Khuyến khích hình thành khu công nghiệp sinh thái

Mô hình khu công nghiệp sinh thái chỉ thật sự phát huy được vai trò tích cực với chiến lược phát triển bền vững của quốc gia khi được nhân rộng trên cả nước với sự hỗ trợ về chính sách, công nghệ, tài chính, thông tin và cơ chế kết nối chặt chẽ giữa các bên liên quan.

Khu công nghiệp sinh thái Nam Cầu Kiền, Thủy Nguyên, Hải Phòng (Ảnh: PHẠM HỒNG ĐIỆP).
Khu công nghiệp sinh thái Nam Cầu Kiền, Thủy Nguyên, Hải Phòng (Ảnh: PHẠM HỒNG ĐIỆP).

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, biến đổi khí hậu và những tác động của đại dịch Covid-19 đã và đang đặt ra những yêu cầu mới về chuyển đổi mô hình phát triển của nền kinh tế Việt Nam. Trong đó có mục tiêu hình thành và xây dựng các khu công nghiệp theo hướng bền vững hơn, phù hợp với Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh cũng như các cam kết của Việt Nam về thực hiện Các mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) và mới đây nhất là cam kết về mục tiêu đạt được mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Xu hướng tất yếu

Chia sẻ tại chuỗi hội thảo tập huấn về triển khai khu công nghiệp sinh thái tại Việt Nam do Tổ chức Phát triển công nghiệp Liên hợp quốc (UNIDO) phối hợp Bộ Kế hoạch và Ðầu tư tổ chức mới đây, các chuyên gia quốc tế nêu bật xu hướng phát triển mạnh mẽ của chương trình khu công nghiệp sinh thái toàn cầu.

Ông Disk Van Beers, chuyên gia UNIDO cho biết, mô hình khu công nghiệp sinh thái là việc tạo ra các khu công nghiệp hiệu quả hơn về tài nguyên và chi phí, có tính cạnh tranh cao hơn, hấp dẫn hơn và có khả năng chống chịu với những rủi ro cao hơn. Với mô hình này, các doanh nghiệp có thể tối ưu hóa được không gian vận hành, giảm thiểu được các nguy cơ khác về kinh tế, về môi trường và xã hội. Các doanh nghiệp có thể cộng sinh sẽ được sắp xếp gần nhau để dễ dàng liên kết phối hợp, tương hỗ lẫn nhau nhằm mang lại hiệu quả kinh tế và hướng đến sản xuất sạch hơn. Ðiển hình thành công của một số khu công nghiệp sinh thái trên thế giới đã làm tốt vai trò cộng sinh công nghiệp là khu công nghiệp Kwinana (Australia), khu công nghiệp Map Ta Phut (Thái Lan), khu công nghiệp Kalundborg (Ðan Mạch)...

Ông Disk Van Beers dẫn chứng: Tại khu công nghiệp Kwinana đã tạo ra 50 đơn vị cộng sinh dịch vụ hỗ trợ, 33 đơn vị cộng sinh phụ phẩm, 15 đơn vị cộng sinh tiện ích. Nhờ đó, bụi lò vôi của một doanh nghiệp trước đây phải chôn lấp vì được phân loại là rác thải thì nay được một doanh nghiệp khác trong khu công nghiệp sử dụng để khử lưu huỳnh. Một doanh nghiệp sản xuất xi-măng có thể dễ dàng tìm được đầu ra nhờ hình thành mối quan hệ cộng sinh trong chuỗi cung ứng, có thể bán sản phẩm cho các doanh nghiệp xây dựng trong khu công nghiệp... Những lợi ích đó không chỉ giải quyết tốt bài toán kinh tế mà còn hướng tới những mục đích lớn hơn về bảo đảm môi trường, phát triển bền vững.

Bắt kịp xu hướng của thế giới, từ năm 2015 đến 2019, Bộ Kế hoạch và Ðầu tư đã phối hợp với UNIDO thực hiện dự án Triển khai khu công nghiệp sinh thái theo hướng tiếp cận từ chương trình khu công nghiệp sinh thái toàn cầu với nguồn tài trợ từ Cục Kinh tế Liên bang Thụy Sĩ (SECO) và Quỹ Môi trường toàn cầu (GEF) nhằm phát triển công nghiệp từ chiều ngang sang chiều sâu và thúc đẩy sự liên kết hợp tác trong sản xuất để sử dụng hiệu quả nguồn lực.

