Không gian mới cho sáng tạo

Các hoạt động văn hóa (nếu có) ở trung tâm thương mại hiện đại thường gắn liền với những loại hình biểu diễn nghệ thuật đại chúng, nhằm thu hút sự quan tâm của cộng đồng. Nhưng bây giờ, nghệ thuật kinh điển, nghệ thuật truyền thống... lại cũng đang bước vào môi trường ấy, để tạo ra những giá trị mới, cho bản thân những không gian này, cũng như cho những nghệ sĩ tham gia. Đó chính là lối đi mới để thúc đẩy hợp tác công tư trong phát triển công nghiệp văn hóa, xây dựng Thành phố Sáng tạo.

Khi 1+1 >2

Trong suốt tháng 6/2026, không gian của trung tâm thương mại Lotte đường Liễu Giai, phường Ba Đình (Hà Nội) trở nên khác lạ, khiến nhiều người tò mò. Những tác phẩm nghệ thuật thị giác “chiếm sóng” nhiều không gian. Nổi bật nhất là tác phẩm thị giác khổng lồ mang tên “Hải Long”, chiếm trọn không gian thông tầng của Trung tâm. Thi thoảng, xen lẫn giữa các kệ hàng là những tác phẩm nghệ thuật thị giác - điều khiến nhiều người ví đây là một "trò chơi trốn tìm của nghệ thuật". 48 tác phẩm nghệ thuật của sinh viên các trường: đại học Mỹ thuật Việt Nam, đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội, đại học Kiến trúc Hà Nội đã có mặt tại đây trong khuôn khổ Lotte Art Week Vol.3 (Tuần lễ nghệ thuật Lotte 3) với chủ đề “Biên độ tương lai”. Sự kiện đánh dấu một bước phát triển mới trong cái “bắt tay” giữa một trung tâm thương mại lớn, với các hoạt động sáng tạo trên địa bàn Hà Nội.

Trước đó, chỉ trong dịp đầu năm 2026, Lotte đã cùng Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội tổ chức hai chương trình. Chương trình đầu tiên diễn ra đúng dịp Tết Bính Ngọ với chủ đề “Mã đáo thảnh thơi” - chuỗi triển lãm nghệ thuật thị giác kết hợp các yếu tố văn hóa dân gian Việt Nam tôn vinh hình tượng linh vật ngựa trong năm Bính Ngọ. Chương trình thứ hai là Lotte Art Week Vol.2 với những bộ ảnh và câu chuyện về các nữ nghệ sĩ nổi bật trong đời sống nghệ thuật đương đại - những người đang góp phần định hình dòng chảy nghệ thuật.

Dù có những khác biệt, nhưng điểm chung của chúng là nghệ thuật “hòa mình” cùng không gian của hoạt động thương mại. Trong đó, nhiều tác phẩm nghệ thuật của những nghệ sĩ trẻ đứng cạnh những thương hiệu quốc tế lớn.

Hà Nội là thành phố đầu tiên của Việt Nam gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO. Và Hà Nội cũng là thành phố có nhiều cái “đầu tiên” tiếp theo. Trong đó, sự hợp tác giữa các doanh nghiệp lớn với các hoạt động xây dựng Thành phố Sáng tạo đã mở ra một không gian phát triển mới cho văn hóa sáng tạo.

Từ năm 2025, các hoạt động văn hóa-sáng tạo đã “bước chân” vào những trung tâm thương mại lớn nhất của thành phố. Tasco Mall (số 7-9 đường Nguyễn Văn Linh, phường Việt Hưng) là trung tâm thương mại đi đầu trong quá trình hợp tác này với hàng loạt triển lãm, workshop, tọa đàm, biểu diễn âm nhạc, thời trang... ở sảnh chính của Trung tâm. Các hoạt động văn hóa trở thành quen thuộc với những khách hàng của Tasco Mall. Nổi bật nhất là chương trình “Phở - Câu chuyện văn hóa phi vật thể trong dòng chảy công nghiệp sáng tạo” vừa giới thiệu giá trị của di sản phở, vừa kích thích sáng tạo của giới trẻ qua cuộc thi ký họa về di sản phở. Hiện nay, Tasco Mall cũng là một trong những đối tác chính của thành phố Hà Nội trong Lễ hội Thiết kế Sáng tạo 2026 cũng như các hoạt động văn hóa, sáng tạo khác.

