.
Qua thực hành trên mô hình, những kiến thức tưởng đã hiểu khi nghe giảng mới được kiểm tra bằng động tác cụ thể. Người học có cơ hội tập lại, hỏi kỹ những chỗ chưa rõ, làm quen với máy khử rung tim ngoài tự động (AED). Việc luyện tập cũng giúp họ hiểu giới hạn của mình, biết khi nào cần gọi trợ giúp và tránh tâm lý nóng vội, cố làm bằng mọi cách khi chưa nắm đúng kỹ thuật.
"Các buổi tập huấn sẽ gần gũi hơn nếu bắt đầu từ chính những tình huống ở nơi người học thường xuyên có mặt. Tại chung cư, có thể tập cách phối hợp giữa cư dân và bảo vệ. Ở trường học, nội dung cần gắn với những tai nạn học đường. Người tham gia vừa học thao tác, vừa biết tìm sự hỗ trợ ở đâu khi cần. Bên cạnh đó, kỹ năng sơ cứu cần được luyện tập thường xuyên để người học nhớ đúng và làm đúng khi cần. Đó là sự chuẩn bị thiết thực để người gặp nạn được hỗ trợ kịp thời trong lúc chờ nhân viên y tế", BS Tuấn Anh chia sẻ thêm.