Một trong những nội dung quan trọng của dự án là thí điểm chuyển đổi khu công nghiệp truyền thống sang khu công nghiệp sinh thái. Theo đó, đến năm 2020 đã có sáu khu công nghiệp được lựa chọn để tiếp nhận hỗ trợ kỹ thuật, dịch vụ tư vấn và tăng cường năng lực, nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang khu công nghiệp sinh thái tại Hải Phòng, Ninh Bình, Ðà Nẵng, TP Hồ Chí Minh, Ðồng Nai, Cần Thơ. Các doanh nghiệp được hỗ trợ áp dụng công nghệ và phương thức sản xuất tiên tiến, các giải pháp sử dụng hiệu quả tài nguyên và sản xuất sạch hơn. Từ đó tiết kiệm điện, nước, nguyên liệu hóa chất đầu vào và giảm chất thải trong quá trình sản xuất, góp phần làm giảm chi phí sản xuất, kinh doanh, nâng cao trách nhiệm với môi trường và xã hội.

Thúc đẩy bằng cơ chế, chính sách

Mặc dù đạt được những kết quả đáng khích lệ nhưng số khu công nghiệp được chuyển đổi hoạt động theo mô hình khu công nghiệp sinh thái trong cả nước còn quá nhỏ. Vụ Quản lý các khu kinh tế (Bộ Kế hoạch và Ðầu tư) cho biết, đến nay cả nước có 369 khu công nghiệp được thành lập với tổng diện tích 114 nghìn ha. Trong đó có 284 khu công nghiệp đã đi vào hoạt động với tỷ lệ lấp đầy đạt 70,2% và 85 khu công nghiệp đang xây dựng.

Bên cạnh đó còn có 26 khu kinh tế cửa khẩu và 18 khu kinh tế ven biển. Các khu công nghiệp, khu kinh tế đã thu hút 10.528 dự án đầu tư nước ngoài với tổng số vốn 220,18 tỷ USD và 9.995 dự án đầu tư trong nước với quy mô vốn 2.420 nghìn tỷ đồng, chiếm 45% đến 50% tổng vốn đầu tư toàn xã hội.

Bên cạnh việc thu hút được quy mô vốn lớn bổ sung nguồn lực quan trọng cho đầu tư phát triển, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, các dự án trong khu công nghiệp, khu kinh tế cũng góp phần đẩy mạnh tăng trưởng sản xuất ngành công nghiệp, nâng cao giá trị xuất khẩu và sức cạnh tranh của nền kinh tế; đóng góp đáng kể vào ngân sách nhà nước. Tỷ trọng sản xuất công nghiệp của các khu công nghiệp, khu kinh tế đã tăng từ 38% năm 2015 lên 54% vào năm 2020, từng bước đưa Việt Nam tham gia vào mạng sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu.

Tuy nhiên, quá trình phát triển nhanh của các khu công nghiệp, khu kinh tế thời gian qua đã bộc lộ rõ nhiều hạn chế, bất cập và đặt ra những yêu cầu cấp bách về vấn đề môi trường cũng như sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam. Ðó là tình trạng nhiều khu công nghiệp sử dụng kém hiệu quả các nguồn tài nguyên, chưa hoàn thành khu xử lý nước thải tập trung, làm ô nhiễm nguồn nước, ô nhiễm không khí, ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường tự nhiên và môi trường sống của cộng đồng dân cư.

Một vấn đề đáng lưu ý khác là tình trạng thiếu tính liên kết giữa các doanh nghiệp là một sự lãng phí lớn vì không tận dụng được lợi thế của nhau. Những hạn chế, bất cập này sẽ được khắc phục trong mô hình khu công nghiệp sinh thái.