Aeon Mall là một thí dụ khác. Vừa qua, Aeon Mall Long Biên (đường Cổ Linh, phường Long Biên) dành hẳn một không gian lớn cho tổ hợp “Trăm nghề trăm nghệ” giới thiệu các nghề: Gốm, lụa, mây tre đan, nón lá và giấy dó nhằm kết nối làng nghề truyền thống với không gian bán lẻ hiện đại.

Trao đổi về Tuần lễ Nghệ thuật Lotte 3, Tiến sĩ Đặng Thị Phong Lan, Hiệu trưởng Trường đại học Mỹ thuật Việt Nam cho biết: “Sự hiện diện của những tác phẩm nghệ thuật của sinh viên các trường đại học đã làm không gian của trung tâm thương mại thay đổi hoàn toàn; đồng thời cũng làm thay đổi cách tiếp cận mỹ thuật của công chúng. Tác phẩm mỹ thuật vốn ở trong các nhà triển lãm nay trở nên gần công chúng hơn, tạo ra tương tác đa chiều. Việc tham gia triển lãm tại trung tâm thương mại khiến tác phẩm giống như tham gia một Hội chợ nghệ thuật. Các em sinh viên tự tin giới thiệu với công chúng, kích thích quá trình sáng tạo. Đây là trải nghiệm rất lý thú cho những nghệ sĩ tương lai”.

Mở ra một hướng đi

Nói đến hoạt động văn hóa ở những trung tâm thương mại lớn, người ta thường nghĩ đến các hoạt động âm nhạc, trình diễn thời trang - những hoạt động dễ thu hút giới trẻ. Nhưng tại Hà Nội, những chương trình nghệ thuật thị giác, hoạt động tôn vinh giá trị di sản..., đang dần gắn liền với thương hiệu của các trung tâm thương mại hàng đầu.

Trong tháng 6/2026, Lotte đã chính thức ký kết hoạt động hợp tác với Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, đồng hành triển khai các hoạt động trong khuôn khổ chương trình “Hà Nội - Thành phố Sáng tạo” của UNESCO, kết nối dòng chảy nghệ thuật truyền thống với nhịp sống đô thị đương đại. Theo nội dung hợp tác, Lotte sẽ nghiên cứu, dành các khu vực không gian trung tâm thương mại để phối hợp tổ chức các sự kiện văn hóa, triển lãm nghệ thuật đương đại và trưng bày di sản mỹ thuật ứng dụng; tham gia các hoạt động văn hóa nghệ thuật trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội thường niên; kết nối hình thành các không gian sáng tạo trên địa bàn Thủ đô; tổ chức các buổi tọa đàm, workshop chuyên môn, hội chợ nghệ thuật... thúc đẩy các hoạt động văn hóa, sáng tạo.

Tiếp nối “Biên độ sáng tạo”, Trung tâm thương mại Vincom cũng phối hợp Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội tổ chức Chợ phiên Kết duyên sáng tạo vào giữa tháng 6, tại Royal City (đường Nguyễn Trãi, phường Thanh Xuân). Điểm nhấn của chương trình chính là việc tôn vinh những giá trị di sản làng nghề và không gian để các nghệ nhân làng nghề tìm kiếm cơ hội, “kết duyên” với các nhà sáng tạo, đơn vị văn hóa nghệ thuật, thương hiệu thủ công-thiết kế-lifestyle… để cùng nhau đồng sáng tạo. Đây chính là mấu chốt để các làng nghề có thể tìm được sự thích ứng với xã hội hiện tại, khắc phục điểm yếu về thiết kế sáng tạo sản phẩm lâu nay.

Phó Trưởng Phòng Quản lý Di sản (Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội) Bùi Thị Hương Thủy cho biết: “Các trung tâm thương mại có không gian, có nguồn lực. Mặt khác, khi các hoạt động thương mại dần đi đến mức độ bão hòa, các trung tâm thương mại đều có nhu cầu tạo dựng thương hiệu thông qua văn hóa. Các nghệ sĩ, các nhà sáng tạo lại cần không gian để tiếp cận với công chúng, với cộng đồng, nhất là khi Hà Nội đẩy mạnh xây dựng Thành phố Sáng tạo, phát triển công nghiệp văn hóa. Trước đây, giới trẻ đến với trung tâm thương mại chỉ để mua sắm, vui chơi thì bây giờ, các bạn trẻ lại có điều kiện tiếp cận với những giá trị văn hóa, trong đó có những giá trị truyền thống, giá trị kinh điển. Đó là giải pháp có lợi cho tất cả các bên khi giá trị văn hóa được lan tỏa đến cộng đồng, thúc đẩy tinh thần sáng tạo văn hóa”.