Không xử tù chung thân với người chưa thành niên phạm tội

Không xử phạt tù chung thân hoặc tử hình với người chưa thành niên phạm tội. Tòa án chỉ áp dụng hình phạt (tù có thời hạn, cảnh cáo...) nếu xét thấy việc áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng không bảo đảm hiệu quả giáo dục, theo Luật Tư pháp người chưa thành niên.
Tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ 8, sáng 30/11, với tỷ lệ tán thành cao, Quốc hội chính thức thông qua Luật Tư pháp người chưa thành niên. (Ảnh: DUY LINH)
Tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ 8, sáng 30/11, với tỷ lệ tán thành cao, Quốc hội chính thức thông qua Luật Tư pháp người chưa thành niên. (Ảnh: DUY LINH)

Sáng 30/11, tiếp tục Kỳ họp thứ 8, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, sau khi nghe Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Lê Thị Nga trình bày Báo cáo tóm tắt giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Tư pháp người chưa thành niên, Quốc hội tiến hành biểu quyết thông qua Luật này.

Kết quả biểu quyết điện tử cho thấy, có 461/463 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 96,24% tổng số đại biểu Quốc hội. Như vậy, với tỷ lệ tán thành cao, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Tư pháp người chưa thành niên.

Luật thể hiện tính nhân đạo, nhân văn sâu sắc

Luật Tư pháp người chưa thành niên được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 8 gồm 10 chương và 179 điều. Luật thể hiện tính nhân đạo, nhân văn sâu sắc. Việc Quốc hội xem xét, thông qua Luật Tư pháp người chưa thành niên tại Kỳ họp này là một dấu ấn thể hiện sự đóng góp quan trọng của Quốc hội khóa XV về công tác cải cách tư pháp.

Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Lê Thị Nga trình bày Báo cáo tóm tắt giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Tư pháp người chưa thành niên. (ẢNH: DUY LINH)

Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Lê Thị Nga trình bày Báo cáo tóm tắt giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Tư pháp người chưa thành niên. (ẢNH: DUY LINH)

Trong đó, luật nêu rõ “biện pháp xử lý chuyển hướng” là biện pháp giám sát, giáo dục, phòng ngừa áp dụng đối với người chưa thành niên phạm tội, bao gồm các biện pháp xử lý chuyển hướng tại cộng đồng và biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng.

Tòa án chỉ áp dụng hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội nếu xét thấy việc áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng không bảo đảm hiệu quả giáo dục, phòng ngừa. Trường hợp phải áp dụng hình phạt thì ưu tiên áp dụng hình phạt cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ, hình phạt tù nhưng cho hưởng án treo.

Luật cũng quy định “không xử phạt tù chung thân hoặc tử hình đối với người chưa thành niên phạm tội”. Tòa án chỉ áp dụng hình phạt tù có thời hạn đối với người chưa thành niên phạm tội khi xét thấy các hình phạt và biện pháp khác không có tác dụng răn đe, phòng ngừa.

Khi xử phạt tù có thời hạn, Tòa án cho người chưa thành niên phạm tội được hưởng mức án nhẹ hơn mức án áp dụng đối với người thành niên phạm tội tương ứng và với thời hạn thích hợp ngắn nhất.

Việc tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, giải quyết vụ án hình sự, xử lý chuyển hướng, thi hành án phạt tù, tái hòa nhập cộng đồng đối với người chưa thành niên được áp dụng theo quy định của Luật này và theo quy định của Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật Thi hành án hình sự, luật khác không trái với quy định của Luật này.

Thủ tục tố tụng đối với người chưa thành niên phải bảo đảm đơn giản, thân thiện, phù hợp với tâm lý, lứa tuổi, mức độ trưởng thành và khả năng nhận thức của người chưa thành niên. Đồng thời bảo đảm công bằng, không kỳ thị, không phân biệt đối xử đối với người chưa thành niên. Quan tâm đến nhu cầu chính đáng của người chưa thành niên về giới tính, của người chưa thành niên là người dân tộc thiểu số, đối tượng dễ bị tổn thương.

Quốc hội tiến hành biểu quyết thông qua Luật Tư pháp người chưa thành niên. (ẢNH: DUY LINH)

Quốc hội tiến hành biểu quyết thông qua Luật Tư pháp người chưa thành niên. (ẢNH: DUY LINH)

12 biện pháp xử lý chuyển hướng

Đáng chú ý, Luật quy định 12 biện pháp xử lý chuyển hướng đối với người chưa thành niên phạm tội như: Khiển trách; xin lỗi bị hại; bồi thường thiệt hại; giáo dục tại xã, phường, thị trấn; quản thúc tại gia đình; hạn chế khung giờ đi lại; cấm tiếp xúc với người có nguy cơ dẫn đến người chưa thành niên phạm tội mới; cấm đến địa điểm có nguy cơ dẫn đến người chưa thành niên phạm tội mới, tham gia chương trình học tập, dạy nghề; tham gia điều trị hoặc tư vấn tâm lý; thực hiện công việc phục vụ cộng đồng; giáo dục tại trường giáo dưỡng.

Mục đích xử lý chuyển hướng nhằm xử lý kịp thời và hiệu quả đối với người chưa thành niên; giúp người chưa thành niên thay đổi nhận thức, nhận biết, sửa chữa sai lầm đã gây ra, tự rèn luyện khắc phục, ngăn ngừa nguyên nhân dẫn đến hành vi phạm tội và giáo dục họ trở thành công dân có ích cho xã hội.