Theo ông Lê Thành Quân, Vụ trưởng Quản lý các khu kinh tế, mô hình khu công nghiệp sinh thái chỉ thật sự phát huy được vai trò tích cực với chiến lược phát triển bền vững của quốc gia khi được nhân rộng trên cả nước với sự hỗ trợ về chính sách, công nghệ, tài chính, thông tin và cơ chế kết nối chặt chẽ giữa các bên liên quan. Ghi nhận từ thực tiễn cho thấy quá trình xây dựng mô hình khu công nghiệp sinh thái tại Việt Nam còn rất nhiều thách thức do thiếu các văn bản hướng dẫn thực hiện, thiếu bộ tiêu chuẩn đánh giá để xem xét và công nhận khu công nghiệp sinh thái.

Hiện Bộ Kế hoạch và Ðầu tư đang lấy ý kiến góp ý cho dự thảo nghị định thay thế Nghị định 82/2018/NÐ-CP về quản lý khu công nghiệp và khu kinh tế, trong đó có nội dung về khu công nghiệp sinh thái và các tiêu chí chuyển đổi, nhằm khuyến khích và đẩy nhanh tiến độ hình thành các khu công nghiệp sinh thái trong tương lai.

TÔ HÀ

Có thể bạn quan tâm

Năm 2026 ghi dấu chặng đường vẻ vang 80 năm ngành thống kê Việt Nam. (Ảnh: HNV)

Chặng đường 80 năm vẻ vang ngành thống kê Việt Nam

Năm 2026 này đánh dấu chặng đường 80 năm vẻ vang của ngành thống kê Việt Nam, ghi dấu sự ra đời của Nha Thống kê Việt Nam – tiền thân của Cục Thống kê ngày nay. Phát huy truyền thống, ngành thống kê tiếp tục vững bước, xứng đáng đóng vai trò chiến lược trong phát triển kinh tế-xã hội, nhất là trong kỷ nguyên mới hiện nay.

(Ảnh: NGỌC BÍCH)

Giá vàng ngày 1/5: Vàng miếng SJC "bốc hơi" gần 11 triệu đồng/lượng tính từ đầu tháng 4

Giá vàng thế giới hôm nay (1/5) giảm sau phiên tăng mạnh hôm qua, giao dịch quanh mốc 4.600 USD/ounce trong bối cảnh môi trường lãi suất cao làm ảnh hưởng đến đà tăng của giá vàng. Trong nước, giá vàng giữ nguyên do thị trường đang trong kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5; giá vàng SJC  bán ra ở mức 166 triệu đồng/lượng.

Chủ tịch Hội đồng thành viên EVNSPC Lê Văn Trang thăm và động viên cán bộ, kỹ sư, công nhân thi công tại dự án điện dịp Lễ 30/4 và 1/5.

Đồng bộ nhiều giải pháp để tăng năng lực cung ứng điện cho miền nam

Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng trưởng mạnh mẽ cùng áp lực từ biến đổi khí hậu và các đợt nắng nóng cực đoan, ngành điện miền nam đã và đang triển khai hàng loạt giải pháp đồng bộ nhằm bảo đảm cung ứng điện ổn định, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và đời sống người dân.

Chỉ số MXV-Index.

MXV-Index tăng phiên thứ 10 liên tiếp, duy trì trên vùng cao kỷ lục 2.900 điểm

Bất chấp áp lực lạm phát và việc Fed duy trì lãi suất ở mức cao, dòng tiền đầu tư vẫn chảy về thị trường hàng hóa. Lực mua chiếm ưu thế, kéo giá bạch kim bật tăng mạnh, tiến sát mốc 2.000 USD/ounce sau chuỗi 5 phiên giảm, trong khi giá cao su duy trì đà đi lên nhờ tác động từ dầu mỏ và nhu cầu xe năng lượng mới. 

Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Nghiên cứu và quản lý kinh tế Trung ương.

Tự chủ chiến lược để tăng trưởng thực chất

Trong bài phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương lần thứ 2, khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm kêu gọi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân hãy hành động theo phương châm Tự chủ chiến lược-Kiên định hai mục tiêu chiến lược 100 năm-Chung sức, đồng lòng, quyết tâm, quyết liệt vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân.

Công chức Thuế cơ sở 4 (An Giang) hướng dẫn chủ hộ kinh doanh cách kê khai hàng hóa. (Ảnh: KIỀU DIỄM)

Giảm gánh nặng thuế cho hộ kinh doanh

Theo quy định mới về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, cả nước sẽ có khoảng hơn 2,5 triệu hộ, cá nhân kinh doanh và 230 nghìn doanh nghiệp được miễn thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp.

HTX Nông sản an toàn Liên Hiệp (tỉnh Ninh Bình) tham gia dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc. (Ảnh: BẢO TOÀN)

Nâng cao chuỗi giá trị cây trồng an toàn

Đến nay, dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc đã thu được nhiều kết quả tích cực khi lợi nhuận tăng, nhiều diện tích được áp dụng thực hành nông nghiệp tốt (GAP), các hợp tác xã mở rộng kênh bán hàng… Từ thành công đó, nhiều địa phương trong vùng hưởng lợi đang có kế hoạch nhân rộng.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Hoàng Phú Hiền kiểm tra công tác giải phóng mặt bằng dự án đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy.

Gấp rút khởi công đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy

Tỉnh Nghệ An vừa điều chỉnh mốc thời gian khởi công dự án đường bộ cao tốc Vinh-Thanh Thủy vào giữa tháng 5, thay cho thời gian dự kiến ban đầu là dịp 30/4. Các khâu chuẩn bị đang được các sở, ban, ngành và các địa phương liên quan tích cực triển khai.

Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Chuyển xanh logistics: Đòn bẩy ứng phó biến động và kiến tạo tăng trưởng bền vững

Trong bối cảnh địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, ngành logistics toàn cầu nói chung và tại Việt Nam nói riêng đang chịu tác động mạnh mẽ từ các cú sốc về năng lượng và đứt gãy chuỗi cung ứng. Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Hướng tới nền nông nghiệp carbon thấp là chìa khóa để Việt Nam khẳng định vị thế trong nền kinh tế xanh toàn cầu. (Ảnh: NGUYỄN THỊ THÚY HẰNG)

Phát triển nông nghiệp theo chuỗi giá trị: Từ liên kết sản xuất đến kiến tạo hệ sinh thái bền vững

Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam đang dần “chuyển mình” từ tư duy sản lượng sang tư duy giá trị, phát triển theo chuỗi giá trị đang không còn là lựa chọn, mà trở thành con đường tất yếu để nâng cao sức cạnh tranh, cải thiện thu nhập cho nông dân và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Người sáng lập thương hiệu thịt lợn sạch Sáng Nhung: “Làm nông nghiệp sạch không có chỗ cho thử nghiệm”

Người sáng lập thương hiệu thịt lợn sạch Sáng Nhung: “Làm nông nghiệp sạch không có chỗ cho thử nghiệm”

Từ một người nông dân từng trải qua biến cố với thực phẩm bẩn, ông Nguyễn Ngọc Sáng, Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất và Chế biến thực phẩm an toàn Sáng Nhung (Tuyên Quang) đã lựa chọn con đường khó: Xây dựng chuỗi nông nghiệp sạch khép kín, nuôi lợn bằng thảo dược và theo đuổi mô hình kinh tế tuần hoàn.  

Một góc đô thị tại Vinhomes Oceanpark 2 (Hưng Yên).

Sức bật mạnh mẽ của Hưng Yên

Sau khi hợp nhất, tỉnh Hưng Yên có thế và lực rất lớn để tăng tốc phát triển trên nhiều lĩnh vực. Nằm giữa vùng tăng trưởng động lực phía bắc gồm Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh, tỉnh có điều kiện thuận lợi thu hút đầu tư, tăng thu ngân sách, tập trung đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng và nâng cao đời sống cho nhân dân.

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

Trong bối cảnh ngành y tế Việt Nam đứng trước yêu cầu đổi mới về công nghệ và nâng cao chất lượng điều trị, việc xuất hiện những sản phẩm “Make in Vietnam” mang hàm lượng khoa học cao không chỉ góp phần cải thiện hiệu quả chăm sóc sức khỏe mà còn khẳng định năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ của doanh nghiệp trong nước.

EVNNPC chủ động các giải pháp linh hoạt, bền vững bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng.

EVNNPC chủ động các giải pháp linh hoạt, bền vững bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng

Trong bối cảnh mùa hè năm 2026 được dự báo tiếp tục xuất hiện nhiều đợt nắng nóng gay gắt, nhu cầu sử dụng điện tăng cao trên diện rộng, Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định cho sản xuất và sinh hoạt của người dân.