Đồng thời, đẩy mạnh việc hòa giải giữa người chưa thành niên và bị hại bị ảnh hưởng bởi hành vi phạm tội của người chưa thành niên; nâng cao trách nhiệm của gia đình và cộng đồng tham gia trực tiếp vào hoạt động xử lý chuyển hướng. Luật cũng quy định về trường hợp áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng; trường hợp không được áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng.

Kết quả biểu quyết điện tử cho thấy, có 461/463 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 96,24% tổng số đại biểu Quốc hội. (ẢNH: DUY LINH)

Kết quả biểu quyết điện tử cho thấy, có 461/463 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 96,24% tổng số đại biểu Quốc hội. (ẢNH: DUY LINH)

Về thẩm quyền áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng, Luật quy định Thủ trưởng, Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra, Viện trưởng, Phó Viện trưởng Viện kiểm sát có thẩm quyền áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng tại cộng đồng, trừ trường hợp vụ án có yêu cầu giải quyết vấn đề bồi thường thiệt hại hoặc phải giải quyết vấn đề tịch thu tài sản. Thẩm phán, Hội đồng xét xử có thẩm quyền áp dụng các biện pháp xử lý chuyển hướng quy định tại Điều 36 của Luật này.

Ngoài ra, Luật cũng quy định về hình phạt và thủ tục tố tụng đối với người chưa thành niên, quy định về thi hành án phạt tù, tái hòa nhập cộng đồng.

Tách vụ án hình sự có người chưa thành niên

Liên quan đến tách vụ án hình sự có người chưa thành niên, Luật quy định trong vụ án hình sự có bị can là người chưa thành niên và người thành niên thì Cơ quan điều tra tách vụ án hình sự để giải quyết vụ án độc lập đối với bị can là người chưa thành niên.

Tài liệu, chứng cứ thu thập được trong quá trình giải quyết vụ án có người chưa thành niên và vụ án có người thành niên theo quy định tại khoản 1 Điều này được sử dụng trong quá trình giải quyết các vụ án này. Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao chủ trì, phối hợp với Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Bộ trưởng Công an và Bộ trưởng Quốc phòng quy định chi tiết Điều này.

Về thủ tục xét xử thân thiện, Luật quy định Phiên tòa phải được tổ chức xét xử thân thiện, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người chưa thành niên. Thẩm phán Chủ tọa phiên tòa mặc trang phục hành chính của Tòa án; Kiểm sát viên mặc trang phục phù hợp, không mặc trang phục Kiểm sát nhân dân.

Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026.

Có thể bạn quan tâm

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch. (Ảnh: Thành Đạt)

Hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ "nút thắt" trong công tác quy hoạch

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch. Với nhiều điểm mới, Nghị định được kỳ vọng sẽ hoàn thiện cơ sở pháp lý, tháo gỡ các bất cập thực tiễn trong quy hoạch, nhằm thúc đẩy triển khai các dự án, góp phần phát triển kinh tế-xã hội của đất nước trong giai đoạn mới.

Một vụ tai nạn giao thông trên cao tốc Trung Lương-Mỹ Thuận.

Phương tiện dừng, đỗ trái phép trên cao tốc sẽ rất nguy hiểm

Thời gian qua, nhiều phương tiện khi tham gia giao thông trên tuyến cao tốc Trung Lương-Mỹ Thuận-Cần Thơ đã dừng, đỗ trái quy định. Mặc dù, lực lượng Cảnh sát giao thông liên tục xử lý và có nhiều hình thức tuyên truyền. Tuy nhiên, một số người điều khiển phương tiện vẫn cố tình dừng, đỗ và gây ra những vụ tai nạn nghiêm trọng.

[Video] Cảnh giác với tin giả trước thềm bầu cử

[Video] Cảnh giác với tin giả trước thềm bầu cử

Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp là sự kiện chính trị quan trọng, thể hiện quyền làm chủ của Nhân dân. Tuy nhiên, trên không gian mạng, các thế lực thù địch và phần tử cơ hội chính trị đang gia tăng hoạt động tung tin giả, xuyên tạc nhằm phá hoại cuộc bầu cử.

Ngày 12/3, Bộ Tư pháp tổ chức hội nghị tham vấn hồ sơ chính sách dự án Luật Luật sư (sửa đổi). Trong ảnh: Thứ trưởng Tư pháp Mai Lương Khôi phát biểu khai mạc hội nghị. (Ảnh: TL)

Thiết kế chính sách cần phù hợp thực tiễn

Đổi mới quản lý nhà nước với đội ngũ luật sư, các tổ chức hành nghề luật sư theo hướng hiệu lực, hiệu quả, phát triển thị trường dịch vụ pháp lý minh bạch, xây dựng đội ngũ luật sư có bản lĩnh chính trị đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế-xã hội… là những yêu cầu đang được đặt ra... 

Hiện trường tàu tông vào cầu Ghềnh.

Khởi tố vụ án điều tra tàu tông cầu Ghềnh

Liên quan vụ tàu tông vào cầu Ghềnh, khiến cầu hư hỏng, tuyến đường sắt bắc-nam gián đoạn những ngày qua, tối 10/3, Công an tỉnh Đồng Nai thông tin, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã ra quyết định khởi tố vụ án để điều tra về hành vi vi phạm quy định về tham gia giao thông đường thủy.